ASOCIACIÓN AMBIENTAL SENDA NOVA

móllate con nos


 

Próximas actividades

Feed
02/04/2014 Presentación V PRIMAVERA EN RUTA
    más
04/04/2014
-
01/07/2014
ACTIVIDADES NO HORTO ECOLÓXICO DE CARBALLO
Todos os mércores, xoves e venres de 17 a 20 h.    más
05/04/2014 PINTAMOS MOITO Horto Ecolóxico.
    más
06/04/2014 Ruta das Mámoas V PRIMAVERA EN RUTA
Saídas dende Carballo, A Laracha e Coristanco    más
11/04/2014 Xuntanza organizativa
Pazo da Cultura    más
siguiente >>



 

BÓTASE A ANDAR A V PRIMAVERA EN RUTA

ExternalVideoWidget

descarga aquí o cartel 2014

descarga aquí o tríptico ( erro no tríptico na data da ruta A FORZA DO RÍO CHONIA, será o domingo 27 abril)


 

 Do 6 de abril ao 8 de xuño do 2014. 8 roteiros deseñados coa maior forza e paixón pola terra e co ánimo de ser precorridos en programas como esta V PRIMAVERA EN RUTA. Sete itinerarios xa coñecidos polos sendeirístas e 7 vías ansiosas por ternos de novo alí. No noso compromiso de percorrelas cada ano queremos voltar este con tanta forza e ilusión.

O estreo de este ano viaxa perto da costa larachesa. Caión será o anfitrión dun dos últimos roteiros primaverais.


 

Os obxectivos do programa conflúen cos obxectivos xerais da entidade: A protección dos espazos de interese paisaxístico, natural e cultural do entorno máis próximo. Deste xeito, as actividades organízanse dun xeito interpretativo onde se forma unha cadea de colaboracións entre a nosa entidade, o persoal de Protección Civil de Carballo, os concellos colaboradores, os persoeiros e entidades das parroquias por onde pasamos e os participantes.

Todo este encaixe permite o desenvolvemento da actividade dun xeito ameno e interpretativo, onde cobran especial importancia a nosa poboación máis nova e onde as paradas nos puntos e lugares de intersese permiten ás persoas que nos axudan no coñecemento, explicar e desmeuzar os tesouros que unen as corredoiras que percorremos.


 

O programa completase con actividades paralelas e voluntarias que exprimen ao máximo cada xornada no fin de profundizar e achegarse  a un maior coñecemento. Estas son as actividades:


 

APAÑA2: 

 Actividade que consiste en camiñar comprometido. En recoller de xeito voluntario e de forma grupal, parte do lixo que atopamos mentres camiñamos. Non se trata de recoller grandes depósitos de lixo senón de colocar un pequeniño grao de area que, de xeito voluntario e entre un grupo numeroso, pode acadar resultados sorprendentes.

APRENDENDO CON EVARISTO

Outra actividade de xeito voluntario que quere profundizar no coñecemento e facer de máis contido cada domingo.

Consiste en repartir fichas con preguntas referentes ás zonas e lugares concretos de importancia natural e cultural da zona. Esas fichas serán cubertas durante a ruta ou tamén a posteriori dela e serán entregadas ao persoal da asociación que , ao final do programa, fará unha avaliación das mesmas, establecendo premios segundo a calidade e cantidade das fichas entregadas.

Quere aproveitar a actividade o nome de Evaristo e a gran labor interpretativa que fai dentro de cada unha das saídas que se fan nesta asociación. Unha sinxela liña en favor dunha persoa sin a cal os obxectivos non se terían acadado.


 

EU CAMIÑO, EU ESCRIBO

A actividade ampliase a todas e cada unha das saídas que facemos, non só á PRIMAVERA EN RUTA. Consiste na realización de estcritos entre media e dúas cariñas nas que se reflexen as vivenzas da persoa na actividade obxeto da redacción. Ten como obxectivo fomentar o emprego da lingüa escrita en relación coas actividades que realizamos e tamén expresar de xeito subxetivo as experiencias en cada actividade. Todas elas colgaranse na web e no facebook, obtendo agasallos os mellores textos votados en actividades lúdicas de grupo da entidade.


 


 

PRESENTACIÓN V PRIMAVERA EN RUTA

Acude, estás invitado. 



 

 

 BALANCE XORNADAS DE INTERPRETACIÓN DOS BOSQUES 2014

A VIDA ATRÁS DAS FOLLAS

O achegamento aos bosques completouse coa fin de semana adicada ás Fragas do Eume. O bosque atlántico máis occidental da península foi o centro de atención na xornada do sábado coa excelente exposición de Carlos Vales, diretor do CEIDA. Máis de cincuenta persoas comprobaron o domingo o estudado o sábado. As fermosas corredoiras das fragas, os efetos dos incendios forestais, cada un dos aproveitamentos que os nosos antigos recibían das fragas, e o máis negativo: O terreo que ocupan os eucaliptos dentro do parque natural.

Atrás quedou o fin de semana pasado, onde da man de Evaristo Domínguez Rial, nos achegamnos á Ribeira da Pena. Alí, e axudados de Roberto Lamas e  Xesús de Regueiro, camiñamos sesenta persoas por bosques, castros, muíños e dolmenes noutra actividade interpretativa onde cobrou vida este bosque en regresión que vertebra o río Abelleira.

Pechase o balance destas xornadas coa actividade que abríu estas tres intensas semanas, un Día da Árbore, que xuntou máis de cen corazóns comprometidos coa nosa flora autóctona no Horto Ecolóxico.

Máis de 250 participacións nestas XORNADAS DE INTERPRETACIÓN DOS BOSQUES 2014 que pretenderon dun xeito fácil e ameno, achegar unha maior sensibilización polos nosos carballos, bidueiros, acibros, loureiros... , e todas aquelas masas forestais do país que serviron de sustento aos nosos antergos. Intentamos facelo, coma sempre, dende o coñecemento. Estamos contentos cos resultados e co noso graíño de area.


Jose M. Menéndez
Presidente A. Ambiental Senda Nova
 


 

O CEIDA COLABORA TAMÉN NAS XORNADAS DE INTERPRETACIÓN DOS BOSQUES 2014


 

O Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental de Galicia colabora con Senda Nova nestas Xornadas de Interpretación dos Bosques. O seu diretor, Carlos Vales, será o encargado de achegarnos á ecoloxía e a paisaxe das Fragas do Eume, un espazo que percorreremos ao día seguinte, o domingo 30.

Non deixes de acudir a actividade de coñecemento das Fragas o sábado 29 ás 10:30 no Forum Carballo, a entrada será libre.

Lembra que para poder participar na viaxe ás Fragas do Eume do día 30 deberás facer a túa inscrición no Horto Ecolóxico de Carballo os mércores, xoves e venres de 17 a 20 h. As prazas serán limitadas.


 

I INVERNO ANCESTRAL. UNHA VIAXE POLA RECUPERACIÓN DAS NOSAS TRADICIÓNS.

A estas alturas do mes de marzo, cos campos empezando a florecer e con este sol que tanto tardou en deixarse ver, en Senda Nova temos e queremos volver ao inverno, ao noso Inverno Ancestral, un programa pioneiro co que, por primeira vez,  pechamos todo un ano de actividades. Un conxunto de actividades nas que quixemos viaxar a un pasado máxico de tradicións, a ese pasado aínda vivo en cada verba dos nosos avós, nas súas mans labregas e no brillo dos seus ollos cando lle preguntamos polos seus anos mozos. Un pasado que é necesario facer presente para poder conservalo no futuro.

A imposibilidade de traballar os campos facía dos meses de inverno a época máis sosegada da vida rural. A noite botábase axiña enriba, polo que había máis tempo para a conversa, a familia e para aquelas tarefas que podían facerse ao recollido. Os máis vellos recordan con nostalxia aquelas tardes e noites de invernía a carón da lareira, ao calor dunha boa cepa de carballo que se consumía entre contos, lendas e historias que deleitaban a novos e vellos. Tempos nos que, malia a dureza da vida e os poucos recursos,  non existía a palabra estrés, pero si grandes doses de imaxinación e de amor e respecto polo propio,  pola nosa cultura e a nosa tradición. E intentando seguir a estela dos nosos maiores, naceu o Inverno Ancestral, co desexo poñer en valor o noso rico e variado patrimonio inmaterial.

A finais de decembro, grazas á colaboración da asociación O Santiaguiño de Carreira, recibimos a ese vello carboeiro que no Nadal percorre os fogares galegos apalpando a barriguiña dos máis cativos e cativas para deixarlles castañas e algún que outro agasallo. Si, o Apalpador, directamente desde O Courel e baixando dos montes de Pico de Meda, chegou a Carreira no frío anoitecer do domingo 29 de decembro para sorpresa de todos os presentes, sobre todo dos nenos e nenas, que recibiron castañas, libros e buxainas.

Buxainas, carrilanas, a corda ou o tirachinas foron os protagonistas da xornada “Xogamos como os nosos maiores”, que en xaneiro ateigou o pavillón de Agualada de balbordo, recordos, risas, tradición e diversión, moita diversión. Grazas ao bo quefacer de César, da Asociación Galega do Xogo Popular e Tradicional, esquecémonos por unhas horas dos tempos modernos de consolas, ordenadores e móbiles e vimos como é posible pasar unha tarde enteira de entretemento sen recorrer ás novas tecnoloxías,  recuperando a imaxinación, o compañeirismo e a unión xeracional a través do xogo.Unha vez máis, a rapazada do colexio da Agualada con Evaristo á fronte, respondeu de maneira exemplar e participativa á chamada de Senda Nova.

Seavia, a flor da terra bergantiñá, foi a terceira parada desa viaxe chamada “Inverno Ancestral” con motivo do Día dos Humidais, que tivo como protagonista o humidal da Braña Rubia-Alcaián. As proveitosas charlas de David Allo e de José Antonio Andrade (que xogaba na casa) deron paso a un estupendo xantar de convivio no propio local da asociación San Mamede de Seavia (a chamada escola vella, cun cento de anos tras de si). E, por suposto, non podiamos deixar de visitar o museo de Asunción Antelo e ensinarlle ao mundo o xenio creador desta muller. Co bandullo cheo dirixímonos á Braña Rubia, co obxectivo de rodeala e visitar a vila de Alcaián, esa que segundo a lenda permanece baixo as augas da lagoa homónima. Non oímos os cans da vila ladrar, nin as campás soar, pero grazas ás explicacións que se ían sucedendo, fomos conscientes de estar nun lugar máxico, cheo de lendas e tremendamente rico, tanto a nivel cultural como ambiental. Quen sabe se algúns dos e das seavienses de hoxe temos as nosas raíces baixo as augas da lagoa de Alcaián...

Coa primavera xa chamando á porta e os campos a piques de renacer, a nosa última parada do inverno foi na parroquia larachesa de Montemaior. As herbas medicinais, esas que medran libremente nos nosos campos e montes, foron as protagonistas dunha xornada na que sacamos do esquecemento a figura daquelas mulleres de antano que percorrían as aldeas cargadas de remedios baseados na nosa natureza. Nós mesmos aprendemos a identificar o mexacáns, a chantaxe, a caléndula e outras herbas que pisamos a diario e cuxo uso medicinal (e incluso comestible) se debería recuperar nunha sociedade que non debería avanzar de costas ao que a propia natureza lle ofrece a custo cero.

Como se soe dicir, pasou o día e pasou a romaría, e en Senda Nova xa estamos con novos proxectos en marcha, como as Xornadas dos Bosques que acaban de empezar. Pero toca facer balance deste recén acabo? Inverno Ancestral e as vivencias e recordos que nos deixa son tremendamente satisfactorios. A nosa humilde tentativa de recuperar e poñer en valor o noso patrimonio inmaterial foi acollida de maneira entusiasta por un público interesado e entregado en todas e cada unha destas actividades.

É posible que a actual época que pasamos (iso que chaman “crise”) contribuíra a que a sociedade reflexionara minimamente sobre o camiño que está a tomar esta sociedade consumista que cría que progreso e tradición non podían ir da man. Esa mesma sociedade que botou ao lixo antigos xoguetes feitos con cariño e imaxinación pensando que as novas xeracións merecían algo máis moderno, que trataban de tolas ás mulleres que coñecían e usaban as plantas medicinais no seu día a día, en definitiva, que desprezou todo aquilo que ulía a antigo, a vello e a tradición.

Afortunadamente, parece que os tempos mudan e o interese suscitado por este Inverno Ancestral de Senda Nova non é máis que unha proba dese cambio, dese desexo de recuperar o mellor do noso pasado, de darlle aos máis vellos o protagonismo que merecen como transmisores dunha cultura centenaria. E mentres penso noutro inverno como este, deitada nun campo cheo de correola e margaridas salvaxes na miña terra de Buxán, soño con buxainas e co día en que o balbordo das carrilanas encha as nosas aldeas. E ata creo sentir as campás da vila afundida de Alcaián... 


 

Laura Mariño


 


 

XORNADAS DE INTERPRETACIÓN DOS BOSQUES 2014

A nosa flora maior atópase en clara regresión dende fai décadas. Moitos foron os factores que influiron en que as manchas de bosque autóctono que nos quedan aínda hoxe en día, sexan lugares de visita obrigada para a interpretación dos valores do noso bosque máis cercano: O bosque atlántico.

Dende a nosa aposta polo coñecemento para a valoración e a protección do patrimonio máis cercano poñemos en marcha estas xornadas que tentan achegarnos a un dos espazos de masa autóctona mellor conservados da Costa da Morte: A Ribeira da Pena.  O mesmo programa levaranos ao bosque atlántico máis occidental: AS FRAGAS DO EUME.

Para comezar, unha actividade tradicional dentro do noso programa anual que leva anos de experiencia: A celebración do  DÍA DA ÁRBORE,  que pretende achegar a través da plantación e apadriñamento de especies autóctonas, bós hábitos naturais entre a poboación máis nova.

Participa con nos

Info:  sendanova@hotmail.com      696155232


 

MONTEMAIOR ( A LARACHA) RECIBE  Á XORNADA DE ACHEGAMENTO ÁS HERBAS MEDICIÑAIS.

 


 


 


 


 

SEAVIA ( CORISTANCO ) ACOLLE A CELEBRACIÓN DO

 DÍA INTERNACIONAL DOS HUMIDAIS

O domingo 2 de febreiro con motivo da celebración do Día dos Humidais celebrarase na escola de Seavia unha xornada de interpretación histórica e natural da Braña Rubia e da lagoa de Alcaián: Para iso contaremos coa colaboración do escritor e veciño de Seavia, José Antonio Andrade, e do E.T. Forestal David Allo. Nesas ponencias abordarase a historia da lagoa, a importancia ecolóxica e botánica dos humidais e, de modo divulgativo a través dunha ruta a pé, poderemos ver algunhas das plantas típicas destes ecosistemas: carnívoras do género Drossera, musgos de turbera Sphagnum e comentarase o endemismo da zona, a Centaurea ultreiae

SABIO E SABEDOR

 

O bonito  audiovisual rematou e toda a áula chea, en tromba e con gañas de xogar, saíu do recinto do Colexio de Bormoio-Agualada cara o pavillón polideportivo.

A Asociación Galega do Xogo Popular e Tradicional encargarase no vídeo de cargar baterías, de facer lume na lareira, de incentivar a enerxía dos nenos e nenas e o corazón das nais e pais bergantiñáns para unha tarde chea de diversión e lembranzas.

O pavillón encheuse con máis de cen persoas chegadas dende diversos puntos de Bergantiños nun día de choiva persistente. Entraron paseniños e os máis novos formaron nuns grupos que coindidían coa decena de xogos expostos na pista polos monitores e monitoras de Senda Nova e por César, o rapaz da AGXPT que foi capaz de prender a chispa necesaria para facer o condimento.

Pouco a pouco chegaron pais e adultos sen fillos que , despois de pasar a vergoña inicial, comezaron a atreverse cos xogos menos físicos e remataron nas carreiras de velocidade do pano ou nos saltos da corda.

Como se dunha preparación do mellor prato tradicional se tratase, pouco a pouco o pavillón ía cheirando a felicidade. Era o ulido de avós emocionados lembrando infancias, de pais de sorriso longo explicando as mellores técnicas para gañar cada quenda, de monitores ilusionados que prestaban a golpe de berro que superase o ruido das carrilanas, unha axuda cunhas normas de cada xogo descoñecidas para os máis pequeniños da festa.

Todos os ingredentes estaban na pota porque Evaristo, tamén considerado como o “profe perfeto” coidou de que nada faltara por poñer do seu colexio. Todo estivo no seu sitio e as maniobras de direción, explicación e motivación dos máis pequenos durante os días previos dera os frutos agardados e agrandados, coa afluencia dos seus proxenitores. O Concello de Coristanco e os compañeiros e compañeiras do citado colexio non dubidaron nin un intre en meterse na pota do cocido tradicional.

A receta tíñana ben preparada Cesar e tamén Laura, encargada dun prato a realizar como mandan os cánones nos antigos libros de pratos típicos, dun encaixe de bolillos entre todos os ingredentes e entre a cantidade de cada un deles.

Nese intre eran eles os que estaban a remexer, culler de madeira en man, para que ninguén quedara sen a sorte do sorriso, do pracer antigo, da felicidade de superación en cada xogo...Para que Jose Antonio, ese escritor que nos mostra o camiño do orgullo polas leiras, tivera tempo de observar cada carrilana, trompo ou tartaruga, co ánimo de fabricarnos, como tantas veces, unha nova brincadeira para traernos as rutas.  Remexían con xeito para que ningún dos ingredentes quedara quedo, pegado e queimado no cú da pota, máis solo polo cheiro, polo son do lume constante e o ruido monótono do cocido lento, polo cadro de cen persoas activas e divirtindose, ben sabíamos que cada un de nos ía contribuir a un gran proxecto común.

Os ferros ían entrando na boca da rá e as boinas avanzaban polo aire de A Agualada cada vez máis distancia, ao mesmo tempo que os percorridos nos zancos eran máis longos. Outros ensinabanlle aos máis profanos como bailar o peón e noutra esquina, con máis paciencia, as facianas de concentración para atinarlle co aro nas gorxas das botellas. A corda xiraba ao ritmo das antigas cantigas e no centro da pista elevabanse as gorxas dicindo: ”tres”,  no xogo do pano, case tapado no ruido por unhas carrilanas nas que viaxaban máis nenos e nenas das que a súa ficha ténica lle permitía.

Eran os sons do traballo ben feito e din que o que traballa merece, e o que xoga tamén.

Os que manteñen os xogos tradicionais manteñen parte da infancia, envellecen máis tarde e contribúen a protexer cada un dos sorrisos e felicidades. Os que fabrican o xogo terán o orgullo dobre de poder facelo e poder aprender a perder nel, nunha dobre ración de autonomía e ensinanza primaria da vida. Os que xogan e fan xogar terán ademáis o premio sempre subliminal de facer posibles cociñas ben feitas como a da A Agualada.

Ata que a tarde rematou. E cada un dos alí presentes puido ser ingredente e comensal grazas a hospitalidade da xente da parroquia e da Panadería Pose.

O cheiro único do pan rural, o pan de ovo, a larpeira, o chocolate... todo eso grazas a Esther e a súa familia, volcada como poucas cos meniños bergantiñáns. E así foi como comemos.

Foi o colofón da tarde de lenda. A proba e a fartura de todo un prato ben presentado e de grandísimo sabor.

 

Jose M. Menéndez 


 


 


 

O noso agradecemento en forma de vídeo a toda a xente que fixestes posible que conseguiramos os nosos obxectivos disfrutando do noso medio e do noso patrimonio. 16 rutas interpretativas, Festa do Bosque, Verán ao Natural, Obradoiro Ambiental Sendas Carballo... E, sobre todo, compañeirismo e ilusión! Por un novo ano cheo de novos proxectos, lama, corredoiras e ilusión, por un 2014 cen por cen Senda Nova.

ExternalVideoWidget


 


 

E CHEGOU O APALPADOR!!!

 

O pasado domingo 29 de decembro arrincamos a primeira edición do Inverno Ancestral cunha das actividades máis esperadas, a chegada do Apalpador. Era a primeira vez que este personaxe visitaba as terras de Bergantiños e Soneira así que a espectación era máxima.

 

O local da asociación O Santiaguiño de Carreira quedouse pequeno para albergar ás preto de 100 persoas que quixeron pasar a tarde con nós. Aínda que grandes e maiores gozaron da tarde, os máis pequenos foron os que máis entretidos estiveron coloreando e construíndo o libro do Apalpador, un monicreque do carboeiro... E tamén tiveron tempo para dar unha volta nos zancos que os nenos do Obradoiro Ambiental Sendas Carballo construíran o día anterior. A banda de gaitas Inllar puxo a música e mesmo tocou a canción do Apalpador mentres o público asistente a cantaba.

 

Directamente desde O Courel e pasando polos montes de Pico de Meda, arredor das 7 da tarde por fin chegaba o carboeiro, acompañado por un séquito formado por dous axudantes e un cabalo que o guiou directamente ata Carreira.  O Apalpador fixo a súa entrada triunfal ante a espectación dos nenos e nenas que o recibiron cantando. E non os defraudou! Coa súa roupa chea de remendos e a súa característica barba, apalpou barriguiñas e repartiu castañas, libros e buxainas entre a rapazada a carón da lareira.

 

Unha tarde chea de castañas, xogos, maxia, nervios e ilusión que rematou preto das 9 da noite, cos nenos e os pais cansos pero cun sorriso na cara e as manualidades do Apalpador na man. 

 

Grazas a toda a xente que vos desprazastes a Carreira e contribuístes a que a chegada do Apalpador fose un éxito, especialmente aos anfitrións, a xente do Santiaguiño de Carreira. 


 


 


 

 


 

O esforzo de todos fíxoo posible. Conclusións do II OUTONO EN MARCHA




 

O pasado día 15 de decembro rematamos o II OUTONO EN MARCHA no concello de Camariñas. Alá, na terra da caramiña e ao vento do máis puro Atlántico, camiñamos pola senda tan ben feita polos trasnos e trasnas. Esa senda que adecentaron con mimo e ilusión, que marcaron para o disfrute dos sentidos e para estímulo no corazón en cada metro dunha costa espectacular.

 En cada metro do mítico Camiño dos Faros fomos recopilando fotografías do II OUTONO EN MARCHA  que chegaba ao remate pero foi no fin da etapa, no bestial Cabo Vilán, cando cada un de nos comezou a facer un resumo sobre o que foron os camiños, corredoiras, lameiras, patrimonio, paisaxe…do segundo programa de rutas de outono.

. Foron sete roteiros que percorreron unha boa parte da Costa da Morte. Máis de 100 quilómetros e de 400 participacións para camiñar por costa e interior, mar, ríos,  vistosas montañas e sobre todo, máis de 100 paradas interpretativas para descubrir e coñecer mellor a historia, a cultura e o medio natural que nos rodea. Roteiros percorridos moitas veces dos que , cada día, descubrmos algo novo. Novos deseños cheos de traballo e ilusión, como RÍOS DE SOFÁN  que nos asombran en cada retorta de cada regato.

O encaixe de bolillos voltouse a cumprir e os obxectivos principais de COÑECER E INTERPRETAR PARA PROTEXER saíron á luz entre os carballos das corredoiras. O esforzo de todos fíxoo posible.

 

Grazas a todas e todos. 


 

 

 

ASAMBLEA XERAL DE SOCIOS E SOCIAS E CEA DE NADAL

Como sabedes os socios e socias, o vindeiro sábado día 21 ás 20:00 h no Pazo da Cultura de Carballo terá lugar a Asamblea anual de socios e socias, entre outras cousas farase  balance do ano que remata e falaremos da previsión para o vindeiro exercicio. Ao rematar prodecedremos a dar de alta ás socias e socios novos que desexen entrar a  formar parte da entidade.

Despois da asamblea terá lugar a cea de Nadal no Mesón do Pulpo de Carballo ( avda fisterra). Na cea poden participar socios e non socios. Para apuntarte teste que poñer en contato con nos antes do venres día 20 no mail sendanova@hotmail.com ou no tf 696155232. O prezo da cea son 20€ e a hora as 22.30


 


 


 


 

OS RÍOS DE SOFÁN Por Jose M. Menéndez


 

 

 

 

Nove campanadas soaron na capital de Sofán cando o cura Jorge nos abríu as portas do templo e nos mostrou, paseniño, os segredos mellor gardados  da igrexa de San Salvador, unha das máis fermosas da bisbarra. Serviron as campanadas para dar comezo a unha marcha polo proxecto ilusionante e cargado de natureza que comezara alá polo mes de abril, no deseño dos primerios tramos.

Os RÍOS DE SOFÁN  comezaban a percorrerse con case setenta persoas que derribaron con calor de ilusión e un alento matinal, fumegante e cheo de forza, os muros da friaxe de horas e horas de temperaturas baixo cero.  O escenario da actividade situabase  na friaxe máxima, na beira deses fríos regatos que botan fume no medio da bestial xiada que, aínda ben avanzada a mañán, permanecía queda en cada herbal que pisaban os pes dos camiñantes.  Estalaba cada folla de herba ao pisala e as botas enchíanse de xeo ( neve ao míralo), en cada metro de esforzo.

Xunto cun bó número de muíños, esta climatoloxía completou a escenografía perfeta para un auténtico día de inverno no paraíso bergantiñán. As construcións adornan en cada retorta a paisaxe e esforzanse resistindo en pé os azoutes do demo disfrazado de progreso. Ás veces conseguiron gardarnos auténticos museos etnográficos no seu interior, outras, con pena, choran tristes parte das súas pezas importantes. E todas, todas ao completo, lembran, nas paredes e teitos, tempos de agarimo, de mimos e coidados por mor das moendas.

Eran tempos de utilización dos ríos, de ruxir da moa, e de ir e vir polas centenarias corredoiras que unían as aldeas de Sofán.

 O camiño que nos levou ata A Prearada é unha das vías que interpreta á perfección a historia rural recente. Unha corredoira con cheiro a loureiro e son a follas secas de castiñeiro e carballo. Un cadro de tons ocres, marróns e verdes de tacto suave a mofo.  Se non fora pola parada de avituallamento na Prearada ( lugar máis alto do roteiro), o fermoso camiño tería continuidade ata case a cova que visitamos.

O lugar da nome á aldea e mostranos máis lendas que comprobacións empíricas dunha cabidade duns 90 cm de diámetro e de lonxitude incerta. Participa máis das crenzas en lendas populares que afirmaron da sua lonxitude ata debaixo do mosteiro de Soandres, máis fora da lenda, poucas razóns científicas abalarían dita tese.

Voltamos ao río e desta vez ao Carral. O afluente do Bardoso  cámbialle o nome ao Abeleira no lugar do Río. Pasa a ser compañeiro de muíños, de abeleiras e dos camiñantes ata a chegada do Tarambollo.

Puido ser un sobresaínte museo do curtido pola calidade de cada unha das persoas que o rexentan e pola calidade de cada unha das explicacións que nos ofreceron. Jose Manuel e Jesús resultaron determinantes na comprensión de cada paso dun proceso longo de curtido de peles. Nun percorrido polos máis de 90 anos dunha construcción que alberga historia e sentimento e que segue a aproveitar, como antes, a forza do Carral para desenvolver o seu traballo.

O grandísimo rebaño de ovellas correndo  no Tarambollo despediunos a ruta máis cedo do previsto. O sol escapounos e a friaxe dunha nova noite de inverno voltou mentres pensamos en repetir, pero ata o final, un recorrido cheo de encanto.

Amenciunos e púxosenos o sol  mentres camiñabamos por estes  RIOS DE SOFÁN.

Para a maioría de nos foi un fermoso bautismo de contato coa natureza, de esforzo rexo, de utilizar todos os raios do sol do 8 de decembro para vivir intensamente o máis fermoso do roteiro que se estreaba.  Aproveitando cada hora , minuto e segundo.  Cada fotón de luz que nos socorría con éxito entre as polas dos castiñeiros.

Jose M. Menéndez



 


 





 


 


 


 

Posteado por: sendanova | 1 octubre, 2013  

O remate do VERÁN AO NATURAL: Berrea 2013


 

A Berrea 2013 puxo fin á serie de actividades enmarcadas no Veran ao Natural 2013. O programa de actividades iniciouse cun roteiro nocturno a mediados do mes de xullo. A camiñata, con pernocta incluida, tivo lugar no concello de Zas.

As Xornadas de Iniciación á Cartografía e Orientación desenvolvéronse a comezos de agosto en Carballo. A iniciativa tivo horario en aula e tamén no exterior, tendo como obxectivo acadar un nivel básico cartográfico e orientativo para sacarlle máis partido ás actividades no medio natural.

O II Encontro voltou ser a actividade do socio no 2013. O encontro celebrouse en Asturies a última fin de semana de agosto, en colaboración con persoeiros e asociacións locais. A participación total nas tres xornadas nas que se alongou a actividade foi moi  alta, chegando ás 50 persoas as que disfrutaron dunha ou doutra actividade dentro do abanico de charlas, recitais, roteiros ou ceas de irmandade na aldea de L´Azorea Cima.

A fin de semana pasada do 27, 28 e 29 de setembro voltamos a Asturies para participar na actividade que pechaba este exitoso VERÁN AO NATURAL.  Un total de 30 persoas,  entre os desplazados de Bergantiños e os que se acercaron de Asturies a compartir con nos os momentos de avistamento, puideron disfrutar do espectáculo dos cervos en época de celo. Os berros dos machos na noite deron paso á difícil e interesante localización dos cérvidos e de ahí ao disfrute e contabilización ( máis de corenta)  e contemplación dos movementos dos venados que nesta edición nos brindaron un dos espectáculos tan interesante coma difícil de ver: A pelexa de dous grandes machos.

Balance moi positivo o da nosa programación de verán. Un éxito que temos que agradecer a participantes, colaboradores e sobre todo a todos e todas as que estades na organización.

Aquí vos quedan fotos da última actividade.

Jose

 

http://www.flickr.com/photos/39934841@N05/sets/72157636055635635/



 


 




Posteado por: sendanova | 23 septiembre, 2013  

Saída a Ribeira da Pena co colexio S.L. Romero


 

Hoxe compartimos toda a mañán cos rapaces e rapazas de 4º e 5º curso do colexio S. L Romero de Carballo.  Aprendemos moito dun dos bosques mellor conservados de toda a Costa da Morte. Camiñamos por alí por onde, aínda en días de calor coma hoxe, apenas chegan os raios de sol. Andivemos a carón das abeleiras e vimos funcionar 0 muíño do Regueiro. Para rematar o dolmen da Pedra Moura de Aldemunde. Toda unha mañán moi moi completa.

http://www.flickr.com/photos/39934841@N05/sets/72157635818140936/



 


 




Posteado por: sendanova | 18 septiembre, 2013  

VI LIMPEZA SIMULTANEA DE RÍOS


 

A Asociación Ambiental Senda Nova colabora con outras moitas entidades de Galicia na VI LIMPEZA SIMULTANEA DE RÍOS. A actividade que organiza o Proxecto Ríos a iniciativa de ADEGA, celebrarase simultaneamente en moitos lugares de Galicia o día 29 de setembro pola mañán.

En Bergantiños, a limpeza efectuarase con toda probabilidade nun tramo carballés do río Anllóns.

A iniciativa pretende recoller parte do lixo acumulado nas beiras dos nosos ríos, así como promover a concienciación social sobre os ecosistemas fluviais e a importancia deles dentro do noso medio natural.

Animamos á participación. Todos aqueles interesados/as en colaborar na VI SIMULTANEA DE RÍOS en Carballo, poden anotarse antes do venres 27 poñendose en contacto con nos ( sendanova@hotmail.com,  696155232) ou no Concello de Carballo ( 981 704 100).

http://limpeza.proxectorios.org/wp-content/uploads/2011/10/cartaz_limpeza-simultanea-rios_2013.pdf

http://www.proxectorios.org/index.php?option=com_content&task=view&id=326&Itemid=29



 


 




Posteado por: sendanova | 16 septiembre, 2013  

II OBRADOIRO AMBIENTAL SENDAS CARBALLO


 

Senda Nova pon en marcha

o II Obradoiro Ambiental Sendas Carballo

 

A Asociación Ambiental Senda Nova, comeza coa posta en marcha do II Obradoiro Ambiental Sendas Carballo. Un obradoiro dirixido a nenos e nenas de 4º, 5º e 6º de primaria dos colexios do concello de Carballo.

O obradoiro ten como obxectivo principal o coñecemento e a posta en valor do patrimonio cultural, ecolóxico e paisaxístico de Carballo a través de actividades de aula ,tanto teóricas como prácticas, que terán lugar os sábados de 10:00 a 13:30, e de saídas ao medio natural que terán lugar principalmente os domingos.

O obradoiro terá unha duración de 5 meses, comezando en novembro e rematando no mes de marzo. Durante este tempo intentaremos afondar e achegarnos a todos os segredos que garda o noso concello no seu interior: castros, mámoas, muíños, bosques, corredoiras, fermosas paisaxes… Unha boa oportunidade para coñecer e poñer en valor todo o noso patrimonio, e adentrarnos de cheo no fermoso e entretido mundo da cultura, da ecoloxía e do patrimonio.

Durante o mes de setembro, os voluntarios e voluntarias da asociación comezamos  a levar o proxecto aos colexios e a ultimar detalles. Será a  partir de outubro cando se abran as listas para realizar a preinscrición. Estas estarán dispoñibles, entre outros lugares, en todos os centros educativos do concello, onde ademais se facilitará a información necesaria para saber máis sobre a actividade.

Para máis información podedes contactar con nós, a través de correo electrónico sendanova@hotmail.com, facebook (“Senda Nova”  e “Obradoiro Ambiental Sendas Carballo”) ou no seguinte teléfono: 636 326 083.

 



 


 




Posteado por: sendanova | 5 septiembre, 2013  

COA COLLEITA, SEGUIR SEMENTANDO, Por Jose M. Menéndez


 

A cancela de El Peazón pechouse e xa só será aberta para a entrada de gando.  Quedamos desmontando a carpa, os bancos e taboleiros, e as bandeiras e luces que deron colorido á leira e a aldea de L´Azorea Cima.

A actividade máis longa de Senda Nova rematou. Todo quedou en silencio. O silencio natural dunha aldea dunha habitante soamente, pero chea de historia e compromiso de moitísimos máis que conseguiron rescatala do esquecemento habitual de tantas e tantas outras que  agardan no faiado da vida unha fin tan lenta como anunciada.

L´Azorea Cima si abríu o bote máxico de esencias, de sabores, de sentimentos, de historia, de esforzo… que moitas outras aldeas teñen perdido polos palleiros, as lareiras abandonadas e os faiados derruidos cheos de pó.

L´Azorea Cima soubo educar no orgullo e o compromiso, no traballo e no amor, durante centos e centos de anos de vida. Soubo crear, sementar, ao longo dos anos, a sensibilidade dos seus habitantes, soubo transmitir valores a través dos seus habitantes máis vellos que sempre recoñeceron para ben a terra que lles deu o pan.

Cando a natureza fai que eses vellos loitadores perdan o físico e pasen ao máis alto da aldea, cando a sociedade globalizada, individualista e inxusta da as costas á historia, cando só un habitante queda no lugar…. agora e só agora cando a axuda se necesita para a susistencia, para seguir adiante… é cando o berro silencioso de L´Azorea Cima estimula as reservas do compromiso sementado durante anos.

Dende o alto de El Campu transmitiuse a mensaxe subliminal do sentimento ao grupo de descendentes empapados na cultura da aldea e a todo un rexiemento de persoas comprometidas chegadas  de diferentes lugares, moitos deles a través do vento Bergantiñán,  pero cun mesmo compromiso. . Con estes días espectaculares de rutas, charlas, ” folixa”… aprendizaxe, coñecemento….ti mesma te colocaches nun mapa onde o teu nome xa está en negriña. É a hora que recollas  o sementado…. e coa colleita seguir sementando.



 


 




Posteado por: sendanova | 10 agosto, 2013  

Remate das Xornadas de Iniciación á Cartografía e Orientación


 

Once persoas participaron nunhas novas Xornadas de Iniciciación á Cartografía e Orientación. Dende o pasado mércores ata a mañán deste sábado 10 de agosto, os que responderon á chamada de Senda Nova practicaron con mapa e brúxula durante estes 4 días de coñecer mellor o terreo.

A xornada eminentemente práctica foi a última en onde os participantes, divididos en tres grupos, buscaron puntos concretos de patrimonio, camiños..etc.. das parroquias do sur do concello de Carballo.  Capela de Ferrol, Capela de S. Sadurniño, Dolmen da Pedra Moura, Igrexa de Rus…etc.. foron algúns dos puntos onde traballaron os que practicaron cartografía e orientación nestas proveitosas xornadas.

Grazas a todos e todas as participantes.



 


 




Posteado por: sendanova | 16 julio, 2013  

INICIAMOS O VERÁN AO NATURAL. III ROTEIRO NOCTURNO Por Laura Mariño


 

 

 Sábado 13 do ano 2013 e 13 intrépidas/os camiñantes. Con estas cifras iniciais estaba claro que este III Roteiro Nocturno de Senda Nova sería tan especial ou máis que en anos anteriores, ao igual que o serán o resto das actividades encadradas no programa Verán ao Natural que iniciamos con esta fantástica noite polos montes de Pico de Meda.

Pasaban poucos minutos das 10:30 da noite cando, aínda coa última luz do día, cargamos as mochilas e os sacos de durmir ao lombo e encamiñámonos cara Pico de Meda desde a parroquia de Gándara. O desnivel dos primeiros quilómetros supuxo un esforzo para todos e todas, esforzo que se esquecía coas conversas relativas ao lobo e sabendo que nese momento de anoitecer era a hora ideal para poder velo e que nos vise. Luismi, o máis pequeno do grupo, amosábase tremendamente interesado polas conversas, por coñecer os “trucos” a levar a cabo en caso de que o lobo aparecese, xa que algúns camiñantes deixáranlle ben claro que o lobo tiña especial gusto polos máis novos do grupo.

Baixo unha capa de brétema que aparecía e desaparecía e ameazaba con cubrir o ceo, seguimos ascendendo ata chegar a un punto clave e de parada obrigada, cunhas vistas espectaculares  do concello de Zas e de parte de Soneira. Aínda que este ano a néboa nos impediu ver a luz de algún faro da costa, miramos abaixo e vimos con orgullo o desnivel que xa levabamos salvado, observando con atención o punto desde o que saíramos un par de horas antes e tamén outras aldeas como Carreira, onde o fin de semana anterior tivera lugar a Rapa das Bestas, con cabalos e eguas que viven durante todo o ano neses montes que nós estabamos a atravesar esa noite e que incluso poidemos ver e oír na escuridade.

Como nunha especie de rito que cumprimos cada ano, o grupo permanceu nun escrupuloso silencio durante 4 minutos. Quen permaneceu cos ollos abertos quizais se concentrara nas pequenas aldeas que estaban baixo os nosos pés, durmidas a esas horas da noite. Outros, cos ollos pechados, escoitando o ruído da súa propia respiración, sentían os acordes da verbena nocturna de Cuns ou o coro dos cans das aldeas próximas, todo acompañado polo vira-vira dos xigantes do aire que poboan os montes soneiráns. Momento máxico que cada camiñante aproveita á súa maneira, momento no que poñemos os pés ben firmes na terra e nos sentimos parte dela, desa mesma terra pisada polos cabalos salvaxes e polos lobos que deixan as súas pegadas nestes montes. E deixamos as nosas pisadas xunto coas dos animais, en perfecta simbiose e convivencia, como debería acontecer na nosa vida cotiá.

A néboa decidiu darnos unha tregua durante os últimos quiómetros para que poideramos camiñar baixo unha bóveda celeste totalmente despexada. E así, identificamos o carro pequeno e, seguindo unha liña recta, aprendemos a localizar a Estrela Polar, guía da humanidade durante séculos e séculos e, un pouco máis arriba, o carro grande.

Entre estrelas, lobos, cabalos e lucecús os quilómetros acumulábanse nos nosos pés. O cansanzo ía medrando cada vez un pouco máis, non só polo traxecto senón polo esforzo que supón levar o noso equipo ao lombo, pero orgullosos tamén ao vermos que, con cada quilómetro, aumenta tamén a nosa resistencia e a nosa capacidade, que camiñamos non só cara un destino físico concreto senón tamén cara un maior coñecemento das nosas capacidades físicas e mentais.

Na última parte do traxecto, nalgún momento en que camiñei soa, acordeime do roteiro nocturno do ano 2011. Cuns tenis de verán e coa mochila do cole, sen saber que era Senda Nova nin coñecer a case ningún dos camiñantes, dispoñíame a facer unha ruta na que non sabía moi ben o que me ía atopar. Naquel momento pensaba que as botas de monte eran incomodísimas e que xamais compraría unhas, oía falar da Xamoca e pensaba que subir a un pico de máis de mil metros non estaba dentro das miñas posibilidades físicas ou que iso do monte estaba ben para un día, pero mellor praia que monte.  E esta noite, tres anos despois reflexionaba sobre todos estes pensamentos, en como cambiara a miña percepción e en todo o que viñera a partir daquela primeira ruta. Agora teño unhas botas de monte que son o mellor calzado posible, subín á Xamoca, soño con vellas corredoiras, ansío volver a Asturias, cumprín o soño de que unha ruta pasara pola miña aldea de Buxán… e teño a sorte de formar parte da familia Senda Nova e vela medrar día a día. Quen me diría que unha ruta nocturna podía ter eses efectos!

Nada máis chegar á paraxe de San Roque do Monte deixamos as mochilas no chan e fixemos uns necesarios exercicios de estiramentos e, acto seguido, preparamos o “campamento” para pasar a noite nunha carballeira espectacular. A cea e a velada nocturna neste lugar convértense cada ano noutro deses ritos que esperamos con ansia. Chistes, historias “de vellos” e o son da flauta e da harmónica axudaron a que pasaramos unhas horas de grata convivencia baixo os vellos carballos de San Roque do Monte e carón dunha capela chea de historia, velada que se alongou ata preto das cinco da mañá. Tamén o escritor Ánxel Fole se fixo presente nesta noite, a través da lectura dalgúns dos seus contos de lobos, baixo a voz de José Antonio Andrade. Quizais os lobos itinerantes dos montes que percorremos esta noite sexan descendentes dos canis lupus das terras do Incio, protagonistas dos contos de Ánxel Fole. Quizais non eramos nós os únicos que estabamos atentos á lectura. Quizais estiveramos rodeados de lobos e lobas que, de maneira silenciosa, observaron todos e cada un dos nosos pasos co mesmo respecto co que nós nos introducimos no seu hábitat, demostrando que a convivencia entre humanos e lobos é posible. E así, chegará unha ruta nocturna na que o lobo nos dedique un dos seus estremecedores ouveos desde o alto de Pico de Meda. Quizais no roteiro nocturno do vindeiro véran.


 




Posteado por: sendanova | 15 julio, 2013  

SOÑOS BAIXO AS ESTRELAS por Jose M. Menéndez


 

 

 

 

Foi vermella a derradeira luz natural do sábado 13 de agosto en Zas. Así a  viron os camiñantes do ROTEIRO NOCTURNO encadrado no programa VERÁN AO NATURAL de Senda Nova mentres repartían os bocadillos para colocalos nas mochilas dos participantes.

Comezamos a andaina de 10 qm falando xa de lobos e da maior probabilidade de velos cando marcha o sol. Non foi a única vez que se falou deles no traxecto:  Lembranzas das historias recibidas unha semana antes na Rapa das Bestas polos vecinos de Carreira onde nos relataron os ataques aos équidos que manteñen limpos os montes de Meda  que percorremos.

As paradas na costenta subida serviron para máis que descansar. As inquedas néboas deixáronnos,  por veces,  ver con claridade as millóns de estrelas que alumean os montes soneiráns.  Aproveitámolas  para descansar e divisar a constelación da Osa Menor, a Osa Menor… e despois a Estrela Polar, guía dende sempre dos humanos nesta terra.

Máis o exercito de Senda Nova nunca perderá o norte nin as premisas. O ROTEIRO NOCTURNO pretendeu ser dende sempre, unha forma máis de achegamento ao medio natural, unha forma máis de aprender, de compartir momentos, de agrandar nese espírito de convivencia… e, neste caso, de compatir hábitat có lobo.

O Canis Lupus que divisa dende a altitude dos montes soneiráns,  viunos de xuro camiñar polo territorio que comparte con decenas de equas en liberdade. O perfecto depredador de Meda foi obxeto de lendas e mitos durante séculos de existencia en Galicia. Nunca deixou a ninguén diferente. Escoitámolo en relatos  que cada un de nos foi aportando durante a camiñada, quizais, baixo a  atenta mirada dun cazador moitísimo máis interesante para estudar, comprender e protexer que para aniquilar dos ecosistemas que sempre compartíu.

A expedición fixo a clásica parada de sentimento. Os catro minutos de silencio, de escoitar, de ver e de sentir baixo as estrelas galegas. Estrelas fugaces, cans ao lonxe, ruido de ventilador avariado producido polos muíños de vento… mesmo as orquestras das festas da veciña parroquia de Cuns compartiron momento co son do aire, o silencio da brétema, o alumear dos lucecús e a imaxinación dunha loba romántica que miraba atenta e soubo apreciar a un grupo capaz de ser sensible co entorno e cos compañeiros de andaina.

Sensibilidade tamén aprezada na  chegada, en San Roque do Monte:  Montaxe de vivac, cea de bocadillo, contos de lobos dos menos novos que abriron a experiencia aos demais relatando avistamentos de fai anos. Flauta, armónica e relatos de Ánxel Fole en boca de Jose Antonio Andrade acompañaron ás explicacións pormenorizadas de Evaristo nos momentos anteriores aos fermosos soños que cada un de nos ofreceu ao mundo.



 


 




Posteado por: sendanova | 4 julio, 2013  

VERÁN AO NATURAL


 

Hoxe xoves día 4, no Pazo da Cultura de Carballo presentouse o programa VERÁN AO NATURAL  organizado pola Asociación Ambiental Senda Nova. O programa consta de 4 actividades aptas para todos os públicos. Tres desas actividades teñen como denominador común un gran contacto co medio natural.

Para a fin de semana do 13 e 14 de xullo o ROTEIRO NOCTURNO  levaranos de novo a Zas para percorrer 10 km no medio da noite e en paraxes onde habita o lobo. Pico de Meda será o lugar de pararse a sentir a noite e S. Roque do Monte o de pernocta.

Para a segunda semana de agosto temos preparadas as II XORNADAS DE INICIACIÓN Á CARTOGRAFÍA E ORIENTACIÓN  que incluirán horas teóricas e prácticas.

Para a última fin de semana do mes de agosto e para poñer en práctica os coñecementos cartográficos adquiridos viaxamos a Asturies para disfrutar un ano máis da ACTIVIDADE DO SOCIO,  un encontro de marcado caracter social e de achegamento á cultura da conca do Nalón a través de charlas nun ambiente rural. O achegamento ao medio natural asturiano virá dado por medio de roteiros de senderísmo.

Como é habitual a última fin de semana de setembro, viaxamos de novo a Asturies no espectáculo que ofrecen os cervos en celo: A Berrea. Dúas noites de pernoctas a 900 metros de altura e horas de avistamentos con equipos ópticos.

Todas as actividades teñen como obxectivos primordiais o achegamento á cultura, medioambiente e sociedade local das zonas a visitar cun marcado e importantísimo espírito de convivencia.

Máis información e inscripcións sendanova@hotmail.com      696155232


 


 


 

programa de actividades de verán


 

Mañán xoves 4 de xullo ás 20:30 no Pazo da Cultura de Carballo terá lugar a presentación do programa de actividades de verán da Asociación Ambiental Senda Nova. No acto explicaranse obxectivos de cada una das actividades, datas, inscripcións etc..



 


 




Posteado por: sendanova | 2 julio, 2013  

Felicidades aos gañadores da Festa do Bosque


 

Na xornada do 30 de xuño pasada pechamos de forma festeira una edición máis da Primavera en Ruta. Xuntámonos compañeiros de andainas, familiares e representantes de asociacións e concellos que teñen colaborado coa nosa entidade. Tamén membros de Protección Civil de Carballo que quixeron compartir connosco a Festa do Bosque.

Como todos os anos, houbo votacións e lectura de textos que nos levaron a percorrer de novo a través da literatura as paraxes máis fermosas que, durante o ano, camiñamos.

Despois do reconto de votos entre os asistentes estes foron os resultados:

O premio a asociación que máis colaborou con Senda Nova na Primavera en Ruta foi para a Asociación de vecinos O Santiaguíño de Carreira. Entregou o premio Érica García, en representación da Agrupación de voluntarios de Protección Civil de Carballo, entidade gañadora o ano pasado.

O premio ao espírito de convivencia levouno Eva Cameán, entregandolle o premio Evaristo Domínguez Rial, gañador do ano anterior.

E para finalizar, e despois de que os asistentes leran máis dunha ducia de textos de crónicas de actividades, o gañador resultou Jose Manuel Canedo, co texto ” Non me da medo o Meda “. Entregou o premio a gañadora do ano anterior Laura Mariño.

Un inexperado e emotivo  homenaxe por parte de varios socios e socias ao presidente da entidade e a entrega ao mesmo dun libro resumo de anos de actividades da asociación seguíu á entrega de premios e precedíu a una sobremesa cargada de anécdotas. Grazas a todos e todas.



 


 




Posteado por: sendanova | 17 junio, 2013  

Festa do Bosque


 

Coincidindo coa tradicional Festa do Bosque, que xa en tempos antigos disfrutaban os nosos antergos polo San Xoan, dende a Asociación Ambiental Senda Nova queremos participar como cada ano nesta fermosa romería a beira do río de Bergantiños.

Queremos aproveitar para facer un resumo doutra Primavera en Ruta chea de éxito, compartir bos momentos cos compañeiros de andainas, agradecerlle á xente que colaborou con nos, poñer o noso gran de area para ( como calquer outra peña ) facer que esta festa siga a medrar.

Teremos, como sempre, algunha sorpresa agradable e pasarémolo como merecemos.

Mércores, xoves e venres de 18 a 20 h no 2º andar do Pazo da Cultura para apuntarvos.

12€ para maiores,    8€ para menores.

POnte en contacto con Esther  652134864 ou no mail sendanova@hotmail.com para calquer dúbida.



 


 




Posteado por: sendanova | 14 junio, 2013  

O MEU RESUMO


 

Lembrar no balance desta nova edición destas rutas de primavera que se trata xa da IV PRIMAVERA EN RUTA  e que facemos lembranza.

Dicir que un ano máis superouse o total de participación de calquera dos anos anteriores. Que se  superaron  quilómetros, paradas entrañables  de coñecemento, superaronse corredoiras e superouse esforzo.

Quería agradecer a moita, moitísima xente e unha a unha, pero é imposible. Aínda así sentide as máis expresivas grazas todos aqueles que aportades tanto nos roteiros e que estades orgullosos do voso patrimonio e das vosas parroquias.

Sentide o meu cariño e o de todo o persoal da asociación os voluntarios e voluntarias das agrupacións de protección civil que colaborachedes con nos, dun xeito especial aos de Carballo que nos acompañáchedes en todas as rutas, que fúchedes un máis en cada paso no camiño e un apoio imprescindible dende o coche e as corredoiras.

Gustaríame agradecer a aqueles que, ademáis de aportar en cada parada, documentanse e viaxan con nos en cada andaina para facer que estas cobren sentido especial, para aproveitar cada paso, cada corredoira e cada parroquia. A todos eles e especialmente a Jose Antonio e Evaristo por todo o dado sen recibir e polo esforzo.

A cada un dos participantes. Por entender a filosofía, os obxectivos, por facernos á organización todo máis fácil, por facer as camiñadas amenas e pasar días enteiros fermosos. Polo voso esforzo físico nas costas arriba, por inscribirvos, polo voso esforzo de colaborar nas dinámizas, de parar, de escoitar, de aprender e de participar. Por facer máis grande esta entidade.

Aos concellos colaboradores, de xeito especial ao Concello de Coristanco, ao Concello da Laracha e ao Concello de Carballo polo apoio e aposta por este proxecto e estes obxectivos.

De xeito moi moi especial a todas e todos aqueles membros de Senda Nova que traballades en primeira liña poñendo esforzo, tempo e ilusión. Porque facedes que esto medre. Lorena, Juan, Laura, Eva e Esther.  Grazas.

Jose M. Menéndez



 


 




Posteado por: sendanova | 14 junio, 2013  

DE REMATE DA IV PRIMAVERA EN RUTA EN TERRAS DO XABRIÑA  Por Eva Cameán Pensado


 

As previsións de choiva,  400 metros de desnivel, levantarse as 7 da mañá para viaxar durante 3 horas nun bus camiño doutra provincia,  e 17 km ao longo dun río foron motivos suficientes para que, unha vez máis, os valentes participantes de Senda Nova se inscribisen a derradeira actividade da súa IV primavera en ruta.

Un total de 60 desexaban participar na incrible ruta do Río Xabriña.  Unha ruta homologada, promovida pola Comunidade de Montes Veciñais de Paraños, que percorre varias parroquias do Concello do Covelo, en Pontevedra, seguindo o curso do río Xabriña e adentrándose nalgunhas aldeas e lugares do Concello.

Comezamos a viaxe ao redor das 8:30 da mañá, algúns aínda cos ollos a medio abrir. Máis de dúas horas de viaxe amenizadas coas historias e lendas de uns, chistes de outros e algúns curiosos intentando atopar ese punto exacto deses coñecidos versos pertencentes a nosa cultura popular…  “Vexo Vigo, vexo Cangas, tamén vexo Redondela, vexo a ponte de Sampaio, camiño da miña aldea”.

As 11:30 da mañá, os participantes, cheos de ganas de aprender, comezamos o roteiro en mans dos guías que coñecían a zona á perfección, todos xuntos saímos de Paraños para, uns metros máis adiante, adentrarnos xa no fermoso bosque repleto de especies de árbores autóctonas  que adornan as beiras do Xabriña.

Como se de un museo etnográfico natural se tratara, fomos percorrendo as diferentes estancias do mesmo: muíños,como o de Paquito ou o do outeiro, fontes, lavadoiros, pontes, fermosas corredoiras por onde antigamente pasaban os carros…

Camiñamos durante a meirande parte da ruta, moi preto do río, a columna vertebral do roteiro, pasando por lugares como o Pozo do Demo e diversas cascadas que atopamos entre a exuberante vexetación de ribeira. Xa ao comezo da actividade tivemos a sorte de poder contar con Lolo, que nos explicou e amosou o funcionamento dun muíño de auga, restaurado e en perfectas condicións para moer. Unha trintena de muíños se atopan espallados ao longo deste treito do río.

 

Despois de varios quilómetros percorridos, facemos outro alto na marcha, e paramos na ponte máis representativa de toda a ruta:  A ponte Folón . Alí onde despois de sacar a foto de grupo, collemos forzas para afrontar unha das subidas máis costentas e máis longas antes da hora de xantar. Alcanzamos entón os 600 m de altura, e facemos a parada máis longa en Prado de Canda para repoñer forzas e comer o desexado e ben merecido bocadillo, ao cal llle demos bó xeito no local social de Prado de Canda, aberto para nos grazas á amabilidade e esforzo da xente da Mancomunidade de Montes de Paraños e a Conchi e Xosé Manuel, os nosos guías do roteiro.

Ao rematar de comer, e despois de escoitar algúns útiles consellos encamiñados as vindeiras actividades de verán,   sobre os sacos de durmir , dispuxémonos a alcanzar o punto máis alto de todo o roteiro, o mirador de Prado de Canda  “ Os Cotos da Bouza” situado a 688 metros, onde os participantes, baixo unha bandeira galega ondeante, contemplamos durante varios minutos as fermosas vistas que dende alí había, e comprobamos, como, de súpeto, en só uns minutos a néboa  se achegou a nós e o cubriu todo completamente.

Seguimos camiñando e camiñando, e percorrendo fermosos camiños, camiños vellos, camiños carreteiros, hoxe en día solitarios , pero que gardan centos de historias e moita vida.

En varias ocasións abandonamos o curso do río, para adentrarnos en diversas aldeas e lugares das tres parroquias polas que pasa a ruta. Tras varios quilómetros lonxe do río, volvémonos achegar as beiras do Xabriña, onde volvemos a disfrutar da paisaxe e do encanto do bosque e a vexetación de ribeira, formada principalmente por Carballos, abeleiras, amieiros e salgueiros.

Chegando xa ao fin da ruta, en Paraños, e de novo en mans de Lolo, puidemos afondar un pouco máis, nunha profesión xa case desaparecida como é a dos cereiros. Despois dunha visita guiada e explicativa a un lagar restaurado , visitamos dúas eiras da cera moi pretiño do lagar. Dende fai aproximadamente un ano, a parroquia de Paraños conta tamén, cun museo que reproduce un obradoiro dos antigos cereiros, onde Lolo nos explicou e amosou todo o proceso de fabricación de candeas e exvotos.

Ao rematar coas explicacións no museo, e despois de mercar sabedora mel e xabóns artesanais, dirixímonos de novo cara o bus. Alí,  despois da correspondente despedida e os merecidos agradecementos a toda a xente do Covelo que fixo que esta actividade fose posible, cansos e cun bo sabor de boca, fomos subindo no bus e entre risas, cancións e algún que outro chiste malo. Foi entón cando empezaron as  lembranzas dos  moitos momentos vividos ao longo de esta IV Primavera en Ruta…

9 rutas cheas de recordos e de bos momentos, que serviron para unha vez máis achegarnos a todos eses lugares perdidos que temos tan preto. 9 andainas que nos axudaron a coñecer máis de cerca o noso patrimonio cultural e ecolóxico.

Case 4 meses  nos que máis de 500 participacións e  máis de 160 km serviron para aprender das 25 parroquias visitadas, para achegarnos a vellos e novos compañeiros de andainas e novos e vellos lugares onde adentrarnos. Todos xuntos, visitamos centos de  de lugares de interese, centos de paradas a interpretar. Percorremos un ano máis, esas corredoiras buscadas con interese para fuxir do asfalto, seguindo co compromiso de percorrer , polo menos unha vez ao ano,  todos os roteiros deseñados polos membros da asociación e estreando nesta cuarta edición da actividade unha nova ruta.

Unha actividade levada a cabo grazas a colaboración e a unión de moitos factores: concellos, organizadores, colaboradores, persoeiros de todas e cada unha das parroquias que percorremos, e sobre todo participantes, que unha vez máis fan que esta IV Primavera en ruta remate cos obxectivos cumpridos e preparándonos xa para recibir ao verán.

 



 


 




Posteado por: sendanova | 30 mayo, 2013  

UN SOÑO CHAMADO VÍA ALCAIANUS  Por Laura Mariño Taibo


 

 

 

Parecía que nunca ía chegar, pero xa estabamos no gran día da estrea da VIA ALCAIANUS. Aquel desexo que comezara a nacer na miña primeira ruta con Senda Nova e se fora facendo máis e máis grande conforme máis rutas facía e máis corredoiras percorría, estaba a piques de ser unha realidade. Por que non unha ruta por Buxán?, pensaba mentras coñecía outras pequenas aldeas, esas que non soen aparecer nos mapas pero que agochan tesouros milenarios e a historia de todo un pobo.

 No outono, coas árbores espidas e as súas follas formando unha confortable alfombra de fermosos tons ocres e marróns, empezamos a plasmar sobre o terreo as ideas que había tempo bulían na cabeza. A idea central estaba clara: volver á época romana e seguir o que para algúns especialistas é un tramo secundario da Per Loca Marítima, aproveitado séculos despois como camiño real, nome que aínda conserva hoxe en día.

 Días de outono e inverno gozando da fermosura destas corredoiras, buscando os antigos camiños sen desviarnos demasiado do trazado do camiño real/calzada romana. Tardes na procura de todo o patrimonio da zona, intentando unir os puntos de interese  e buscando a máxima perfección no deseño,  coa certeza que sería imposible poder incluír toda a riqueza cultural, histórica e paisaxística que se agochaba nos arredores.  Noites investigando e documentando cada detalle, de cara a que os camiñantes tivesen a máis completa información, aínda sabendo que as mellores e máis valiosas  historias son aquelas que non están escritas, as que permanecen gravadas na cabeza e no corazón, os recordos da nosa infancia e daqueles tempos en que os prados e arrós eran o mellor tapete para xogar e os avós os mellores compañeiros de xogo e conversa.

 Máis de 50 persoas quixeron acompañarnos o domingo 26 de maio e ser os primeiros en percorrer este roteiro, persoas vidas dos máis diversos lugares, con destaque especial as de Seavia, que actuaron como auténticos anfitrións, sentindo o orgullo de amosarlle ao mundo que sobran as razóns para que Seavia sexa considerada a flor de Bergantiños, tal e como proclama o himno da nosa parroquia.  

 Con paso lixeiro e coa enerxía das primeiras horas da mañá, e despois de recordar o pasado romano de Carballo en Cernide cos pés postos no terreo do vello camposanto, os camiñantes decontado apreciaron a Ponte Lubiáns entre a frondosidade das árbores do río Rosende. A ”ponte romana”, que nos ofreceu a súa calzada para atravesar o río e adentrarnos xa en Coristanco, aguanta estoicamente os achaques do tempo e o abandono dos humanos, soportando durante séculos o peso dos vellos carros cuxo tránsito aínda se pode adiviñar nas rodeiras impresas na pedra.

 A abundante vexetación que nos últimos meses cubrira parte do traxecto foi un auténtico regalo para os pés e para os sentidos: o arrecendo da herba vizosa despois dunha primavera chuviosa, o pracer de apreciar as máis variadas tonalidades de verde que os campos nos ofrecen nesta estación, o tacto aterciopelado da vexetación rozando no noso corpo (e tamén algúnha espiña ou toxo de cando en vez).

 Atravesando a agra do Cerqueirás, o territorio xa empezaba a serme moito máis familiar e notaba como a emocion subía ao empezar a ver os tellados dunhas casas ao lonxe, as casas de Buxán, o meu Buxán. Miraba ao redor e vía as Pedras da Agra, esas formacións rochosas que tanto me chamaban a atención de nena e nas que soñaba atopar tesouros. Recordaba as tardes na Bouza dos de Anxelo, cando María e eu pasabamos a tarde buscándolle formas ás nubes mentres as vacas pacían. Lamentaba o estado de abandono da devesa de Dorinda, á que acudía na primavera para facer ramos e coroas de “campanillas”. Mentres o grupo disfrutaba das vistas de Traba, parte de Carballo e o Monte Neme, acordeime de varias persoas que xa non nos recibirían ao chegar a Buxán: Preciosa de Silva, Dorinda, Manuel de Collazo… Cantas cousas nos poderían contar os “vellos” da miña infancia, canto coñecemento e sabedoría levaron con eles!

 O arró de cas Taibo converteuse en restaurante improvisado onde os camiñantes repuxeron forzas antes de seguir coa marcha, atravesar o lugar de Buxán e volver enganchar o camiño real no Campo Lodeiro, a carón das vellas canteiras da zona. A través de espectaculares corredoiras flanqueadas por antigos muros, e deixando Amboade á nosa esquerda, encamiñámonos ata o pazo do Rodeiro desde Penavia, cruzando o rego de Seavia e observando a subida que nos esperaba ata o Castro de Arixón, que “asaltamos” ata chegar a súa croa. Unha vez alcanzado o obxectivo, a lexión “Senda Nova” baixou a empinada pendente para saír pola entrada principal do castro e seguir camiño da Braña Rubia e  Alcaián, un dos lugares máis importantes de todo Coristanco, non só pola súa riqueza medioambiental senón porque é aquí onde se localizaron os vestixios históricos máis antigos de todo o concello, do Paleolítico Inferior.

 Despois duns tres quilómetros rodeando a Braña Rubia, imaxinando a extensión que no seu día tería a lagoa (desecada hai anos para a extracción de rutilo e titanio) e pensando en como os romanos atravesarían esa extensión de auga, case ao final da ruta a maxia da natureza fíxose presente e agasallounos cun espectacular coro de ras que semellaban estar agardando por nós, coñecedoras que o cansanzo que acumulabamos despois de vinte quilómetros de percorrido ben merecía un premio deste calibre.

 Ao acabar o día, despois de todas as emocións vividas, volvín ser consciente de que se esta ruta existe é porque existe Senda Nova. O deseño dunha ruta deste tipo non sae da nada, nin unicamente depende do traballo de quen a fai. Se é posible é porque detrás dese traballo hai uns valores, uns obxectivos e unhas ilusións comúns que se encadran dentro de algo moito maior, o que podemos chamar “espíritu Senda Nova”, algo que non se palpa fisicamente pero que nos envolve e nos engancha ata converterse en algo case imprescindible nas nosas vidas.  Algo que tampouco naceu espontaneamente senón que é o froito de anos de traballo e esforzo en prol do coñecemento e da revalorización noso medio ambiente, do noso patrimonio e da nosa xente. E todo isto non se materializaría sen a colaboración de concellos, entidades veciñas, xente das parroquias e voluntarios da asociación.

 Grazas, Lorena, por deixarte arrastrar e compartir horas de corredoiras e mapas, por traballar en prol dunha parroquia que xa é algo túa, aínda que non naceras nela.

 E grazas, Senda Nova, por existir e deixarme formar parte de ti, por facer posible o soño de que unha ruta atravese a aldea de Buxán e as fermosas corredoiras de Seavia, por toda a ilusión e cousas boas que me deu este proxecto. E tamén por todos esas ideas, hoxe aínda soños, que co traballo e a ilusión que desprendes, serán unha realidade o día de mañá.

Laura Mariño Taibo



 


 




Posteado por: sendanova | 29 mayo, 2013  

Presentación COSTA AGRESTE DE CERQUEDA E CAMBRE


 

O mércores 29, na casa do concello de Malpica de Bergantiños tivo lugar a presentación dunha nova edición da actividade que percorre  A COSTA AGRESTE DE CERQUEDA E CAMBRE. Ao acto asistíu o profesor de Zas Evaristo Domínguez Rial e o presidente de Senda Nova Jose Manuel Menéndez, así como o edil Miguel Ángel Fernández Mirás.  O roteiro trazado por Evaristo Domínguez Rial percorrerase por segundo ano consecutivo nunha actividade que se presume de importante afluencia de participantes. A mesma celebrase este domingo día 2 de xuño e está enmarcada na oitava camiñada da  IV PRIMAVERA EN RUTA. O programa de roteiros de sendeirismo ten como obxectivo primordial a posta en valor do patrimonio paisaxístico, ambiental, social e cultural, de forma especial o máis próximo. Cada unha das actividades realizadas desenvolvense con paradas periódicas interpretativas e teñen unha duración dunha xornada.

Dende a Asociación Ambiental Senda Nova animamos a percorrer este roteiro circular duns 17 km con saída e chegada na igrexa de Cambre, con paradas tan interesantes como Os Barreiros ou o Pazo de Loroxo. Con lugares espectaculares como as praias de San Miro ou O Riás, o monte Furado, a devesa dos Conventos ou os mesmos muíños de Ardeleiro a carón do mar. Agradecemos a todos e cada un dos colaboradores, nesta ocasión, especialmente ao Concello de Malpica de Bergantiños.

Máis información sobre obxectivos, inscripcións etc… http://www.sendanova.org



 


 




Posteado por: sendanova | 22 mayo, 2013  

POR UN PUNTO EN EDUCACIÓN FÍSICA  Por Eva Cameán Pensado


 

 

O 15 de Maio de 2011, foi un día normal, un domingo calquera, … non coincide con ningún festexo importante, nin ocorreu un feito histórico de vital relevancia… non foi día de eleccións, nin tampouco recordo que me tocara a lotería… Só sei que fai unha semana, fixo exactamente dous anos que tivo lugar este día… Lembrádesvos do que fixestes o 15 de maio de 2011????

 Supoño que non… e eu… eu non me lembro do que almorcei onte, pero creo recordar esta data… Se estades dispostos a escoitar o que me aconteceu ese día, convídovos a seguir lendo…

Si… 15 de Maio, recórdoo perfectamente…  A noite do 14  de maio esvaeceuse.. e deixou paso ao amencer… coma sempre… coma todos os días… saiu o sol… os paxaros cantaban… era un día normal, un domingo máis que tachar no calendario… Bueno, en realidade houbo unha pequena diferenza… Era o primeiro Domingo do ano que me levantaba as 8:30 da mañá.. Si.. bueno.. e que me subían un punto en educación física se ía a unha ruta de sendeirismo cunha asociación chamada… mmmm… ah sii !! Senda Nova, creo recordar que se chamaba así…

Pois así foi, soou o espertador,  levanteime, puxen o chandal,  almorcei o meu zume de laranxa con galletas, enchín unha botella de auga ben fresquiña, puxen a mochila ao lombo e arrinquei cara o Pazo da Cultura… alí estaban outros 10 ou 12 compañeiros, coas lagañas pegadas aos ollos, con cara de cansanzo arrimados a rugosa parede do Pazo… Chegou o autobús, e o presidente da asociación, o que para uns era “o ghía” e para min era “o meu veciño” díxonos que podiamos ir subindo ao bus…E así o fixemos.. subimos nel e leváronos a diante dunha igrexa… Si…a…  a igrexa de Seavia, si alí…. Alí, “o guía”  xuntou ao grupo e explicou as normas básicas de comportamento, presentou a actividade “Coristanco hístorico” se nomeaba,  e dounos a benvida a todos e a todas. E comezamos a andar… e seguimos andando, e andando…  e parando , e había un home, que ¡¡¡caráis !!!! Como sabía ! en cada parada explicaba centos de cousas “ -Evaristo que e aquilo?” preguntaban uns, “-Evaristo, como se chama aquela aldea?” preguntaban outros  “-Evaristo –Evaristo –Evaristo” … Vaia, Débese chamar Evaristo, e polo que vexo  non debe de saber pouco….

Seguimos camiñando, parando,  explicando … E veña andar… e andar… e o sol abafante abrasándonos os miolos… Algúns dos meus compañeiros estábanse a arrepentir de ir a aquela actividade a por  “un punto”,” un mísero punto !!!” .. algúns dicían que debiamos levar 3 polo menos, que ben o mereciamos despois de sufrir tanto… Pero, vamos a ver… realmente estaba tan mal? Había outras 40 persoas que ían sen recibir ningún punto a cambio, é máis, pagaban por ir … e Había outros 3 ou 4 que aparte de pagar, de ir sen recibir un punto a cambio, aturábannos a todos os que iamos protestando e facían que todo iso saíse a diante…. !!!!!! Eso doume para ir pensando unha gran parte da ruta…Fun, pensando, disfrutando e intercambiando opinións e os escasos coñecementos que tiña co “meu veciño o guía” e cunha antiga compañeira coa que me volvín a atopar na ruta , un día enteiro intentando aprender o máximo posible a pesares de alonxarme cada vez máis dos meus compañeiros,  e tentando en todo momento ,  chegar adiante a onde o home que tanto sabía.. pero joba… non  daba chegado a onde Evaristo… demo de xente que andan máis rápido ca min…

Seguimos andando…

E continuamos aprendendo…

E…por sorte ou por desgraza… rematou a ruta, as miñas pernas dicían “Eva se volves a facernos isto abandonámoste, non nos volves ver diante” pero a miña cabeza dicía… “Non estivo nada mal, aínda que cando me tire no sofá non me levanto máis”

Chegamos a Carballo, cada un foi para a súa casa, e mentres miraba cara as bozas dos  dedos dos pés, e a terra que acababa de deixar por todo o pasillo pensaba… “Vaia… doer doeme todo… o punto xa o teño, pero… pff…. rematou…”

Chegaron os exames finais…  as notas.. e si, disfrutei do meu punto no boletín , pero parece que… non sei…  que botaba de menos cansarme outro pouco no monte… enlamarme, volver a caer nun río, cansarme, espiñarme.. escoitar as explicacións de Evaristo… falar co guía sobre os romanos… Cousas polas que quizáis se as dicía en alto me ían chamar tola… pero vaia… como me gustaría repetir…  Como podería ser que realmente estivera botando de menos todo iso?  E así foi que repetín ese mesmo verán nun roteiro nocturno, e pouco a pouco, funme enganchando máis e máis, como se de unha adicción se tratase. Por que sabedes…? Non sei que teñen as rutas de Senda Nova, pero enganchan!!!!

A III Primavera en Ruta, outro roteiro nocturno, de  viaxe a asturias, á Berrea, o  Outono en Marcha… a IV primavera en ruta, Sendas Carballo, cursos, reunións, tardes apuntando no pazo….

Pouco a pouco, esa asociación, da cal ao principio só coñecía o nome , foi cobrando importancia na miña vida… Todas esas persoas que na primeira ruta eran descoñecidas foron adquirindo nomes e apelidos na miña cabeza… as rutas de senderismo comezaron a ser unha rutina e o mellor plan para un domingo…

Daste conta, de que o que máis che importaba ao comezo da historia… “O PUNTO en educación física”.. resultou ser o menos valioso en todo isto, pero non o menos importante, grazas a ese punto, grazas a ese comezo, puido ter lugar esta historia…

O máis valioso comeza a ser  “a historia”, esa historia, que forma parte de unha gran novela titulada “Senda Nova” na que vives experiencias únicas, na que aprendes a diario, que te fai persoa, esa historia, asentada nunhas premisas e nuns obxectivos, capaces de facer, que unha rapaza de 16 anos que comezou intentando conseguir un punto máis nun boletín de notas, se quedará prendida dela… que non fose quen de deixar de ler. Unha novela cuns protagonistas de luxo…

Uns protagonistas que son realmente a alma da historia… Eses protagonistas  que eran anónimos cando a novela relataba o pequeno capítulo “DO PUNTO EN EDUCACIÓN FÍSICA”, e que sen embargo agora teñen nomes e apelidos, personaxes, uns que entran, outros que saen, outros sinxelamente permanecen … Esther, Chus, Juán, Lorena, Laura, Evaristo, José Antonio, Isabel, María… e Jose Manuel… o guía mudou de nome na historia, e converteuse en presidente, compañeiro e apoio dentro de todo isto. Todos eles se converteron en pezas claves dentro de “este encaixe de bolillos” como diría un dos membros da asociación.

As actividades, as rutas, os momentos xuntos, comezaron a ter un capítulo único e exclusivo para cada un deles… Capítulos cheos de bos momentos, capítulos cargadiños de boas novas, de felicidade, de compañeirismo, de risas, de esforzo, de gañas e de ilusión… e outros máis amargos, con momentos tensos, cheiños de nervios, de decepcións incluso… de traballo, de soños, pero todos eles cunha lección ao final… Si si… coma esas que nós da Evaristo en cada ruta, unha lección de aprendizaxe e superación. Unha lección desas que abondan en Senda Nova. Leccións que fan que esta historia sexa real.

15 de maio de 2011… Un día normal.. coma outro calquera, si… 15 de maio..Eu ese día merquei un libro en branco… sen máis…

Agora, 23 de maio de 2013, eu son a encargada en Senda Nova de facer viaxar as fichas cara o Parga Pondal, para que “un punto” sexa sumado en cada un dos boletíns dos participantes nesta IV Primavera en ruta… Inevitable lembrarme de cómo comezou a miña historia en Senda Nova… Agradecida con esa profesora que me fixo loitar por  “un punto” máis no boletín. Por cantos se multiplicará o punto?



 


 




Posteado por: sendanova | 21 mayo, 2013  

Resumo presentación “Via Alcaianus”


 

Na tarde de hoxe a Asociación Ambiental Senda Nova, acompañada da Asociación de Veciños de Traba, da Concellaría de Cultura do Concello de Coristanco e dunha trintena de persoas  presentou en Coristanco a ruta “Via Alcaianus” que, por primeira vez, se levará a cabo o vindeiro domingo 26.

A ruta, enmarcada dentro da IV PRIMAVERA EN RUTA, partirá do Bosque do Añón (Carballo) e seguirá un tramo da vía romana Per Loca Marítima, pasando por lugares como Cernide, a Ponte Lubiáns e discorrerá na súa meirande parte pola parroquia coristanquesa de Seavia, para rematar na lagoa de Alcaián.



 


 




Posteado por: sendanova | 18 mayo, 2013  

A FORZA DA SONIA Por Jose Manuel Canedo


 

 



Fai uns días, Senda Nova fixo unha ruta, chamada A forza do Chonia, no concello de Trazo, ao longo do río Chonia, afluente do Tambre. Parece ser que o concello de Trazo, non quixo cooperar con Senda Nova, e incluso, o concello aproveitouse do traxecto; das pontes, dos sendeiros, dos camiños… presentados pola asociación ao concello. Hai que ter cara!!
Gumersindo da Rachola non foi a esta ruta, pero oiu comentarios e viu fotos dela. Unha noite destas soñou coa ruta. De cando foron ao pazo de Vilacoba, de cando visitaron unha tumba do século XV, na igrexa de San Martiño de Monzo. A tumba ten un escudo de armas dos Bermúdez de Castro. Viron o estilo de horreos da zona. Comeron na carballeira da capela do Carme da Hermida.
Os tramos da ruta mais difíciles foron os que transcorren pola beira do Chonia, con moitos rápidos, de feito é moi rápido!  Río de moitos muiños, río de moitos remuiños, en definitiva, río de moita forza: A forza do Chonia!!
Mentras durou o soño, houbo unha espertada. Ás catro da mañán, o camión da recollida do lixo, púxose a valeirar os contedores, que están ao carón da casa de Gumersindo. Eche unha das ventaxas que ten o ter os contedores preto, pois así dormes dúas veces, outra das ventaxas, é o especial aroma veraniego, ainda que estes días de invernía, pois estamos no inverno de San Martíño en pleno mes de Maio, non ó temos.
Voltou a dormir… seguiu a soñar. Tiña que cruzar o río. Había que pegar un gran chimpo e esvarou…Entrementras, na realidade, Gumer sentíu o espertador, levantouse de repente e doulle unha lipotimia. Cando espertou, estaba tirado no chan, abríu os ollos : e a súa Sonia estaba alí, ¡A súa Sonia sempre está alí! Sonia estábao  reanimando, puxéralle as pernas enriba dunha banqueta e estáballe a soprar na faciana. A súa Sonia, coa súa entereza, sangue frío, coa súa forza! Decatádesvos do título desta historia? A forza da Sonia!



 

Deja



 

DE LEMBRANZA CARA A FORZA DO RÍO CHONIA Por Jose M. Menéndez


 

Alá polo ano 2007 descubrimos fermosas paraxes nas terras de Trazo.  Eran tempos de buscar corredoiras que uniran o que ía ser o primeiro roteiro deseñado para percorrer con Senda Nova.

AS SENDAS DO APÓSTOLO  é aínda hoxe o máis longo dos percorridos deseñados para camiñalos coa asociación. Cincuenta e catro quilómetros de corredoiras, de castros, de igrexas, de capelas, de férvedas, de beiras de ríos, de carballeiras…. Cincuenta e catro quilómetros de traballo, de dez meses diante de mapas, percorrendo corredoiras a pé e na bici. Horas de falar con persoas maiores que nos puideran descifrar todo o patrimonio que intentabamos unir coa gran senda. Camiños fermosos, lugares espectaculares e patrimonio histórico digno de percorrer, pero que, por desgraza, quedaban afastados dun trazado cara Compostela.

 

Así naceu  A FORZA DO RÍO CHONIA, para percorrer todos eses lugares que non puidemos incluír no primeiro proxecto.  Coa lección sabida das SENDAS DO APÓSTOLO  e coa experiencia dalgunhas rutas posteriores que nos fixeron máis profesionais na interpretación de mapas, no máximo escaneo do patrimonio da zona, na búsqueda das corredoiras antigas que uniran ese patrimonio, na súa interpretación  e, sobre todo, na relación coas entidades locais e coas mulleres e homes da zona que nos  descubriran os segredos das súas aldeas e contribuiran a aumentar o orgullo deses lugares, amosándonos eses inquebrantables lazos de unión coa propia terra.

Con máis experiencia, coa mesma ilusión e con “ reiteracións reiteradas” das nosas premisas, esas que, dende un soño inicial, queriamos para cada un dos nosos percorridos: bautizalos e darlles un sinal de identidade propio a todos e cada un dos trazados; sacar á luz cada lugar destacado cultural, paisaxística, ecoloxica e xeoloxicamente; publicitalos de maneira axeitada, sobre todo nos centros escolares e  nas parroquias percorridas; contar cos persoeiros maiores das parroquias e coas entidades veciñais e culturais encargadas de fortalecer o tecido social das zonas rurais.

Así se deseña un percorrido, un traballo laborioso de semanas e meses. Un labor e un obxectivo que partiu dun soño e que hoxe en día, despois de máis dunha quincena de deseños e de miles de quilómetros na procura das nosas sendas, é realidade. Sentímolo valorado pola inmensa maioría de concellos, asociacións, colexios, institutos, entidades dos lugares por onde pasamos e persoeiros das zonas que percorremos.

Isto ten a súa recompensa na consecución dun dos nosos obxectivos:  percorrer as rutas,  co compromiso de facelo en actividades  interpretativas onde a axuda de Protección Civil e dos concellos resulta vital.

 

Viña eu pensando todo isto mentres percorriamos a igrexa de Monzo, a de Restande, o pazo de Vilacova; mentres comiamos na beira da capela do Carme da Hermida; mentres visitabamos o lugar onde, fai moito, estaban as torres e o castro de Lestrove ou mentres pasabamos pola capela de Oa.

Lembraba os comezos do deseño e a dificultade na preparación do mesmo, facendo cada ano pontes que permitan aos camiñantes seguir río Chonia abaixo ata a desembocadura co Tambre. Recordábao orgulloso, mentres vía os camiñantes cruzar por esas mesmas  pontes que nos facilitaban o acceso a batáns, muíños e centrais hidroeléctricas. Recordaba días enteiros con compañeiros cravando puntas e serrando madeira. Os comezos flamantes, no ano 2011, na  primeira presentación desta FORZA DO RÍO CHONIA no local social de Monzo, grazas á asociación da parroquia. Ou o pasado ano, na parroquia veciña de Benza, onde a asociación  e o mesmo párroco axudaran xa dende un principio en todo canto tivo que ver coa interpretación do percorrido que cruza  San Pedro de Benza. A colaboración do Concello de Trazo eses dous anos para que a xente chegara a percorrer o noso deseño cunha participación extraordinaria.

A FORZA DO RÍO CHONIA facíase agora  por terceiro ano consecutivo mantendo o compromiso con cada “ noso” deseño, o de camiñalo unha vez por ano. Desta vez cun maior compromiso (se cabe)  por parte da nosa entidade ao ter que voltar a realizar as pontes polo Chonia e ao carecer (por primeira vez en cantos roteiros realizamos) de calquera tipo de axuda por parte da administración local.

A pesar de todo, o 12 de maio, e  na primeira andaina sen ameaza de choiva desta IV PRIMAVERA EN RUTA, máis de 70 camiñantes andaban por Monzo, Restande, Benza e Xavestre. Toda unha felicidade para todos, e de xeito especial para o amplo grupo que, saudando a todos os habitantes locais con cantos nos cruzabamos, nos axudaban con historias antigas e interpretacións minuciosas en cada unha das interesantes paradas do percorrido. As case vinte persoas de Trazo que percorreron con nós o roteiro danlle o sentido especial a cada unha destas actividades. Se sempre hai xente local nos roteiros, en Trazo podemos dicir que a participación foi extraordinaria e fai que nos acheguemos tamén a unha parte esencial do percorrido: as súas xentes.

Á fronte dos indíxenas  alguén ao que, como a tantos outros, lle petamos á porta fai anos e lle pedimos que nos descifrara parte do patrimonio e do territorio no que vive. Alguén que acabou sendo parte dos persoeiros importantes dese territorio e parte do haber da nosa asociación. Xabier Villar,  exemplo de persoa comprometida coa súa terra que ano tras ano nos mostra cada detalle do roteiro e, de xeito especial, da parroquia de Restande e do pazo de Vilacova, voltou a exercer de anfitrión de luxo no terceiro ano que voltamos pola súa terra e polo “seu” pazo.

Antes de parar de lembrar e de soñar realidades, xa estabamos  onde o brincadeiro Chonia se xunta co silencioso Tambre. A costa arriba que nos saca do fermoso val e nos leva xa ao veciño concello de Val do Dubra  serviu para pensar nos agradecementos. Quizás na sorte por ter compartido momentos coa xente de Senda Nova que fai posible todo isto. Para agradecer o labor dos concellos colaboradores, desta vez e de xeito especial a Coristanco, A Laracha e Carballo; aos voluntarios e voluntarias de Protección Civil de Carballo; a todas as mulleres e homes que nos aportan en cada ruta.  Tamén na sorte por ter chegado a Portomeiro, o noso destino , sen máis novidade que o bo tempo.



 


 




Posteado por: sendanova | 16 mayo, 2013  

PRESENTACIÓN DO ROTEIRO VÍA ALCAIANUS


Esta IV PRIMAVERA EN RUTA estreamos un novo percorrido deseñado por xentes da asociación. Cos mesmos fins e obxectivos que poñer en valor o noso patrimonio cultural, paisaxísico e natural e tamén as nosas xentes e entidades que traballan nas nosas parroquias polas nosas parroquias. Podedes percorrelo por primeira vez o día 26 de maio pero, como todos, presentámolo un pouco antes. Este martes tedes a oportunidade de acudir á presentación do traballo de Lorena Rojo e Laura Mariño. Agradecer publicamente ás deseñadoras, a cantos aportaron para este roteiro, ao Concello de Coristanco e á  AA VV Traba . Animádevos a asistir, quedades todos invitados.

O vindeiro martes día 21 ás 20:30 no edificio de servizos múltiples de Coristanco



 


 




Posteado por: sendanova | 4 mayo, 2013  

DE RUTA POR MONTEMAIOR  Por Laura Mariño


 

Outro domingo máis os reloxos soaban cedo na casa dos case sesenta camiñantes que días antes decidiran anotarse para esta nova andaina. Para algúns era a súa primeira vez con nós; outros, a maioría, xa enganchados a este vicio de andar e coñecer o noso territorio e o noso patrimonio, aínda tiñan nas súas botas a lama do bosque da Ribeira da Pena e das ribeiras do Anllóns, que percorreramos nos anteriores domingos.

Baixo as altas e rexas árbores de Santa Margarida os camiñantes déronse a coñecer, orgullosos dos seus lugares de procendencia e, con atención, escoitaron a Manuel Marzoa, o zoqueiro da santa, testemuña dos tempos de máximo esplendor do templo e da romaría de Santa Margarida. Tempos nos que a devoción pola santa (engadido á falta de medios económicos e de médicos) fixo desta unha das maiores romarías da volta, á que acudían multitude de enfermos, que se aloxaban no “hospital” de peregrinos, coa esperanza de curaren grazas á intervención da santa e das augas milagreiras da súa fonte. Por se acaso, e aínda que a devoción escasea nos nosos días, os camiñantes encheron as súas cantimploras desta auga milagreira.

Seguramente a señora da antiga torre medieval do Viso bebía desta auga cando desde a fiestra da torre admiraba o seu lago e os seus dominios, que chegaban ata terras da Coruña; terras que perdeu por enfrontamentos coa Igrexa despois de tirarlle un zoco a un cura que tivo a ousadía de comezar unha misa antes de ela chegar. Quizais tamén a auga da fonte de Santa Margarida fose a que enchía  a pía da auga bendita que aínda podemos ver no Viso e que pertencía á desaparecida capela de san Xosé, que estaba a carón da torre.

Tamén os castrexos do castro da Pena beberon das boas e abondosas augas da zona, levantando as súas vivendas preto do Río do Viso. O recinto castrexo aínda é facilmente apreciable para o visitante, cun sistema defensivo moi sinxelo e con restos das casas na súa croa.

Outra fermosa contorna chea de maxia esperaba ao visitante pouco despois: a carballeira e a pequena capela de San Roque da Pena, co seu antigo cruceiro. E a poucos metros, a testemuña viva da nosa historia, a historia do oficio de cesteira/o que coñecemos grazas ás mans de María, que co seu labor contribúe a que as novas xeracións non esquezamos os oficios dos nosos antepasados.

Despois de repoñermos forzas e xantar aos pés da capela da Nosa Señora de Cumiáns, cunha romaría moi coñecida antano e a onde se levaban os nenos para sacarlles a sombra, fomos directos ao curtidoiro de Cumiáns de Abaixo, xa datado en 1850 e en funcionamento durante máis de cen anos. Cun entusiasmo contaxioso, o seu propietario Jesús Souto fíxonos unha detallada explicación das diversas fases do proceso de curtido da pel acompañándose de centenarias ferramentas. Non nos quedou sen ver o muíño do curtidoiro, que Jesús mantén en funcionamento con mimo e orgullo.

A antiga aldea amurallada de Baldomir, cos alicerces de parte da súa muralla aínda visibles, foi a última parada antes de chegar á Fonte do Ouro, o punto máis alto da ruta (509 m.) despois de salvar un desnivel de 150 metros en pouco máis de dous quilómetros de costento camiño. Pasaba por aquí un tramo da Per Loca Marítima (sobre o que irá, séculos despois, o chamado camiño real), vía romana que desde Lugo se dirixía a Braga pasando por Vilaño, Carballo, Ponte Lubián… e do que seguiremos un tramo na ruta “Via Alcaianus”, partindo de Carballo e chegando ata a lagoa de Alcaián (Seavia, Coristanco).

Unha leve choiva, que cada vez ía a máis, fixo aparición a poucos quilómetros do destino. Algúns camiñantes apuraban o paso para, por primeira vez nesta Primavera en Ruta, iren secos para as súas casas; outros seguían co seu paso normal, afeitos xa aos domingos de choiva que levamos vivido, gozando da paisaxe e da compañía.

O día acababa e con el esta terceira ruta da IV Primavera en Ruta. Os camiñantes ían cansos pero satisfeitos por cumpriren os obxectivos marcados ao inicio da ruta: máximo respecto polo noso medio, coñecemento do noso patrimonio, compañeirismo… Porque disfrutar do noso medio e do noso patrimonio leva implícito o seu respecto e a súa conservación.

A Senda das Capelas é o froito dun traballo duro pero ilusionante no que conflúen moitos factores que o fan posible: o traballo inicial  do deseño da ruta, da man de José M. Menéndez e J. Ramón Tasende que, con peito cheo de orgullo, nos deu a coñecer a súa querida parroquia de Montemaior; o traballo dos voluntarios de Senda Nova, que teñen un importante labor previo e durante a ruta para que todo saia segundo o previsto; as aportacións do historiador Evaristo Domínguez Rial, que cada ruta nos proporciona abondosos datos históricos de cada lugar que visitamos; a colaboración do Concello da Laracha, que un ano máis participa activamente na IV Primavera en Ruta; a sabedoría de todas as persoas da parroquia de Montemaior que nos aportaron os seus coñecementos: Jesús Souto, Manuel Marzoa, María a cesteira… E, por suposto, mil grazas a toda a xente que cada domingo calza as botas e pon a mochila ao lombo, chova ou quente o sol. Grazas polo voso comportamento, a vosa actitude e levar á práctica o lema de Senda Nova, “Móllate con nós!”.



 


 




Posteado por: sendanova | 4 mayo, 2013  

NON ME DA MEDO O MEDA  Por José Manuel Canedo


 

 



Non é un escultor grego da antigüidade; pero mirón, mirón, mirón… si que o é. Falo do pico Meda, que non parou de mirarnos nos vinte quilómetros de ruta. Ruta que fíxemos con Senda Nova, aló no concello de Zas.
Escomenzamos no río Rabiñoso, na sua fervenza. Que cousa mais chusca, bonita e preciosa. Como pode a natureza facer tales cousas en tan pouco espazo, e tan cerca de nos?.
Subimos a cima do pico Meda, non sen pouco esforzo, pois tivemos que salvar un desnivel de 200 metros en apenas dous quilómetros. Dende o cumio vimos as comarcas de Bergantiños, Soneira, Xallas,  Fisterra…Vimos o cabo Prior en Ferrolterra, Arteixo, Monteneme, as Sisargas, Malpica, Corme e practicamente toda a Costa da Morte; e como non? o Pindo: o Olimpo Celta. En definitiva, UNHAS VISTAS EXTRAORDINARIAS.
Empezamos a baixar e alí no medio dos muiños de vento, atopamos un cabalo medio comesto polos lobos. Aquela paisaxe lembroume a Mancha, a Don Quixote, a Rocinante…e díxenme:” Se este cabalo fose Rocinante, pouca fartura habían coller os lobos”. Seguimos camiñando e atopamos unha egua, encastrada entre a pendente e uns toxos enormes, coas patas cara arriba. Non podíamos deixar a aquel animal en poder dos lobos. Así que dous membros da comitiva, pai e filllo; descendentes de Don Pelayo, armados de agallas, de pundonor, valor e dous bastóns. Iso si, sen medo, pois o medo tiñao todo eu; tiña medo as couzadas e mordiscadas, que aquela besta animal desesperada, poidese soltar. Conseguiron poñela de lado e así que, coa axuda do pai, do fillo, do espírito santo e do espírito de supervivencia da egua, pensamos que todo remataría ben, e seguimos a nosa ruta.Nunha parada un dos guías díxonos que o lobo non ataca ao ser humán, e houbo quen dixo :”E logo Caperucita Roja ?. Escomenzamos a descender vertixinosamente. Dixen:”Aquí debe de haber un desnivel dun 30%” e Ainoa, unha compoñente do grupo dixo:”Aquí hai un 37,47 % de desnivel” Abrín a boca e non dixen nada, pois non fun capaz de cerrala, e dixo:”Seino porque achei a raiz cuadrada deste balado e dividín entre 3,1416 e dame 37,47%” Vendo que ela era de Zas, e con moita experiencia na zona, din por certa a súa información. Fixeime en Ainoa, e eu diría que ten 7 anos, ainda que ela xura e perxura que ten 8. Seguimos baixando, e atopamos un escancer. Unha das fotógrafas oficiais pegou un chimpo de record. Un chimpo e un berro, que estremeciu o meu oído dereito, pois do outro non oigo. E estremecíu os ventrículos do meu corazón.
Continuamos a ruta, e xa no val de Soneira comemos e despois fumos a a un museo do liño. Alí explicáronnos o proceso de plantación ata quitar o fio de liño. Un museo organizado e creado por a asociación de veciños Santiaguiño de Carreira, cuxos logros son a recuperación da cultura do liño, da rapa das bestas e a construcción de unha praia fluvial apiscinada. Carreira é unha parroquia do concello de Zas que non chega aos 200 veciños. Fai uns anos que a antropóloga Sharon Roseman, do Canadá, despois de vivir un tempo en Carreira, fixo a súa tese doutoral basada nesta asociación e escribiu un libro sobre dela.
Alí na porta do museo, vimos unha tampa dun sarcófago suevo do século VI. Alguén dixo:” Ten unha esquina rota” e alguén, tamén dixo:”Non está rota, é o burato para respirar o morto” Eu preguntei pola base do sarcófago e dixéronme:” Está nun cortello, facendo de maseira para os cochos”. Chegamos ao Pazo de Follente e alí fixemos a cirimonia final, agradecendo aos concellos colaboradores, a  protección civil de Carballo, aos organizadores e a Evaristo Domínguez Rial e a todos os participantes.
Cansos, estenuados e agotados fumos cara o autobús, cando vin ao conductor, lembreime dun conto do bergantiñán de adopción Carlos Díaz, O Xestal. Un gran contador de contos. Un gran contador de historias. O conto que non é unha historia, era mais ou menos así :
“Un mozo, por non ir a facer o servicio militar, finxiu ser cego. Coloulle, o capitán-médico firmoulle a licencia por cego. Un día o mozo foi ao cine, e o capitán-médico tamén. O millitar viu ao mozo e díxolle:”Que fas no cine, se ti eres cego?” e o mozo contestou :” E logo, este non é o autobús que vai para Carballo”.
E así lle preguntei ao conductor:”É este o autobús que vai para Carballo”



 


 




Posteado por: sendanova | 30 abril, 2013  

AS CRINS AO VENTO DAS ALTAS TERRAS DE SONEIRA por Jose M. Menéndez


 

 “Antes que do Depor ou  do Barça, son do  Sporting,  do Sporting Zas“. Eran as verbas de Pablo, un xovencísimo xogador das categorías inferiores do equipo de fútbol soneirán.

Pablo comezaba o roteiro cun orgullo que ía aumentando tanto como aumentaba en metros o camiño de ascenso aos 566 de altura que ten Pico de Meda.

Entón, na chegada ao alto, volveu a xuntarse o grupo despois do esforzo que mantivo en fila de un a serpe multicor que ascendera  dende a saída, na fermosura da férveda do Rabiñoso, alí  nos lindes co veciño Bergantiños.  Enteira se divisa desde Meda, detrás dos telescopios, a farturenta comarca galega. Xunta e enteira  a viron os 65 camiñantes do roteiro polas ALTAS TERRAS DE SONEIRA. Xunta con Soneira, con Xallas, con Fisterra, con Santiago, coa Coruña, no mesmo golpe de vista. Xunta co sol entre as nubes negras, con chuvieiras cargadas e espaciadas no tempo. Xunta co vento frío e desapacible. Xunta co océano e coas illas Sisargas.

Pablo descendeu co grupo polo monte polo mesmo sitio onde as augas baixan  correndo a regar as agras da parroquia de Gándara, mais o descenso foi moito máis pausado. Os restos dun cabalo que recentemente fora devorado polos lobos foi o primeiro que nos ensinaron os anfitrións:  Mario, Sara e Sarai que, xunto con Pablo completaban un grupo de indíxenas cun orgullo polo seu concello só comparable ao dunha persoa da categoría profesional, humana e comprometida co seu entorno como é Evaristo Domínguez Rial. Con peito grande e un paraugas na man que sinala sempre o camiño do coñecemento, o historiador de Gándara e profesor en Agualada,  é a perfeta frecha no roteiro que sinala o camiño do compromiso coa paisaxe, coa cultura e co medio natural. Hoxe, aínda máis que nunca, enchía de orgullo aos menores de Zas ao mesmo tempo que de coñecemento do entorno e ilusión pola ruta a cantos, xa por un intre, escoitaban as verbas do profesor.

Non escapaban co forte vento as explicacións sobre os ósos dos cabalos, sobre as historias antigas de lobos, tamén sobre a desmitificación deste excepcional e espectacular animal,  moito máis interesante para protexer, estudiar e aprender que para acabar de destruir. Mais as bestas salvaxes de pura raza galega , crín ao vento das ALTAS TERRAS DE SONEIRA,  corrían ao galope cos poldros recén nados. Outras, tamén delgadas e de pelo longo e bruto dun inverno que non remata, manteñense  quedas, coa  cabeza alta e mirada perdida onde nace o forte vento do nordés que as azouta, pensando quizais, no futuro vindeiro.  Sarai, a nena anfitriona, contanos os detalles da celebración da rapa das bestas polos vecinos de Carreira, alá polo mes de xullo, e tamén nos fala das moitas mortes que dende fai tempo acompañan ás manadas de équidos. Os lobos non son o único mal das bestas senón que os cámbios bruscos de tempo fan mella nas defensas naturais das eguas de Meda.

Case o podemos ver cos nosos propios ollos. Case por maxia e ao lado do camino, unha femia adulta xacía cansada e coas patas cara arriba nunha toxeira de difícil aceso. Foron varios camiñantes os que arriscándose a unha patada ou mordedura da egua salvaxe, conseguiron despois de traballo, poñer ao animal nunha posición na que se puidera erger. Mais non o fixo e o grupo seguíu a baixada dubidando se resistiría moito tempo viva nesas condicións.

A mámoa da Mina foi a seguinte parada. O enterramento megalítico de 7000 anos foi o primeiro monumento a interpretar antes de pasar polo lado do castro das Cortellas. Despois adiantamos o xantar e as ruinas das torres de Surribado foi o seguinte punto no que o profesor Evaristo nos fixo entender máis a parroquia de Gándara e o seu patrimonio. Despois  a agra da Cruz, onde antigamente se atoparan tégulas romanas e onde moito máis antigamente puido ter existido un campamento dos que nos trouxeron o latín á península. O último da visita na parroquia foi curiosamente a súa igrexa e a súa fermosísima espadana reconstruida despois de que un lóstrego tirara a orixinaria. Antigamente facíase alí a festa, ao lado dun precioso cruceiro barroco. Mostra delo queda o palco, aínda vivo, que foi construido no 1934 como primeira obra con formigón de Gándara.

Andivemos cara Vilastévez debaixo dunha tormenta gorda e intensa, pero curta en tempo. Ninguén baixou forzas. Nin os máis pequenos do colexio de Agualada que, coa indumentaria oficial, aguantaban o chaparrón de auga ao mesmo tempo que entraban na aldea medieval.

Ainoa, que con oito anos era a máis nova do roteiro, sacaba e poñía o poncho rosa que a cubría das chuvieiras intermitentes antes da chegada ao vestixio castexo de Vilastévez. Conserva o pechamento defensivo exterior o castro e percorrémolo no seu completo perímetro antes de chegar á igrexa de Carreira.

Explicacións diante da igrexa do hachado dun sepulcro suevo no séu adro e despois visita ao museo do liño.

A Asociación de Veciños O Santiaguíño de Carreira é desas entidades capaces do milagro, de traballo victorioso en moitas frontes, de exemplo para moitas entidades. Escribir e explicar o funcionamento da entidade é complexo, difícil, mais interesante. Sábeo ben  Sharon Roseman,  unha antropóloga canadiana que, despois de convivir dous anos coa xente de Carreira, fixo a súa tese doutoral sobre a entidade de Zas.   Sempre que visitamos o lugar hai cousas novas que ofrecer, proxectos e ilusións que xa non son utopías na boca do séu presidente Perfecto. Desta vez estreaban local social xa arranxada por completo a casa que, con agarimo e esforzo,  se encargaron de mercar, de acondicionar para museo do liño, para sala de estar e tamén para local social con taberna, que pensan dinamizar con música en direto. Os teares do museo, todos e cada un dos aparellos do proceso de elaboración das teas, unido aos vestixios romanos, castrexos, megalíticos e suevos, fan deste lugar un auténtico centro de interpretación do territorio e das súas xentes na boca das persoas da asociación. Esas mesmas persoas  tamén conseguiron realizar a praia fluvial da que presumen e que tamén visitamos da man de Sarai, orgullosa e informada habitante desta parroquia que sauda ao camiñar a cantos persoeiros atopamos polo camiño.

O final de Follente; o seu pazo, a súa capela de San Pedro ( antigamente igrexa parroquial ) e o seu muíño de auga en pleno funcionamento, serviron  como colofón a unha marcha de 19 quilómetros coa que o Concello de Zas tivo un gran compromiso. Un roteiro cheo de coñecemento e orgullo de xentes. Un percorrido de lendas e película onde os actores principais; Evaristo, Sara, Sarai, Mario e Pablo exerceron de anfitrións de luxo, enchéndonos de coñecemento e mostrándonos a cada metro un compromiso e un amor polo territorio comparable ao das salvaxes bestas de raza autóctona galega que deixamos en Meda paradas e rexas, coa cabeza alta, a mirada no horizonte e as crins ao vento das ALTAS TERRAS DE SONEIRA.



 


 




Posteado por: sendanova | 23 abril, 2013  

PRESENTACIÓN TERRAS ALTAS DE SONEIRA


 

A Asociación Ambiental Senda Nova xunto co Concello de Zas vimos de presentar unha edición máis do roteiro  TERRAS ALTAS DE SONEIRA, incluído na IV PRIMAVERA EN RUTA.

O roteiro, deseñado polo historiador de Zas Evaristo Domínguez Rial, percorrese por terceiro ano consecutivo sendo na edición pasada a marcha con maior volume de participación das organizadas pola entidade, acadando casi o centenar de persoas.

Evaristo Domínguez, que será anfitrión de luxo,  encargouse de desmenuzar o percorrido e obxectivos na presentación do roteiro que se celebrará este vindeiro domingo. Recalcou como obxectivo básico o coñecemento e a interpretación do entorno que será posible grazas a cada unha das paradas que se farán ao longo dos case vinte quilómetros de camiños.

Castros como o de Vilastevez ou Pico de Cruz, mámoas como a do Cedreiro ou da Mina, as ruinas das Torres de Surribado, a zona do asentamento romano da Agra da Cruz, a igrexa da Gándara, o Pazo de Follente ou o museo do liño da AAVV O Santiaguiño de Carreira son lugares a visitar e aprender, sobre todo grazas ás explicacións de Evaristo, coñecedor desta zona especialmente ao ser natural da parroquia de Gándara. Aparte de todos os vestíxios históricos, dicir que a ruta sairá dende a ferveda do Rabiñoso, no límite con Coristanco e fará parada no alto de pico de Meda, con 566 m. onde aproveitaremos as excelentes vistas panorámicas.

Os lugares e prezos de inscripción son os habituais. Para esta ruta en concreto tamén se pode inscribir ata o venres no concello de Zas en horario de mañán.



 


 




Posteado por: sendanova | 16 abril, 2013  

EU SON DO ANLLÓNS Por Jose Manuel Canedo


 

 

 


 

 


 

O son do Anllóns foi a última ruta de senderismo, organizada por Senda Nova. A ela foi Gumersindo da Rachola. O traxecto era dende Carballo ata Corcoesto, preto da tan polémica mina de ouro, pasando por Sísamo, Goiáns, Verdes, Xornes. Un  traxecto fermosísimo, con remansos, rápidos, meandros, canóns…21 quilómetros, todos a pé, e algún que outro metro de cu, pois foron moitas as cuadas, polo esvaradío do terreo, tal era a cantidade de lama!. Gumersindo chamoulle a ruta das mil e unha lameiras. Houbo tramos intransitables, pero os sendeiros e camiños eran moi doados, doados para as cabras. Como di a canción  de Juan Manuel Serrat e a poesía de Antonio Machado:”Caminante no hay camino, se hace camino al andar” camiños que foron facendo o corpo de inxenieros da Proteccón Civil de Carballo.


 

 

En resumo, unha ruta épica e heroica.
 

 

Desintonizas completamente, queimas bilirrubina, non miras o reloxo en toda a ruta, esquéceste da crise, das preferentes, dos desafiuzamentos, da cuñada de risco… en definitiva de todo, menos, do ben que o estás pasando.
 

 

Gumersindo da Rachola, cando era pequeno, camiñando pola beira do Anllóns, acompañado pola súa avoa a ver a súa outra avoa, que vivía en Sísamo, esvarou  e caíu no río. A súa avoa agarrouno por un pé, cando xa tiña a cabeza dentro da auga. Non vos extrañedes que Gumer lle teña tanto respecto, mais ben medo, a auga. De feito dúchase con un flotador. Pódese dicir que Gumersindo, como Moisés foi rescatado do río e tamén se pode dicir que Gumer é do Anllóns. Eu tamén son do Anllóns, eu son do Anllóns, de aí o título desta historia.Eu tamén fun rescatado do Anllóns, xa foi fai uns anos. No refuxio de Verdes. Adoitábamos ir o día de ano novo facerlle unha visita, pois é un lugar moi fermoso e con moita auga, moito mais. Aquel ano tamén choviu moito e os camiños, pontes e sendeiros estaban moi esvaradíos. Íamos Chucho da Jauvea, Gumersindo e mais eu. Dixo Gumer :”Chucho! ten coidado con Lucas, pois pode caer no río” Ao que Chucho repuxo:” Lucas é grande, e ben sabe o que fai!” Nin dito, nin feito, propio nise intre saltei a un balado e esvarei, e caín no río. Nadei contra corrente, pero ela podíame, así que xa non podía mais agarreime a unha pedra esperando acontecementos. Gumer dábame ánimos dende unha ponte, e mirei para atrás e vin a Chucho da Jauvea espirse para virme a rescatar. Eu son Lucas, se eu fose o can de Gumer, isto non me pasaba, pois el é moi precavido e seguro que me levaría pola correa ou no colo. Gumer é precavido e Chucho é arriscado!.
 

É boa verdade que o home é o mellor amigo do can, ou é do revés? O que si sei é , que Chucho da Jauvea é o meu mellor amigo



 


 




Posteado por: sendanova | 16 abril, 2013  

PARA NON ESPERTAR  Por Jose M. Menéndez


 

Chegou a primavera e o cobo de abellas enxameou.  Saíu da casa nunha bóla compenetrada e  chea de vida.  Coas ideas claras de percorrer o entorno máis próximo, de parar a descansar e aprender.  As tres etapas que leva serven para ter máis ganas de seguir a voar polas corredoiras de Bergantiños, Soneira e Ordes, para sumar membros e recoller froitos en cada flor.

Comezou a primeira saída na Ribeira da Pena, nos Camiños de Aldemunde, recén estreada a estación. Foi  xusto cando a auga do ceo, paseniña, se misturou coa brincadeira do río Abelleira. Alí, na fermosa humidade do bosque, cruzáronse pontes artesanais ao ritmo acompasado do piar dos merlos buscando un bo lugar (quizais) para un novo niño.

Parou o grupo no muíño do Regueiro, coma sempre, e Xesús, esa mesma flor que tanto nos aporta todos os anos, deunos o pole suficiente para chegarmos ao castro de Aldemunde e ao dolmen da Pedra Moura pensando, seguro, en todo o aprendido do funcionamento do muíño.

Viaxou o grupo de bosque a río, e o Anllóns recibiu o enxame despois de pasar Sísamo. Deixamos atrás a súa igrexa, o seu pazo e o seu castro e voamos por corredoiras cheas de encanto e xa sentindo soar as augas do río de Bergantiños. Viaxabamos cara Corcoesto con sentido, dereitos, paseniños, parando para beber esencia, coñecemento, espírito de convivencia. Fixémolo en Verdes, na Pontedona, e en Santa Mariña da Retorta. Alí, preto da ameaza da mina de ouro, o enxame fixo descanso e conciencia. Parada de respecto antes do final, na igrexa de Corcoesto.

A terceira etapa foi pola Senda das Capelas, arriba, no Montemaior da Laracha. Desta vez, todas as abellas ían xa con uniforme de verán e o sol, arriba no alto, facíanos ver que iamos ter moitas flores onde pousarnos a descansar. A primeira, antes de saír, na capela de Santa Margarida e grazas a sabiduría e experiencia de Manuel Marzoa , o zoqueiro da santa. Despois paramos na historia do Viso, da súa antiga torre, antiga capela, lago, curtidoiro…, e máis tarde no castro e a capela da Pena.  María, a flor con forma de muller cesteira, curtida cun milleiro de cestos ás súas costas, deunos todo o néctar necesario para saber como se mantén un oficio antigo e importante. A parada con máis encanto foi en Cumiáns de Abaixo, despois de comer na capela de Nosa Señora.  Jesús, camiñante con nós desta vez, orgulloso, paciente, coidadoso e perfecto na súa explicación, xuntouse con María, a súa dona, para adicarnos unha das paradas máis perfectas e produtivas de cantas facemos. Soubemos do funcionamento dun fermoso muíño e tamén de  onde saía e cal era o proceso para ter a pel que utilizaba Manuel, o zoqueiro: do curtidoiro que tan ben conserva Jesús.

Alcanzamos as máis altas cotas da parroquia na Fonte de Ouro e divisamos a panorámica dunha chea de parroquias mentres  devorábamos quilómetros de pista ata que, coa chegada da choiva, viomos o remate na fermosísima igrexa parroquial de Santa María Madalena de Montemaior.

O enxame segue adiante grazas a Evaristo, unha das raíñas de luxo que nos manten sempre no camiño cara ás flores. Grazas ás flores das que bebemos, ás paradas que facemos nas que atopamos grandes persoeiros orgullosos do seu. Grazas a un exército de participantes colaboradores cheos de esforzo. Grazas ás abellas laranxas, prestas sempre coas caixas de urxencia preparadas. Grazas aos concellos. Grazas a unha cámara de cría, unha canteira que mantén vivo o patrimonio, o espírito e os valores e que está dirixido por cada rapaz e rapaza do colexio de Agualada. E, sobre todo, grazas aos socios e, de xeito especial, aos currantes e currantas que fabrican a cera do enxame, que traballan día a día en cada roteiro e o resto da semana  para que todo saia ben, que traballan na casa dende a imaxinación, a utopía e o soño… para non espertar.



 


 




Posteado por: sendanova | 8 abril, 2013  

CAMIÑO VERDE  por Jose Manuel Canedo


 

 



Atopouse un home con un amigo, apoucado e tristón e preguntoulle:”Véxote mal meu amigo! tes problemas?” Ao que o amigo repuxo:”Teño ho! E que quero matar a muller, pero non quero ir para a cadea, e non vexo a maneira!” “: Telo moi doado ho! Faille o amor sete veces ao día durante un mes e xa verás como non falla”
E así fixo. Un día cando chegou de traballar canso e derreado, xa non podía coa alma, de xeonllos, agarrado ao pasamáns, e nesto que escoita a súa dona limpiando e cantando :”POR EL CAMINO VERDE,CAMINO VERDE QUE VA A LA ERMITA…! e el :”Canta, canta que se soupeses que che queda unha semana de vida, non habías cantar tanto” e ela”: CAMINO, CAMINO VERDEEEE…”
Camiño verde, camiño ecolóxico, camiño en plena natureza, sen contaminacións…foi a ruta de senderismo que fixeron unhas sesenta persoas, organizada por Senda Nova, aló polos camiños de Aldemunde.
A ruta empezou no concello de Cerceda. Nese grupo de xente ía Gumersindo da Rachola, pois sempre lle chamou a atención a Ribeira da Pena. Chámanlle así ao bosque polo que trascorre o río Abeleira, que cambia de nome según por onde pasa (Carral, Bardoso, Rosende) O río Abeleira separa os concellos de Cerceda e Carballo. Para baixar ao seu cauce hai 100 metros de desnivel. Os guías foron explicando. Ao principio do descenso había bosques de eucalipto, un dos guías explicou que os eucaliptos, non é que estragan todo ao seu redor polas raices, senón polas follas que caen, que teñen moito alcohol. Gumersindo levantou a man e preguntou :”E por iso que lle chaman alcolitros?” contestoulle o guía:”Boa observación! pero non é por iso” Chegaron ao cauce, alí xa non había eucaliptos, xa era flora autóctona, vidueiros, carballos, castiñeiros, abeleiras… O estrano destas árbores e que non medran ao ancho, senón ao alto buscando a luz do sol, pois tal é a frondosidade e as ladeiras tan altas. Alí tiverón que cruzar o río por pedras e pólas agarrados a unha corda. Gumersindo non é home de moitas agallas, pero ao ver que nenos de dez anos o cruzaban, pois non lle quedou mais remedio. Cruzaron o río por pontes artesanais, feitas para a ocasión, unhas cantas veces. Gumersindo nunca fora a Carballo tantas veces en tan pouco tempo. Subiron por unha pendente con moito desnivel ata chegar as primeiras casas de Aldemunde. Viron un muiño de auga en funcionamento, e alí había unha peza dun muiño castrexo.
Chegou a hora de xantar e como chovía metéronse no palco da música, quitaron cada un a súa flauta, que eran de xamón, chorizo con queixo, xamón cocido e vexetal. Os nenos correndo, trincando e brincando bajo la lluvia ao son das trincadas da improvisada orquestra.
Acabada a comida, subiron a ver o castro de Aldemunde e despois colleron unha pista, que debía ser unha máquina do tempo, pois algún dos nenos doulle ao botón e retrotraéronse no tempo, ata o neolítico, ata o dolmen da Pedra Moura. Alí, despois das explicacións dos guías, sacaron a foto de rigor. Foto que foi publicada na Voz de Galicia. Non busquedes a Gumer, pois non está. El foi o que fixo a foto.
A Gumersindo gustoulle moito a ruta e iso que dixo:”Una vez y nada más, decía Santo Tomás” pero sei de boa tinta que xa se anotou para a vindeira ruta.


 


 




Posteado por: sendanova | 1 abril, 2013  

MERCA CON SENTIDO


 

Comezou a IV PRIMAVERA EN RUTA  e moitos de vos estades xa a valorar e incluso mercar cousiñas que melloren o voso equipo sendeirísta. Sabede que á hora de mercar tamén podedes poñer o voso gran de area co medio natural e o entorno máis próximo:

1. Pensa e asesorate antes de comprar. Hai compañeiros na entidade con experiencia que che poderán aconsellar co teu equipo. Comeza polo máis necesario.

2.Merca só o necesario para mellorar o teu equipo e só se estás seguro. Merca cousas que che sirvan a medio e longo prazo.

3. Compra produtos fabricados o máis cerca posible de donde vives e que se adapten ao que ti queres, non ti ao producto.

4. Merca marcas especializadas. Gañarás en calidade e garantía. Acabarás aforrando.

 

5. Merca o máis cerca posible do teu entorno e do entorno dos roteiros que facemos. Faino no pequeno comercio. Contribuirás a crear riqueza na zona, serás máis grande.

6. Lembra que na zona quedan excelentes profesionais que estarán encantados de atenderte e que teñen o séu negocio vocacional na zona. Que sepas que, sobre todo en Malpica, A laracha, Ponteceso, Baio e Carballo hai comercios especiados onde podes atopar moito material para mellorar o teu equipo de senderísta.

7. Se hai cousas que non atopas, consúltanos.

Merca con xeito!



 

2 comentarios

Publicado en ULTIMAS NOVAS




 

PRESENTACIÓN IV PRIMAVERA EN RUTA


 

Remata o DÍA DA ÁRBORE, comeza a primavera e comeza o noso programa de máis participación e aceptación. Este ano cúmprese a 4º edición xa. O vindeiro  mércores 20 de marzo ás 20:30 no Forum Carballo terá lugar a presentación da IV PRIMAVERA EN RUTA. Falaremos de obxectivos, rutas, datas, lugares de inscripción e de saída…etc. Invitámoste a vir!!



 


 




Posteado por: sendanova | 18 marzo, 2013  

Obradoiro Ambiental Sendas Carballo. 2012-2013




 

Este soño comezaba a compás do e remata coa chegada da primavera.

Son moitos os momentos destacados durante estes 5 meses que compartimos xuntos, e o acto de clausura de hoxe (17 Marzo 2013), é un deles . Hoxe pechamos  5 meses de traballo, de aprendizaxe, de xogo, de disfrute, de vivir a natureza en estado puro. Meses de compañeirismo e convivencia, compartindo cada sábado e cada domingo experiencias novas e aprendendo os uns dos outros, os nenos dos monitores e os monitores dos nenos.

Horas e horas de traballo por parte dos monitores, aos cales non me cansarei de agradecervos o enorme esforzo que realizastes dende o primeiro minuto no que comezastes con este proxecto. Monitores, que adicastes o voso tempo libre para sumar neste obradoiro sen recibir nada a cambio, de maneira voluntaria e comprometida.

Laura e Lorena, as nosas defensoras do patrimonio megalítico e relixioso. Que nos somerxestes a todos nas profundidades das mámoas, dos Dolmens, das igrexas , con divertidas dinámicas e explicacións.  Entusiasmo e traballo que quedarán reflectidos para sempre na memoria deste obradoiro.

Esther e Chus, as nosas castrexas particulares que vos esforzastes día tras día por amosarnos parte da nosa cultura, por introducirnos de novo na civilización castrexa e que comprenderamos un pouco mellor as nosas orixes.

Jose Manuel, monitor e pai de esta idea. 5 meses despois da presentación de este obradoiro, vólvoche agradecer a túa confianza por deixar que fora eu a que me fixera cargo de un proxecto cheo de ilusións e soños que deixaches nas miñas mans. Un proxecto que sen a túa axuda, constancia, traballo e apoio non sairía Adiante. As túas explicacións, as túas actividades achegáronos ao complexo mundo da ecoloxía, os ríos, os bosques, os humidais, convertéronse en algo máis que simples “elementos naturais”,chegando a cobrar vida en ocasións.

Como non.. Moitísimas grazas nenos, vos sodes os verdadeiros protagonistas de este conto… despois de todo este tempo compartindo experiencias, ensinándovos, aprendendo con vos e de vos… xa non queremos pensar en que isto remate.

Diego, Luismi, Alba, Blanca, Belén, Javi, Sheila e Vanessa. 8 rapaces que vos esforzastes dende o primeiro día por aprender, por desfrutar. Que comezáchedes vindo a primeira ruta con cara de asombro e dicindo que non volveriades xamais ao chegar cansos ao bus! e sen embargo rematamos desfrutando xuntos das saídas, desexando que chegue a seguinte, aprendendo en cada viaxe.

8 nenos que demostrastes un comportamento exemplar en cada saída, que fixestes que todo isto fose moito máis fácil, escoitando as explicacións das diferentes persoas que aportaron información nas rutas, respectando a natureza e coidando como se fora voso cada centímetro de terra polo que pasamos.

En 5 meses afondastes no patrimonio cultural e ecolóxico do Concello de Carballo, visitastes os lugares de maior interese de cada parroquia, realizamos saídas nas que percorremos o bosque da Ribeira da Pena, o complexo de Razo-Baldaio, pasando por Monte Neme, polos castros máis importantes do concello, igrexas, Pazos.  Fixestes un herbario, participastes en decenas de actividades e dinámicas que realizamos nas sesións de aula, e sobre todo, traballastes e traballastes no voso tesouro… a vosa maqueta do concello, maqueta na que traballastes con moitas gañas, paciencia e agarimo, a actividade na que puxestes os 5 sentidos e tratastes de perfeccionala a cada intre, a pesar do pouco tempo do que dispoñiades.  A actividade coa cal, sen dúbida, máis traballastes e a vistes medrar pouco  a pouco e a cal se atopa xa nestes momentos no museo de Bergantiños.

Foron moitas as sesións de aula e as saídas que realizamos neste tempo, aproveitando ao máximo cada instante.  E conseguindo así que se cumpriran os obxectivos cos que comezamos este  obradoiro. Un obradoiro que naceu coa necesidade de poñer en valor e potenciar o patrimonio do noso concello cos máis pequenos.

Cabe destacar tamén o esforzo realizado polos pais comezando dende o primeiro momento no que  apuntastes aos nenos na actividade, respectando sempre os horarios, sendo puntuais e involucrándovos e interesándovos  nas actividades do obradoiro.

Darlle as grazas tamén ao Concello de Carballo pola súa colaboración e polo interese mostrado dende os inicios, ao igual que a todas as persoas que colaborastes neste obradoiro, a protección civil, a asociación cultural e deportiva bombeiros de Bergantiños e a todos os persoeiros de cada parroquia que fixeron que todos aprendéramos máis en cada ruta.

Simplemente, lembrádevos de que  isto non significa un “Adeus” e que desexamos que sigades participando en todas as actividades da asociación e que poidamos seguir aprendendo de vós e véndonos nas corredoiras.

Eva Cameán Pensado   18 de marzo de 2013





 


 




Posteado por: sendanova | 18 marzo, 2013  

CLAUSURA DO OBRADOIRO SENDAS CARBALLO / DÍA DA ÁRBORE 2013


 

O día comezou sen unha ameaza de choiva constante en xornadas anteriores. O sol deixounos montar a enorme tenda de campaña de Protección Civil de Carballo e de preparar todo o necesario para clausurar o Obradoiro Ambiental Sendas Carballo. Os rapaces e rapazas do obradoiro sabían de forma exacta a súa encomenda, e tíñan completamente chapado na memoria a forma exacta de plantar vidas autóctonas vexetais.

Orgullosos de todo o exposto, monitores e alumnos do obradoiro dispoñían a ensinarse ao público, a que a sociedade carballesa pasara revista a 5 meses de traballo de coñecemento do entorno carballés.  O enorme puzle, sen dúbida a arma máis potente e metodolóxica dos cinco meses de traballo. Os traballos de recopilación de novas relacionadas co medioambiente. O herbario feito a base de saídas e horas de traballo na áula atopábanse no Parque do Anllóns, orgullosos dun bó recoñecemento social.

A maqueta. A enorme e delicada maqueta, atopa acomodo xa nun espazo de primeira división, compartindo metros cadrados con utensilios, textos, mapas e información do Carballo do pasado e facendo, quizais, un bo, forte, coidadoso e mimado desexo do que queremos do Carballo do futuro. O Museo de Bergantiños acolleuna para que todos a poidamos contemplar.

A forza de cada un dos participantes no obradoiro vírase en días anteriores, cando houbo que mollarse facendo uns buratos necesarios para colocar os máis de 150 árbores autóctonos. Grazas á colaboración de todos eles, do persoal voluntario de Senda Nova, de Protección Civil de Carballo, de Almacenes Agro, e de Riego Betanzos,  a xornada completouse con éxito de participación e éxito climatolóxico. Así, o Día da Árbore, levou a máis de 100 persoas ( moitos deles de moi curta idade) ás beiras do Anllóns a conseguir un apadriñamento dunha árbore reflectido nun diploma a cámbio dunha plantación.

Os árbores necesitarán un coidado por todos os padriños e madriñas. Mirade o voso diploma, o voso número e facede un seguimento ás vosas plantas pinchando aquí

FAI UN SEGUIMENTO Á TÚA ÁRBORE

Jose Manuel Menéndez



 


 




Posteado por: sendanova | 29 diciembre, 2012  

Asamblea Xeral Ordinaria


 

Onte 28 de decembro celebrouse a Asamblea Xeral Ordinaria da entidade.

Aprobaronse os balances organizativos e contables do ano 2012 e fíxose un  esbozo do que queremos para o ano que entra.

Renovouse a Xunta Diretiva, quedando os cargos como segue:

Presidente:  Jose Manuel Menéndez Varela

Secretaria: Esther García Varela.

Tesoureira: Mª Jesús Cruz Butrón

Vicepresidenta: Eva Cameán Pensado

Vogal 1: Juan Lorenzo

Vogal 2: Laura Mariño Taibo.

Aprobaronse as altas e baixas de socios.

Realizaronse os pagos de cuotas do 2013. Repartíronse a cando 0 carné do 2013 a cantimplora da asociación. A data límite para pagar a cuota 2013 remata o día 15 de febreiro que ven.

Posteriormente desplazámonos ao Mesón do Pulpo onde nos xuntamos para a cea de confraternidade. Aporoveitamos o lugar para facer unha proxección de fotos de tódalas actividades realizadas durante o ano.

Agradecer aos colaboradores, dunha forma especial aos socios e dun xeito enfatizado a aqueles que máis están a traballar neste proxecto o seu esforzo, o seu compromiso, a súa adicación e corazón para facer deste ano que pasou o mellor que vivíu Senda Nova.

O desexo que, para toda a familia ( socios e non socios) de Senda Nova, o ano que entre sigamos coa ilusión de mellora.

Jose M. Menéndez



 


 




Posteado por: sendanova | 22 diciembre, 2012  

PRESENTACIÓN VEHICULO 4X4.


 

 

Hoxe sábado día 22 de decembro, ás 18 h tivo lugar en Carballo a presentación nos medios do vehiculo 4×4 da entidade. O Land Rover Discovery servirá de aquí en diante para a preparación e desemvolvemento das actividades que día día levamos a cabo. Parte das súas tarefas serán a búsqueda de corredoiras, medio de transporte de persoal, de infraestructura e de apoio loxístico en cada unha das saídas. No acto de presentación asistiron representantes das catro empresas patrocinadoras: Mesón do Pulpo, Autos Pallas, Deportes D Tres e Libraría Brañas. Ditas empresas colaboran có seu patrocinio ao mantemento dun vehiculo equipado con emisora, luz de traballo, baca, electricidade 220v e botiquín.

Desde a Asociación Ambiental Senda Nova queremos facer un chamamento ao apoio ao pequeno comercio, ao comercio local e aos produtos e artigos producidos na terra. Entendemos que mercar no comercio local e produtos locais nestas datas é unha gran labor ecolóxica e social, máis aínda nos tempos en que vivimos. As pequenas tendas das aldeas contribúen na fixación da poboación no medio rural, tendo en moitas ocasións os produtos relacionados có noso agro. Os pequenos negocios dan un trato máis amable e cercano ao cliente e son  tamén moitas veces os encargados de colaborar con entidades locais como equipos de fútbol, comisións de festas, asociacións culturais e de veciños e mesmo a nosa asociación e agardan estas datas para cadrar as contas anuais.

Por todo esto, animamos a mercar no pequeno comercio local e  agradecemos a colaboración dos nosos patrocinadores tan ligados ao mundo da cultura e o deporte dende fai anos.

Boas compras e boas festas.

Jose Manuel Menéndez Varela

http://www.flickr.com/photos/39934841@N05/sets/72157632311582379/



 


 




Posteado por: sendanova | 20 diciembre, 2012  

Un graíño de area polo nosos manantiais e en contra do negocio da auga embotellada.


 

Todos aqueles socios da entidade (os que se fagan novos tamén) recibirán a cando o carné do 2013 e de forma gratuita unha cantimplora de aluminio de 1l. ( das de antes). O compromiso de cada un deles é levala a todas e cada unha das saídas que facemos e de procurar auga potable ( grifo ou manantial) para enchela para o seu consumo. Dende a entidade comprometémonos a non mercar máis auga en botella para os socios. Tan só será un pequeniño grao de aréa en contra dun gran negocio cun ben básico e indispensable como é a AUGA. Un xesto a prol dos nosos manantiais, dos nosos regatos, dos nosos ríos. Agradecer de antemán o esforzo



 


 




Posteado por: sendanova | 20 diciembre, 2012  

Merca vida, merca no noso pequeno comercio.


 

Sabede que diante da vosa casa hai un pequeno comercio que está agardando estas datas dende fai tempo. Agardará porque as compras deste nadal lle sirvan para non pechar o negocio. Fai tempo decidíu quedar na terra que quere en lugar de emigrar, facela máis grande. É o mesmo comercio que colabora có equipo de fútbol da parroquia, do pobo, coa comisión de festas, coa asociación de veciños… Coa vida na aldea. Quizá eles si sigan vendendo patacas e ovos dos nosos veciños e de xuro que os comeremos con máis satisfación. Pensao ben cando vaias mercar, pode ser que ademáis dun agasallo esteas comprando vida.



 


 




Posteado por: sendanova | 4 diciembre, 2012  

MÁIS ALÁ DUN DESAUGUE: O PAÍS DOS MIL RÍOS


 

Xa se sorprendera entón o viaxeiro que fai anos entrara en territorio galego, antes de facer forzoso destino na costa agreste do país, nos acantilados feroces onde morren barcos, terra e sol. Atrapouno  un territorio interior de grandes arterias de vida, unha rede que vertebra toda a riqueza ecolóxica do país galego.

Foi o viaxeiro (que non turista) o que alcumou Galiza como o país dos mil ríos. Quizais  despois de percorrer cada quilómetro polas beiras do Miño, despois de navegar polos canóns do Sil e, de xuro, despois de escoitar a auga escartada contra os gabros en Entrecruces ou de sentir a música do Anllóns en Verdes canda o “ruxerruxe” da capa de cada un dos seus  muíños facendo fariña de millo.

Pode ser que o viaxeiro se detivera nalgún deses  miles de muíños e que bailara do que alí naceu: a muiñeira. Pode ser que interpretara o río como algo máis que una canle, que vira a importancia da vexetación de ribeira, dos pastos da zona inundable, que pasara as horas na tranquilidade dunha retorta vendo o camiñar paseniño da auga cara o seu destino mentres agarda que una troita pique, que quede coa boca aberta diante dese regatiño pequeniño de auga de cristal vendo pasar, ás carreiras, a londra. Que, aínda regato, saiba que importa como un gran río.

O viaxeiro parouse a pensar na importancia da auga, do pouco realmente imprescindible para vivir. Que as moreas de cartos non conseguen algo tan básico como o que consegue a auga.

Probablemente se o viaxeiro chegara de novo non vería rodar xa os muíños, nin lavandeiras que, con xabón natural, trataban tan ben a roupa nos lavadoiros de pedra.  Seguro que se voltara, observaría que vivimos de costas aos ríos e de cara ao banco. Que cada regato é moitas veces un gran desaugue con paso previo por una depuradora      ( se é que existe ) que non pode co que alí lle chega

Se voltara vería que non somos conscientes do que existe máis alá do negro burato do desaugue de cada unha das nosas casas. En cantidade exponencialmente maior que no doméstico, as industrias utilizan o rendible economicamente a curto prazo e non utilizan a conciencia á hora de botar o lixo contaminante polo burato. Vería o viaxeiro que  moitas desas  empresas campan máis  ás súas anchas por ríos, regatos, pontes e despachos públicos, segundo  teñan máis ceros á dereita nas súas contas nese banco que si miramos á cara.

Mentres tanto, seguimos tentando ser nós viaxeiros e poder seguir  aproveitando son e sabor desa auga limpa que aínda nos queda.  Traballar por mellorar condutas axeitadas cos nosos ríos e de mobilización activa contra as conductas en sentido oposto, contra a arma máis potente: os ceros á dereita. Os moitos que pensamos que se pode facer algo sabemos que o motor que bombea a limpa auga das arterias do “país dos mil ríos” é cada un dos nosos corazóns.



 


 




Posteado por: sendanova | 21 noviembre, 2012  

Apuntádevos á lama


 

Vimos xa de cruzar o ecuador deste noso I OUTONO EN MARCHA posto en marcha para manter o noso compromiso con todos os roteiros que dende Senda Nova deseñamos. Tamén, todo hai que dicilo, con aqueles percorridos fermosos que nunca antes tiñamos visitado. O outono está servindo pois para ver moitos lugares nunha estación diferente, cunha prespectiva axeitada ao orballo, a brétema, a choiva, as follas secas, ao vento…

As corredoiras da  Ruta das Férvedas, ese tramo das nosas Sendas do Apóstolo que percorremos polos veráns, foron as primeiras en abrirse para o I OUTONO EN MARCHA e para o grupo de máis de corenta persoas nas que destaca coma sempre a lexión do Colexio de Agualada. Ademáis das férvedas de Rus ( no río de Calvos) e a máis coñecida de S. Paio ( tamén de Entrecruces, no río Outón),  o percorrído complétase coas mellores propostas a nivel arquitectónico: A Igrexa de Sta María de Rus e a capela de S. Paio de Entrecruces.

No segundo roteiro a cifra de participantes ampliouse aínda máis. A costa carballesa foi a protagonista e, deste xeito e no outono, puidemos ver e sentir máis aves na lagoa de Baldaio. Baldaio no seu conxunto foi o protagonista dunha camiñata que comezou no lugar de Razo da costa e que pasou por sitios tan fermosos como a Punta do Chan de Razo ou o mirador de Sta Irene.

Percorremos o día 11 d novembro parte da Ruta dos Naufraxios. O tramo dende Camelle ata o Cabo Touriñán é espectacular e comprobarono os 46 camiñantes que se achegaron á costa Camariñá. Entre o exército participante mostraronse superatentos os integrantes da delegación italiana que comparte estes días cultura e tempo na capital bergantiñá.

Os roteiros seguen e nos seguimos con ese obxectivo de percorrelos todos unha vez ao ano pensando que, a mellor forma de facer grande unha ruta e poñela en valor, é sen dúbida percorrela dende o espírito de convivenza, desde a interpretación de cada corredoira, de cada cruceiro.

Este vindeiro domingo día 25 temos cita coas Terras do Marqués. As parroquias de Ardaña e Artes serán as que acollan a marcha ilusionada de cada domingo de camiñada. Podedes aínda apuntádevos á lama. Estades a tempo.



 


 




Posteado por: sendanova | 23 octubre, 2012  

Berrea´12    Eva Cameán Pensado


 

 

Todo comezou ao redor das  tres da tarde en Carballo, os participantes da actividade esperaban ilusionados o comezo da viaxe. En poucos minutos dirixiríamonos de novo, como o mes anterior, cara o paraíso, de novo coa esperanza de que o ceo estivera despexado e nos permitise disfrutar da lúa chea, a mesma que se atopaba vixiándonos na ocasión anterior moi pretiño do lugar a onde nos dirixíamonos desta vez.

O camiño comezou, entre cantares en asturiano e explicacións do “capitán” o cal unha vez máis disfrutando da súa terra nos contou lendas, historias e anécdotas do lugar  que o viu crecer.

Ao redor das 21:30 da tarde chegamos a El condao”  dende a capela do lugar comezamos a andaina xa de noite, coas lanternas e os frontais apagados, guiándonos só coa luz da lúa que a pesar de atoparse escondida detrás das nubes nos alumeaba lixeiramente os camiños que se dirixian ao lugar de acampada, o noso campamento durante tres días a “Campa la ortigosa”.

O camiño xa dende un principio estivo acompañado dos berros dos venados,  regalándonos aos participantes galegos sensacións e emocións dende o minuto cero, ao igual que tamén non se separou de nós o orballo, e a choiva, o que  nós fixo vivir plenamente a berrea, superarnos e disfrutar todos xuntos.

Despois de camiñar durante unhas dúas horas chegamos entre berros e auga a Campa la ortigosa, onde comezariamos a vivir sensacións únicas dende un primeiro momento, refuxiámonos da choiva nunha cuadra, a escuras, pero todos xuntos e axudándonos, quentándonos nese pequeno espacio o cal foi deixado aberto polo dono precisamente para que servise de refuxio para calquera persoa que o necesitase. Un acto de bondade en toda regla.

Despois de unha boa cea e moi boa compaña dispuxémonos a montar o campamento, unha vez máis o compañerismo e espírito de convivencia estivo moi presente, entre varias persoas fomos montado as tendas unha a unha, pelexando co aire a choiva e o frio, disfrutando dos berros dos venados os cales nos envolvían por todos os lados, nós no centro, eles ao redor, estábamos nun dos mellores lugares para disfrutar da berrea en estado puro.

Quedamos durmidos entre o son dos fermosos animais, o vento soprando forte contra a tenda e as gotas de auga caendo sobre a lona.

Ao día seguinte levantámonos moi cedo, montamos os equipos ópticos e comezou a nosa búsqueda, o tempo seguíanos a acompañar, seguía a facer aire e a orballar, o cal facía que os cervos se deixaran escoitar e ver máis ainda que se o sol se deixara asomar.

Comezaron a aparecer pouco a pouco, con timidez, no medio da vexetación uns  no corte da montaña outros. Enseñándonos as cornamentas os enormes machos, a delicadeza e fermosura as femias e a dozura as pequenas crías.

Despois de comer e ter unha agradable sobremesa todos xuntos dirixímonos ao segundo obxectivo do día. Subir a Xamoca. Ese gran pico que a máis de un lle daba un pouco de medo, un novo reto. Paseniño paseniño íamonos achegando a cima, cada vez máis e máis altos e como non disfrutando da fermosa paisaxe e aprobeitando, como non, para sumar a nosa listaxe de cervos vistos un par de cifras máis.

Ao carón das 6 da tarde estábamos camiño de volta cara o campamento, caras de superación e felicidade baixaban polos estreitos e empinados carreiros dirixíndose de novo a “Campa la ortigosa”. Ese mesmo atardecer serviunos para seguir sumando animais a lista… xa superaban a decena! Sen duda a actividade estaba dando moito de si!

Despois de unha segunda noite acompañados co incesante berro dos venados e con algún que outro animal que apareciu entre as tendas mostrando o seu lado máis curioso , chegou o derradeiro día. De novo dispostos a madrugar e a facer que esa lista fose máise máis larga. Había que estar moi atentos, deixar o frio a un lado e concentrarse. Como se de maxia se tratara, como se soupesen os cervos que ese día ía ser o derradeiro, comezaron a deixarse ver. Grandes machos, femias con crias, baretos… ata un total de 44. Sen duda a listaxe non deixaba nada que desexar.     Con moita pena comezamos a recoller o campamento e dirixímonos a la “Campa gües” a disfrutar das vistas privilexiadas que veríamos antes e despois de entrar no restaurante no que íamos comer antes de volver a Galiza. Despois de sacar a foto grupal subimos no coche, e unha vez máis acompañados de cantares en asturiano e das explicacións do capitán volvemos para a nosa terra recordando todo o vivido na fin de semana e imaxinando como sería a berrea 2013.

 


 


 

POLA COSTA EMPINADA E DIFICIL  Jose M. Menéndez


 

Vas atrás pola costa empinada e difícil. De pedras. De longos metros de precipicio ao teu carón. Superaches o medo, o pánico. Superaches case mil metros de desnivel.  Pasaches tamén por encima de grandes pedras que o teu destino decidíu colocarche a sabendas, quizáis,  da tua capacidade para superalas e estas aquí xa.  Case no máis alto. Chegando ao cúmio. No derradeiro esforzo. No máximo esforzo

Subes cara o pico amodiño e de última no grupo, aproveitando ao máximo cada miligramo de oxíxeno puro no paraíso, pensando,  ao mellor, nesas cousas que te animan a mente para dar máis no físico. Na Seavia terapéutica á que recurres cando as cousas veñen malas, cando necesitas un esforzo extra.  Soñando  esperta con Buxán en cada paso costento, en cada segundo, en cada peldaño da escada que vai chegar xa ao cumio.

Nunca paras e paseniño vas cara arriba, con  rumbo fixo, constante. Sabes tan ben o camiño que nin a brétema máis espesa podería facerche dubidar un intre cal é o sentido da senda. Da vida. Os demáis van diante, teñen máis físico, máis corpo, pero o teu ritmo constante fai que os alcances nos seus múltiples descansos polo cansanzo. Pero ti non paras.

A tua mirada clávase na meta, leva clavada dende que comezaches o camiño e a imaxen da chegada difumínase as veces cós muíños de Verdes, outras có val de Seavia.  Algunhas outras coa madeira coristanquesa feita arte por Asunción.

E cada vez che queda menos, pero dache igual o que falte. Crees na importancia do esforzo e do propio camiño. Un camiño que sementas de amigos, de loita. Un camiño ao que sumas xente e conductas espectaculares de apoio a unha terra, de sentimento, de paixón.

Sumas en cada curva, por moi pechada que sexa. Invitas á andaina e fas crecer una bola de neve que en vez de baixar sube. Fas que o camiño non sexa igual despois de pasar ti. Fas que os teus compañeiros de andaina se sintan orgullosos de terte coñecido, fas que crean nuns valores, que soñen e que respecten, que valoren e que pensen.  Indicaslles ( indicasnos) una forma de andar de paso firme e seguro,  e orgullosa do mesmo, sen dicir palabra e mirando ao horizonte fas que os demáis o vexamos.

Grazas Laura,  segue así  e se ves que tal… corrixe as faltas.



 


 




Posteado por: sendanova | 1 octubre, 2012  

CRÓNICA DUN ESFORZO  Berrea 12 Jose M. Menéndez


 

Chegar e subir os cincocentos metros de desnivel. Ese era o plan a eso das 22 h do venres. O coche de apoio subía con víveres e abrigo para a decena de participantes nesta Berrea 2012.

O orballo era protagonista na saída en El Condáu e  tornouse denso a medida que íamos subindo en desnivel. Moi pronto, máis cedo do normal, escoitamos os primeiros berros dos machos de venado en época de berrea . Foi alí, moi abaixo,  e pensando que aínda non era o séu territorio. Pero era. Démonos conta e valoramos  que berraban abaixo, que chovía e que se daban as circustancias para unhas boas xornadas de avistamento.

Máis enriba xa,  non orballaba, chovía. A néboa non nos deixou ver a lúa ( case completa esa noite),  nin tampouco os desfiladeiros que debería alumear. Sentimos que existían grazas ao son da auga alí embaixo e polo vento que xa nesas alturas bruaba con máis forza.

O grande esforzo físico parecía  rematar pouco despois,  ao  chegar  ao punto de pernocta,  mais non o fixo. O vehículo de apoio atopábase noutro lugar equivocado, a varios quilómetros de distancia e os camiñantes, mollados e con frío escolleron sen dubidar o abrigo dunha corte de montaña para poderse abrigar. Foi un auténtico paraíso de construción que nos devolveu a calor e que se tornou salón comedor e habitación, cando os fardos de palla fixeron de mesa e os mesmos de ansiado, cómodo e inesperado colchón.

Os que decidimos durmir en vivac tivemos escaso tempo para montar a mínima  tenda, escasos dez minutos de tregua no medio da chuvieira que nos permitiron escoitar o mundo. A tela da tenda foi a conexión coa natureza plena. Pasaron os minutos compartindo cós compañeiros a contabilización dos venados berrando e a súa situación. Algúns tan cerca que parecían estar ao ladiño xusto, escondidos entre a néboa e a noite. Cada segundo soaba o vento, caía a auga e algunhas veces, cós oídos no terreo, sentimos as vibracións de pisadas de animais… non sabemos cales.

Voltou o día pero non cambiou unha climatoloxía que non nos deixaba avistar. A choiva, o vento e a brétema xuntaronse para que haxa moi boa berrea, pero para que non poidamos divisalos. O que é a natureza.

E voltamos a subir a La Xamoca. E pouco a pouco íanse vendo máis, máis e máis. E nin polo día paraban de berrar. Ao  atardecer seguimos cós equipos nas  treguas que nos daba a choiva e a contabilización dos exemplares nos telescopios seguía aumentando. Máis aínda o domingo, despois de pasar outra noite de auga.

Eva contaba e contaba e pasou dos corenta cando retiramos os bártulos o domingo á mañán e fomos comer a La Campa Gües. Era e foi o comezo xa da saída cara Bergantiños despois da fin de semana pasada por auga.

Certamente subir cincocentos metros de desnivel ás dez da noite, chovento, con vento e frío. Chegar ao lugar de pernocta ás 12 e media da noite chovendo máis aínda. Non atoparse alí o coche que subía có avituallamento e refuxio porque estaban nun lugar equivocado. Ter que refuxiarse nunha corte con fardos de palla non é moi moi doado, sobre todo despois de catro horas de viaxe.

Probablemente o dono da corte non saiba o ben que lle queremos. Probablemente  o o señor maior que nos veu visitar cós seus prismáticós colgando da gorxa, afogado pola idade, pola costa arriba e polos anos de  mina non sabe que nos estamos lembrando del. Nin o séu fillo que tomou a decisión, sen coñecernos, de subir hasta aló arriba só por se facía falta a súa axuda para baixar as cousas.

Quizais a señora da cabana cercana non teña internet e non poida ver un texto no que lle agradecemos de corazón que subira a dicirnos que podíamos secar alí a roupa, que incluso podíamos durmir alí, que a corte era de seu irmán e non había problema en que estiveramos alí. Ou os da outra cabana: “ Para o que necesitedes”.

Pode  ser tamén que soe a cumplido ou a repetido agradecer aos participantes porque cada unha das actividades ten un esforzo atrás. Un esforzo dos organizadores, un esforzo dos colaboradores e un esforzo dos participantes. Sen ese encaixe nada pode sair ben. Hai actividades que cunha pequeniña dosis cada un de nos, cumplense os obxectivos e hai outras que por volume ou dificultade da mesma, necesitase estar ao cento por cento.

Despois están as outras. As actividades, como esta, as que para cumprir obxectivos só se poden realizar con xente coma vos.

Pois grazas entón por descubrir así o paraíso.



 


 




Posteado por: sendanova | 7 septiembre, 2012  

CONCLUSIÓNS DO ENCONTRO DE l´AZOREA CIMA


 

   Din que a veces a realidade supera a ficción, e incluso en casos moi contados chega a superar á imaxinación, os soños e as altas expectativas que unha persoa ten sobre algo ou alguén.

Sabía que esta viaxe ia ser especial, que ía disfutar todo o que puidera e máis, que Ía aprender o máximo posible, pero sempre partindo dende a base de que eu xa mo imaxinaba como un lugar espectacular.

Cal foi a sorpresa? Que foi tremendamente mellor do que pensaba.

O venres pouco antes de chegar, fomos avisados polo gran chofer Menédez de que estabamos a piques de entrar no Paraiso, que unha vez que entrásemos non iamos querer marchar, non se equivocaba .

Durante o percorrido ate a primeira parada o gran coñecedor do lugar que levabamos ao lado foi exercendo a súa vez que de conductor de guía turístico, foinos a contar todo o que estábamos vendo, todo o que tiñamos diante e que nos ía deixando a todos abraiados.

 

Primeiro visitamos o museo da minaría, e tras un longo e entretido percorrido fomos rumbo Canzana, onde tivemos a oportunidade de coñecer a una gran persoa, a Ricardo, un home cheo de vitalidade e alegría, o cal nos ofreceu un pequeno adianto do que íamos vivir con el o sábado cando foi   darnos unha charla a L´Azorea Cima.

Despois dunha boa comilona e unhas cantas risas montamos de novo nos coches, e agora si, dirixíamonos a esa pequena gran aldea, a aldeiña esa das fotos, si si esa mesma, esa que está chea de historias, lendas, emocións e grandes persoas.

 

Ao redor das 5 da tarde baixamos do coche e estábanos a esperar toda a xente que había nese momento na aldea, que máis se podía pedir?.

Bártulos para un lado, para outro, monta esto, monta aquelo, rematamos, xa está, porfín todo montado.

Comezaba  unha gran fin de semana.

 

Disfrutamos de dúas interesantes charlas sobre a lingua asturiana e a minería impartidas por Pablo Medina e Primitivo Rodriguez que nos deixaron a todos abraiados, ao remate, uns culíns de sidra, e dous fantásticos músicos que nos amenizaron a espera pola cea.

Non só se trataban de un tamborilero e un gaiteiro tocando nunha pequena aldea,non, non eran dous músicos calqueira,  tratábanse de dous músicos dándolle vida a unha aldea, creando sensacións e sentimentos na xente.

 Unha noite máxica.

Despois de cear, rirnos, facer un pouco o parvo, falar , cantar e “faroliar”, pasouse a noite e chegou a hora de irnos durmir e a pensar no roteiro que nos esperaba unas horiñas despois.

Ao día seguinte madrugón e roteiro a Peñamayor, un roteiro no que dende que comezas ate que acabas non queres nin baixar a vista cara o chan para non tropezar, é preferible perder algún dente antes que perder esas vistas, non podes perderte nada do que hai ao redor, camiñar entre o gando, aprender, disfrutar, superarte.

 

A noite do sábado non deixou nada que desexar, fabulosas charlas levadas a cabo por Ricardo de Canzana, Silverio e Mario que nos falaron das súas vivencias persoais e tamén do que sentiron da na época de máis represión, dos “fugaos” ou maquis que se tiveron que tirar ao monte para non ser fusilados, con relatos puntais e moi emotivos, tiñamos diante a grandes coñecedores do tema.

 

 Máis tarde dispuxemonos a cear, menos mal que tiñamos a un gran cociñeiro  que aparte de comida nos proporcionou tamén  risas, moitas risas,ao igual que, como non, o gran Ricardo facendonos rir a todos na sobremesa coas súas cantigas, risas e experiencias.

Outra noite máxica.

 

Moita xente quedou durmida acompañada polos berros dos venados máis xoves, quedamos durmidos, ata que as 7:30 da mañán algún de nós esperamos por mor de un ruido, que é iso? Un venado, e polo que se ve anda moi cerca. Disfrutemos.

Ao día seguinte todo segue, seguimos unidos, rindo, falando, debatindo, disfrutando da xente, da paisaxe.

Ata que chega a hora de despedirnos… como puidemos collerlle tanto cariño en tres días a esa xente e a ese fermoso lugar?

Quizáis porque nos trataron mellor que se nos coñeceran de toda a vida, quizais por que nos fixeron disfrutar todo o fin de semana, quizais por que nos enfeitizou ese encanto do que falaban cando entramos no “paraíso”? Non o sei, o caso e que ainda non chegaramos a casa e xa estabamos pensando en cando volveríamos repetir algo así.

En definitiva converteuse nunha viaxe chea de emocións e momentos inesquecibles  que levaremos todos con nós.

 

Eva Cameán Pensado

Asociación Ambiental Senda Nova



 


 




Posteado por: sendanova | 7 septiembre, 2012  

CON GÜEYOS Y FOCIQUÍN DE NEÑA BONA


 

Cayisti al poco d´entrar na provincia de A Coruña.  Los tos güeyinos pesllaronse arrimaínos al respaldu de  l´asientu del furgón y quedasti  rendía  pol  tan llargu viaxe y tan llargu fin de selmana.  Entamasti entós col mesmu fociquín de neña bona que teníes fai diez años, ¡bien poco cambió agora  con diecisiete!.

Puximoste una almofaína  piquiñina a dulces pa que ( ¡por dios!),  la neña nun espertare,  y así, cansada, completamente rendía y garrando la meyor postura nun respaldu que yera agora el meyor colchón del mundu, entamasti a  a suañar.

Suañabes que de  piquiñina  dibes con to güelu a la playa, a la feria … y que te  cañicaben  na cuna mientres  dormíes  (¡preciosa!), con güeyos y fociquín de neña bona.  Suañabes xugando con to padre cuando apenes sabíes andar.  Suañasti tornar d´escuela tolos, tolos dies; un tras utru…  siempre con to güela, siempre “ a de Muíño”, siempre comprándote chuches porque siempre yeres bona y siempre dabes les gracies  y siempre nomabes de señor a los mayores que tu, que yera tola humanidá porque tu yeres la más piquiñina. Bueno, la más piquiñina fasta que nació´l to hermanu Carlos.  Ya al poco de nacer, lu achuchabes, lu comies a besos y enllenabes-y el focicu de saliva, dalgo que no-y prestaba un res.

Lo mismo facíes col Herco, aquel perrón grande, blancu, peludu y xuguetón, que teníen na cai derriba.  Eso foi depués dun tiempu porque a lo primeru dábate un poco  miéu porque malu nun yera, pero colo piquiñina que yeres azotábate embaxo nun tris tras.

Más mieu- y tenía Sara.  Sara claro… nun lu conocía y cada vegada que pasaba por ellí temblaba de pánicu y rezaba pa qu´el perru toviere a otres coses xugando entreteníu y nun la viere pasar pela cai. Menos mal que dibeis siempre xuntes, y que yera la to collacia  del alma, y que la queríes tantu tantu que fuisti capaz de convencela y que- y fuera perdiendo´l mieu. Trabayu te custó…porque yera mui mui collacia, que sino…

Na to cai, ellí onde toos te queríen, les tardes de branu yeren enormes  y los branos  interminables. Dibes a la cai derriba, n´onde te dexaben ver pites y pitinos y a cámbiu,  tu,  cantabes- yos aquellos cantares n´asturianu de Melendi que tantu trabayu te costara daprender y que tanto yos gustaben a ellos.  Llamábente guapa, mirando aquellos güeyos y fociquín de neña bona.

Yeres una escolina callada y aplicada, y que sacaba unes notes que ya quisieren toos. Nos recreos xugabes colos neños y nunca t´engardies con naide y los mayestros y mayestres poníente d´exemplu de comportamientu.  En casa  y dende neña, siempre confiaron en ti y siempre t´enllenaben d´abrazos apretándote fuerte fuerte.

Suañabes que que crecíes, que pasabes pal Parga Pondal, que sacabes bones notes. Suañabes que te preocupabes polos  problemes de los demás. Que pronto entamasti con  dalgo que nunca t´hobiere pasao:  Cabreate.

Y vaya si te cabreabes.

Les inxusticies sociales, les agresiones al mediuambiente, a la nuesa cultura…traíente de cabeza de siguío y delles veces escribíes y escribíes pa soltar un poco esa mala ostiona que se te ponía. Y además escribíes perbien. Decíatelo tol mundo, fasta los profes de l´institutu, si, esos que al poco tiempu también t´adoraben.

Y mira, foi casualidá, que fuisti a aquella ruta de Senda Nova porque te daben un puntu n´Educación Física. Aquello cambiote munches coses porque conocisti a una de les tos meyores collacies.

Yéssica yera un auténticu terremotu. De lo que se diz terremoto eh, que nun ye por dicir. Cabreabase tamién poles inxusticies pero en vez d´escribir, charraba. Charraba y charraba de coyones y enfadabase charrando y nun paraba. Si- y dabes un micrófonu yera  capaz d´echar una selmana charrando ensin parar.  Yera  capaz de nun parar nin pa comer. Dellos dicíen qu´aburría a les piedres pero tu nun lo creíes. Ye más, admirabesla porque falaba perbien y tolo que dicía  compartíeslo. Por eso yereis  tan collacies,  por eso- y agradecíes tantu. Bueno, por eso, por ayúdate a entrar en tolos fregaos nos qu´entrasti dempués y por presentate a Mikael.

Si, siguíes suañando… y que Mikael yera´l to mozu.  Nun vos separtabeis un res y tabeis tol día a besinos y venga y venga. ¡Cuanto lu queríes!. Amás pareciate guapu… pareciate guapísimu. Pero bueno, nun- y dicies a nadie tolo que lu queríes porque siempre te dió un poco reparu falar deses coses.  Mikael namorose  d´aquellos güeyos y fociquín de neña bona. Adorabate , pero munchu munchu y más. Muchiiiisimo. Como …bueno, como lo llargo de la ruta “ A forza do río Chonia” ( polo menos).

Esa ruta yera una de les que facíes en Senda Nova.

Además d´entamar con aquel proxeutu de la Cruz Vermella con Yéssica y Mikael entamasteis con Adiante,  tamién con Yessica, con Mikael, con Gonzalo y Jose chándovos un gabitu. Adiante foi lo máximo porque esa entidá foi creada por vosotros. “ Adiante, asociación para a cooperación” ¡que guapo suena!. Y too yera fecho por vosotros. Sentíeisvos importantes, yera dalgo espectacular…facieis conciertos, charres…too pa construir un mundo mellor y too voluntario. Fasta vos foi a participar Candido Pazó. Si, si, esi mesmu.

Pero tovía tabes metia en mas coses, siii…, bueno, Senda Nova.

Entamasti como quien nun quier la cosa y al poco trabayabes ya darreu. Como siempre con Mikael ehh. Siempre xuntinos.

Que bien trabayabes, cuanto te prestaba trabayar pol mediuambiente, pola cultura. Que bien lo pasabes nes rutes de senderísmu. Organizando, talkis, mochiles, bocadillos…tanta xente que atender. Tolo facíes perfeuto. Cuanto te queríen a ti y a esi fociquín de neña bona… Bueno, fasta te dieron un premiu na fiesta del Bosque de tolo que te quier la xente la asociación Senda Nova . Emocionastite porque amás llevasti otru polo bien qu´escribes,  y eso ya venía de neña, inda que agora ya teníes diecisiete años.

En Senda Nova yeres la coordinadora d´un de los proxeutos más prestosos y afayaizos de la historia de l´entidá: El “ Obradoiro ambiental”. Confiaron en ti. Y tu, con tol valor y más,  ficistite cargu de tolo necesariu pa entamar con esa empresa tan prestosa. Yeres mui mui grande y entamabes con ilusión, fuercia y ganes con siete compañeros que t´adoraben.

Suañabes que marchabes pa A Coruña a estudiar aquello que siempres quixisti:  Integración Social. Dende neñina habies tenío pasión por eso. Por echar un gabitu a la xente, por dar tolo meyor de ti pa una sociedá más xusta.  Marchar del to pueblu nun te prestaba un res, pero marchabes coles ganes  daprender, les mesmes ganes que de neña, idéntiques. To pa y to má asofitente en too y más,  y tas ya a puntu a puntu de marchar. Yera un momentu perimportante na to vida porque amás… dibes ser mayor d´edá. Marchar y cumplir los 18. Tol mundu dicía que ya va tiempu que yes mayor, que yes muy madura, que tienes muncha personalidá, que yes perfeta… y nun faen más qu´echate piropos. Pero cumplir los 18 y marchar pa Coruña ye dalgo suficientemente forte como pa pensar nello tolos dis. Ye más, naide quería que marchares porque toos queríen vete tolos dies. Ye que facíes collacios por tolos sitios onde dibes.

Y por eso siguíes suañando. Y  suañasti na actividá y el viaxe más prestosu que tovisti nunca, nunca. N´ Asturies y n´una actividá de Senda Nova.

Suañasti que t´echaben piropos, que sentisti cantar n´asturianu y tocar la gaita. Suañasti que pasabes nueches y dies prestosíisimos como nunca y cola xente que más queríes . Suañasti dormite col soníu los venáos y espertar col mesmu soníu.  Suañasti  que la xente s´emocionaba contigo y tu con ellos. Suañasti que te cansabes nes rutes, pero qu´esfrutabes desi cansanciu…

Suañabes que tornabes a Galiza,  nel furgón,  rendía y suañando.

Suañabes que suañabes…  y notasti como seliquino t´espertaben… como queriendo nun facelo, como espertandote con pallabres muy suavines llamandote: “ Evaaaa…” .

Abristi los güeyos y presentasti , espertando,  esi fociquín de neña bona. Entrugastime si too eso que tabes suañando yera verdá y díxite que si.  Sonrístime suavino, a dulces,  mirandome a los güeyos con esa cara tan prestosa.

Ya dibemos llegar y nun  volvisti a dormite. Seguisti suañando despierta la to vida.

El suañu desos güeyos y esi fociquín de neña bona.

Jose.



 


 




Posteado por: sendanova | 21 agosto, 2012  

Senda Nova coa A. Cultural Adro de Baio


 

A Asociacíon Ambiental Senda Nova colabora coa A. Cultural Adro de Baio-Zas na potenciación dos valores da costa carballesa.  A entidade de Zas percorrerá o areal bergantiñá mañan mércores 22 Agosto  pola mañán nunha rota de sendeirismo guiada por membros da nosa entidade.  Os participantes de Zas, na súa maioría novos, interpretarán o patrimonio ecolóxico de Razo e a lagoa e marisma de Baldaio.



 


 




Posteado por: sendanova | 20 agosto, 2012  

INICIACIÓN A CARTOGRAFÍA BÁSICA


 

Os vindeiros xoves 23, venres 24 e sábado 25, terán lugar no Pazo da Cultura de Carballo unhas xornadas de iniciación á cartografía básica. Será unha introdución ao manexo e interpretación de mapas así como os instrumentos básicos de orientación.  As sesións comezarán ás 20 h o xoves e o venres, sendo o sábado en horario matinal.  A inscripción é gratuita, só hai que chamar ao tf 696155232 ou mandar mail a sendanova@hotmail.com. Hai que levar escadra, cartabón, lapiz e goma.



 


 




Posteado por: sendanova | 27 julio, 2012  

Asamblea Xeral Extraordinaria: Conclusións e vindeiras actividades.


 

a) Na asamblea xeral de socios escolleronse novos membros para a sua xunta directiva que se ve aumentada con dous vogais máis. Un total de tres persoas novas na xunta directiva composta por:

Jose Manuel Menéndez , presidente
Maria Jesús Cruz Butrón tesoureira
Esther García Varela Secretaria
María Jesús García Gesto Vogal 1
Mikael Lorenzo Varela Vogal 2

A todos eles grazas, felicidades e sorte nas vosas responsabilidades.

Lembrar de novo a todos aqueles que tedes pendentes cuotas por abonar que o vindeiro día 31 xullo remata o prazo para saldar contas.

b) Mostrouse e aprobouse as novas actividades así como unha cronoloxía coas datas correspondentes aos eventos dende agora a febreiro 2013 , polo tanto estase traballando en:

1. Actividade do Socio. Na elaboración da actividade de agosto, que será de HOMENAXE AO SOCIO. Temos as datas asinadas: 31 agosto e 1 e 2 de setembro na Cuenca do Nalón ( Asturies). Aproveitaremos os tres días ao máximo. haberá pernoctas ao aire libre, rutas de sendeirísmo etc… Gardade as datas !! pronto teredes máis información e sairá publicitado con todo detalle.

2. Berrea 2012. Será tamén, coma outros anos en Asturies. As datas son o 28, 29 e 30 de setembro. Tamén teredes pronto máis info.

1 Traballando no deseño do novo Outono en Ruta.

2. O Outono en Ruta irá concordado có novo obradoiro ambiental para nenos que tamén estamos a deseñar. A todos aqueles que mostráchedes a vosa desponibilidade para o traballo nel dende o primeiro momento: GRAZAS. Aos demais dicirvos que necesitamos axuda, ideas e traballo para seguir adiante con el. POñédevos en contacto con nos e dicímosvos detalles da proposta.

3. Os Bosques 2012 queda para a ponte da constitución en  decembro.

Nesto estamos compañeiros.



 


 




Posteado por: sendanova | 24 julio, 2012  

Y UNA NOCHE BUSCANDO LAS HUELLAS DEL LOBO   Por Marta Vega


 

“Y una noche buscando las huellas de lobo, la naturaleza escribe un cuento para mí. Bajo un infinito manto de estrellas, una brisa limpia y fresca me acaricia suavemente las mejillas purificando mi alma. A 40 kilómetros el faro de Camariñas me recuerda que hasta en los días más oscuros habrá una luz que me guíe. Miro al cielo y descubro la Vía Láctea tan hermosa como el propio Camino de Santiago que tiene sus piedras y también sus estrellas. Y en cada una de ellas reconozco a personas que ya se han ido pero que iluminan mi oscuridad porque un poquito de ellas permanece siempre conmigo. Y en el silencio nocturno, veo la primera estrella fugaz de mi vida, se cual es mi deseo. No se cómo acabará el cuento pero se que, por el momento, no hay lobos”.



 


 




Posteado por: sendanova | 24 julio, 2012  

Conferencia ” dende o megalitismo ata os nosos días”


 

O profesor Evaristo Dominguez Rial imparte unha conferencia sobre o megalitismo. Dito acto englobase no amplo programa cultural de actividades que organiza o Concello de Zas.  Será o xoves 2 de agosto ás 20:30 no centro cultural de Zas. Alí estaremos.

http://www.concellodezas.org/ga/upload/not/220-d-programa_semanaculturalzas.pdf



 


 




Posteado por: sendanova | 24 julio, 2012  

Sen maniotas


 

É moi relaxante ver forza en cada metro, ver que a pesares do pouco tempo na entidade, hai certas persoas que entenden o espírito da asociación, de cada actividade, de cada un dos obxectivos.  Ás veces parece que levan anos neste mundo pola madurez, o compromiso, a disponibilidade e a loita… por todo.

Hai outras veces que ves que certas persoas son capaces de, cun berro, unir un grupo. Persoas que en certos momentos botan enriba súa o peso dunha marcha  e son as ” alma mater ” da actividade.

Outras persoas son únicas porque,  a pesares da súa xuventude e ademais de asumir unha grande responsabilidade, rachan cós estereotipos montados sobre a nosa xente nova. E claro, ver que hai detrás xente nova dache plus de forza no teu traballo.

Tamén hai xente que entra na entidade xa amando o deporte dende neniño, vendo o exercicio físico como unha forma de relacionarse, de facer grupo, de coñecerse a un mesmo e aos demais. E  claro, aprendemos todos.

Rara vez pasa que todas estas cualidades se dean nunha persoa, moi dificilmente podemos atopar persoas tan válidas, con tanta forza, que son capaces de dar un berro, de coller responsabilidades dende novos, de amar tan forte o deporte, de sentir o compañeirismo desa forma, de nunca cansar, de sempre ter responsabilidades, de traballar arreo, de ser exemplo para os demais mozos e mozas da sua idade pola sua forza e madurez.  Se as atopamos é xusto dicirllo, comentarlle o válidas que son e todo o que nos aportan, dicirlles que son imprescindibles nas entidades por… tantas cousas.  Non hai moito@s, pero Mikael é un deles. Grazas a ti, as actividades son unha gozada…  e ademáis non temos maniotas.  Grazas no nome de todos tio!!




 

II ROTEIRO NOCTURNO  Por Esperanza Muñíz Gerpe


 

Cando subíamos cara Pico de meda facíase duro o ascenso.As pernas doían a cada paso ..na cabeza un só pensamento:_Xa non podo máis… ,pero vías que todos seguían en silencio e cambiabas de parecer,_se eles poden eu tamén!! .POR FIN chegamos arriba.O peor estaba feito,pero Damián xa non podía máis ._Cando chegamos,mamá?_preguntaba cada dous pasos._quén me déra na cama con papá!!.Pero non quedaba máis remedio que seguir…Tratábamos de contarlle historias para entretelo,Xosé Manuel decíalle:Abre ben as orellas a ver se escoitas algún animaliño nocturno…pero el só escoitaba os muiños de vento.No medio do meu cansancio escoitei a outro neno que camiñaba con nós, contar a historia dos muiños do Quixote.Se o quixote chega a ver os muiños de vento ,sentiríase máis identificado con eles en canto á altura e figura ,os da Mancha decían mellor con Sancho.Chegamos a San Roque do Monte.Qué ledicia!!!.Puxémonos a montar as tendas ,xa esqueceramos o cansancio…contaxiamonos de compañeirismo e axudamos uns ós outros no que poidemos.comemos o noso merecido bocadillo e despois a contar historias e a cantar ó son da pandeireta,da gaita e da flauta,debaixo das estrelas…Que chegue pronto o IIIRoteiro nocturno!!!



 


 




Posteado por: sendanova | 23 julio, 2012  

A CARÓN DA VÍA LACTEA


 

Tardou en chegar a noite. Cando nos visitou xa tiñamos andado varios centos de metros, os máis costentos.

As primeiras rampas de saída da aldea de Quintáns, na parroquia de Gándara ( Zas) foron duras e serviron de previa aos exercicios de quecemento que tan ben dirixe Mikael. Foron necesarios, pois a subida fíxose longa, ata que fomos deixando os pinares e pouco a pouco vendo o ceo cargado de estrelas. Cada vez viamolo máis, cada vez con máis estrelas.

Apagamos a luz dos frontales, e sen maior contaminación lumínica que as luces das  vilas que se vían ao lonxe ( ¡que pequeniñas hoxe!) e a do faro de Camariñas, fomos vendo como aumentaba a intensidade de cada estrela no fondo negro.

Mentres non pasaban os seis segundos que tardaba o faro en deixase ver, contemplabamos  Zas, Corme, Baio… e tamén a osa Maior, o Cinto de Orión… e os satélites fugaces, e os avións…  Algunha estreliña iluminou de xeito especial a só algúns privilexiados escollidos entre os  42 camiñantes. Só eles pensaron en silencio un desexo. Foi perto de chegar ao máis alto da ruta e foi despois de contemplar unha estrela fugaz.

Sentimos e abrimos orellas e ollos, o corazón e o sentimento,  alí. Todo o mundo respetou os catro minutos de silencio para sentir, para observar xuntos    tantas cousas… cada un pensando ( quizá ) nas súas.

O descenso ata S Roque do Monte foi entre berros dos muíños de vento,  xigantes adevecidos. O campamento montouse sen novidade e comemos o bocadillo coas tendas vivac montadas a eso das 2:30 da madrugada.  Os máis noviños foron durmir soñando coa vía láctea, os esqueletos dos cabalos comestos polos lobos, as estrelas fugaces e o rinchar dos cabalos detrás das matoxeiras ( ¡vaia susto algún!).  Os demais prolongaron a velada ata as 5:30 a base de pandeireta, flauta e cantigas antigas nun círculo pechado e  fermoso arredor dunha luz a gas.  Converteuse nunha forte cadea de unión. Que nunca se rompa.



 


 




Posteado por: sendanova | 22 julio, 2012  

FESTA DO BOSQUE 2012


 

Máis de 60 persoas participamos na Festa do Bosque este ano, coincidindo có fin de festa do San Xoán. Serviunos para despedir a primavera e tamén a nosa  III PRIMAVERA EN RUTA. Ademáis do churrasco, os contos e unha tarde fenomenal cós compañeiros, entregamos uns merecimos premios a todos aqueles que tanto o merecen cada día e que tanto fixeron nesta  III PRIMAVERA EN RUTA  que superou con creces cifras anteriores de participación.

Os premios foron os seguintes

PREMIO EU CAMIÑO EU ESCRIBO ao mellor artigo  ( votación popular)

1º Premio:  Seavia, flor da terra bergantiñá  de Laura Mariño Taibo

2º Premio: Esforzo, gañas, forza, ilusión  de Eva Cameán Pensado

PREMIO AO ESPIRITO SENDA NOVA, Á PERSOA QUE MÁIS APORTA ( votación Popular)

1º Premio  Evaristo Dominguez

2º Premio  Eva Cameán

3º Premio  Isabel Rey

4º Premio Esther García

5º Premio Mikael Lorenzo

6º Premio  Chus Cruz

PREMIO Á INSTITUCIÓN QUE MÁIS COLABORA ( votación popular)

1º premio  Colexio de Agualada

2º Premio IES Parga Pondal

PREMIO ESPECIAL DE SENDA NOVA ( decidido pola organización)

AGRUPACIÓN DE VOLUNTARIOS DE PROTECCIÓN CIVIL DE CARBALLO

 

A todos eles as nosas felicitacións, os nosos agradecementos e o noso ánimo para que nos sigades axudando sempre.

 

Unha aperta



 


 




Posteado por: sendanova | 3 julio, 2012  

POIS SI, LEMBROME,  CATRO CALZONCILLOS DIARIOS, CAMPIONA


 

Hokey a patíns, remo, ciclismo, kayak, sendeirismo … e moitas máis cousas. Non se trata dun anuncio dunha empresa de turismo multiaventura, senón de actividades sen ánimo de lucro, de ver o deporte como algo importantísimo polo que temos que loitar. O deporte como algo social, o deporte xenérico,  o deporte colectivo…

Sacando tempo dun traballo, dunhas tarefas domésticas que se multiplican, eres capaz de subir o deporte ao máis alto na tua vida, eres capaz de potencialo e que os teus fillos mamen desde nenos esa cultura. Eres a raíña do ciclismo sen subir na bicicleta, á xoia do deporte náutico sen ver a auga, a medaia de ouro de hokey a patíns sen ter nunca colocado uns nos pes. Eres a alma do deporte, de cada un dos deportes, estando en todo o traballo sucio na montaxe de cantas cousas fan falta. Grazas a ti todos os que nos atopamos ao teu carón podemos disfrutar destas cousas. Grazas a xente coma ti, sen protagonismo e con moito traballo…somos quen somos e os teus fillos son quen son.

A vida doume a sorte de coincidir contigo nun dos poucos deportes que ademáis de organizar practicas: CAMIÑAR.  Penso aproveitar o tempo e aprender desa forza e ilusión que trasmites. Grazas a ti e as compañeiras pola Festa do Bosque. Todo esto e moito máis e grazas a ti María Xesús.



 


 




Posteado por: sendanova | 8 junio, 2012  

ROTEIRO NOCTURNO 2012


 

A data establecida para o roteiro nocturno 2012 é o sábado 21 xullo e domingo 22 xullo. O percorrido ( lixeiramente menos que o ano anterior) levaranos dende Gándara ata s. Roque do Monte ( Zas). Teredes máis información do evento proximamente. Pero así ides reservando o día.



 


 




Posteado por: sendanova | 8 junio, 2012  

FESTA DO BOSQUE 2011


 

Xa estamos na organización da nosa Festa do Bosque 2012. Coincidirá como todolos anos coa FESTA DO BOSQUE da programación de festas do S. Xoan. Servirá de peche, de despedida da III PRIMAVERA EN RUTA. Haberá algunhas sorpresas ademáis de churrasco, pan, viño refrescos e máis cousas. Podedes apuntarvos no Pazo da Cultura de 18 a 20 h. os mércores, xoves e venres ( a semana anterior tamén o martes). Prezos: 12 € e 10€ os socios. Os menores de 14 anos 6€. O límite de inscripción ata o mércores día 27. Agardámoste.



 


 




Posteado por: sendanova | 8 junio, 2012  

COSTA AGRESTE DE MALPICA


 

ROTEIRO AGRESTE DE MALPICA


No roteiro número 7 desta  III PRIMAVERA EN RUTA percorrémolo o pasado 3 de xuño cunha participación de 62 persoas. Era un roteiro recentemente presentado e que estreabamos este día. O tempo axudou a desfrutar dunha espectacular paisaxe e a que lle sacamos partida nas numerosas paradas feitas. O pazo de Loroxo, os muíños de Ardeleiro, a praia de San Miro, a devesa dos Conventos, praia do Riás… foron os lugares que visitou a serpe multicor composta por un bó número de xente nova. A chegada do roteiro circular foi na igrexa parroquial de Cambre.

PRESENTACIÓN DO ROTEIRO SENDA DAS CAPELAS

Quedanos por desfrutar do último roteiro desta exitosa Primavera en Ruta. O oitavo levanos ao concello da Laracha e percorre unicamente a parroquia de Montemaior. A marcha de 15 km de percorrido terá como saída a capela de Sta Margarida e como chegada o Igrexario.  O roteiro estrearémolo este domingo e foi presentada en Montemaior o pasado martes. Ao acto asistiron representantes do concello da Laracha e asociacións da zona así como persoeiros que nos aportan coñecementos no propio roteiro e membros da asociación. No acto tamén asistirons os deseñadores do roteiro Jose Ramón Tasende e Jose manuel Menéndez que explicaron como e por que lugares pasará unha  marcha  que servirá de peche a esta  III PRIMAVERA EN RUTA. Os interesados en participar no roteiro poden facer a inscripción nos sitios habituais e tamén en horario de mañán na casa do concello da Laracha.


 


 




Posteado por: sendanova | 29 mayo, 2012  

PRESENTACIÓN COSTA AGRESTE DE CERQUEDA E CAMBRE


 

Despois do éxito de participación na ruta  A FORZA DO RÍO CHONIA ( Trazo) , o domingo pasado estreamos a RUTA DAS MÁMOAS ( Cabana de Bergantiños) cunha altísima participación á que contribuiron en gran medida os alumnos e alumnas do IES Parga Pondal de Carballo. Os máis de 60 camiñantes percorreron ós 17 km de distancia dun roteiro que separa A Piolla de A Penela. O percorrido pasa por diferentes mámoas, petroglifos, castros e tamén lugares de interese paisaxístico como o Pozo D´Orca. O patrimonio artístico completase coas igrexas parroquiais de Riobóo ou Nantón ou mesmo a  Torre da Penela.
 
Esta III PRIMAVERA EU RUTA 2012  estase carecterizando pola altísima participación e tamén polo altísimo esforzo dos membros da entidade, entidades colaboradoras e participantes. Destacar o altísimo volume de xente nova de escolas e institutos dos lugares por dónde pasan cada unha dos roteiros.
 
O vindeiro roteiro será o único costeiro da III PRIMAVERA EN RUTA. Denominado A COSTA AGRESTE DE CAMBRE E CERQUEDA,  esta marcha circular de máis de 15 km levaranos a unhas das paisaxes máis fermosas de bergantiños e entodo caso a un dos tramos de costa máis agrestes da zona.
 
 A RUTA PERCORRERASE ESTE VINDEIRO 3 DE XUÑO E A PRESENTACIÓN DO ROTEIRO ( Ó QUE ESTADES TODOS CONVIDADOS) SERÁ MAÑÁN MÉRCORES 30 ÁS 20:30 H NO LOCAL SOCIAL DE CAMBRE.
 
Para máis información e inscripcións  www.sendanova.org



 


 




Posteado por: sendanova | 16 mayo, 2012  

A FORZA DO RÍO CHONIA  Eu camiño, eu escribo  ( Por Laura Mariño Taibo)


 

Din os supersticiosos que o trece é un número de mala sorte mais eu dígolles todo o contrario, xa que foi un domingo trece o día no que tiven a sorte de percorrer vintedous quilómetros cheos de historia e paraxes incribles, rodeada de persoas igualmente estupendas, grazas ás cales en cada ruta vou comprendendo e vendo na práctica o significado das palabras esforzo, solidariedade e compañeirismo; verbas que se revalorizan e que cobran todo o seu sentido grazas ao labor de Senda Nova, que non só as pon en práctica senón que consegue contaxiar ese espírito entre todos os que participamos nas súas actividades.

 

Malia que a meirande parte do percorrido ía discorrer por terras do concello de Trazo, deixamos as nosas primeiras pegadas en Tordoia, concretamente na aldea de Castrillón, que debe o nome ao seu castro, cuxa croa é (des)aproveitada como terreo agrícola. Deixando atrás algunha fermosa casa de pedra e tras uns metros de asfalto, adentrámonos no monte Pedroso, facendo unha pequena parada no entorno da Pedra Faladora, que non puidemos visitar por mor da vexetación que cubría o camiño de acceso. Moi proveitosas foron as explicacións de Evaristo sobre o proceso de formación deste tipo de pedras graníticas, xustamente ao pé dunha delas.

 

Despois de máis de tres quilómetros percorridos, e despois de atoparnos cun escáncer no medio do camiño (o pobre levou o susto da súa vida), fixemos unha pequena parada na igrexa de San Martiño de Monzo, cuxa orixe se remonta ao século XII, mais sen apenas interese arquitectónico despois das reformas de 1958 e 2003. Consideración especial merece tanto o cruceiro como un vello panteón situada a carón do templo.

 

Seguimos o noso camiño e entramos na parroquia de Restande, onde contemplamos a igrexa parroquial, na que destacamos a súa espadana rodeada de balcón, elemento insólito nas igrexas galegas. Sen saír desta parroquia, detémonos no pazo de Vilacova. Non só poidemos contemplar o pazo, a anexa casa dos caseiros, o pombal, o hórreo ou a fermosísima fonte, senón que tivemos a sorte de camiñar polo interior do recinto ao tempo que escoitabamos as interesantes explicacións de Xabier, descendente dos caseiros do pazo, ao que me gustaría agradecerlle o interese que transmite polo noso patrimonio e, por suposto, que nos fixera partícipes aos demais da historia do pazo.

 

Deixamos atrás a espectacular vista que ofrecía a fachada principal do pazo e, atravesando as noutrora propiedades dos señores do pazo, chegamos á capela do Carme da Ermida (en territorio de Tordoia mais sen saír do concello de Trazo), rodeada dunha espectacular carballeira e chea desas plantas que por Seavia chamamos “cuchas”, cunhas boliñas perfectas para os tirabogas. Repostas as forzas cun potente bocata, dispuxémonos a facer os trece quilómetros que aínda nos quedaban por diante.

 

Como sempre pasa nestes roteiros, non só vemos o patrimonio que aínda queda senón que tamén imaxinamos como sería aqueloutro que non se conserva e cuxa existencia coñecemos grazas ás sempre interesantes explicacións de Evaristo. Neste caso, soubemos que na aldea de Lestrove existiu unha torre, fortaleza dos Bermúdez de Montaos, cuxas pedras foron empregadas non hai moitos anos como entullo para a construción dun pallote. Restos do pasado sepultados baixo a modernidade do formigón.

 

Pasamos o castro de Lestrove, cunha potente muralla defensiva, e acompañados dun sol de xustiza, fixemos o último descanso na capela de San Xosé de Oa, xa en Xavestre, pequena pero acolledora construción cuxa sombra quedou pequena para todos os camiñantes. Xa levabamos nos pés case quince quilómetros e o cansanzo do camiño e do sol facíase notar, pero quedaba o mellor, ¡o camiño á beira do río Chonia!

 

Os avisos da peligrosidade deste tramo non eran en van, pero a beleza do entorno ben merecía un esforzo. Pedras puntiagudas que subiamos ou baixabamos como podiamos, pasos estreitos xustiño a carón do río… ¡e pontes colgantes artesanais de madeira para poder cruzar o río! Pouco a pouco, fomos pasando todos a primeira destas pontes pensando que o peor xa pasara, pero cando vimos a segunda e o estreito muro que viña a continuación… Uns calaban e observaban, outros facíanse os valentes e outros expresaban verbalmente o seu medo, pero o certo é que todos fomos pasando, con máis ou menos axuda. Os membros de Protección Civil de Carballo (“os de laranxa”) ben mereceron o bocadillo desta vez por todo o traballo que tiveron! Gran labor o desta organización, que acaba de facer as súas vodas de prata.

 

Este tramo a carón do río foi moi dificultoso pero espectacular. Acompañados dun Chonia desbordante, cheo de saltos de auga e dese rumor tan relaxante que tan en contacto nos pon coa natureza fomos vendo vellos muíños, minicentrais eléctricas e incluso batáns, algún deles relativamente ben conservados malia o total abandono do que son vítimas.  Baixamos até a desembocadura do Chonia e alí o río non parecía o mesmo, o río bravo que levabamos vendo todo o traxecto era agora no seu fin un río cheo pero calmo xusto antes de mesturarse co Tambre, nun entorno de abeleiras deses que xa quedan poucos.

 

O último tramo puxo a proba a resistencia de moitos, catro quilómetros de subida cun desnivel de máis de 150 metros e baixo un sol de pleno verán. E, por fin, chegamos ao punto de chegada, a aldea de Portomeiro, despois de deixar atrás o castro do mesmo nome. Eran as oito da tarde, baixo os nosos pés 22 quilómetros de esforzo, pero tamén de patrimonio, historia e compañeirismo.

 

A dureza deste roteiro non se pode negar, non só polo número de quilómetros, tamén polo dificultoso tramo a carón do río. Pero é este un deses roteiros dos que sacamos grandes ensinanazas. A nivel persoal aprendemos o valor do esforzo e a satisfacción de superar pequenos medos (como pasar por lugares polos que xamais pasariamos nós sós). A nivel colectivo, dámonos conta da importancia do compañeirismo, mirar para adiante e ver que hai unha man estirada para axudarche, ver que nun momento en que esvaras e estás a piques de caer ao río hai unha persoa que evita por todos os medios que caias.

 

O éxito deste roteiro non é algo casual, hai un traballo e un esforzo grande por parte da xente da asociación, de todos e cada un dos seus membros que poñen o seu tempo e o seu esforzo para que gocemos destas rutas. Non vou dar nomes porque sería inxusto se me esquezo dalgunha persoa, pero gustaríame especialmente destacar a alguén que representa como ninguén o espíritu de Senda Nova, unha persoa humilde a agradecida, que contaxia a súa enerxía e a súa ilusión, que intenta sacar sempre a parte positiva das cousas e, sobre todo, que sabe sacar o mellor de cada persoa que traballa con el. Grazas, José Manuel Menéndez.

Laura Mariño Taibo



 


 




Posteado por: sendanova | 7 mayo, 2012  

TODOS Á LOITA  eu camiño eu escribo (por Jose Manuel Menéndez)


 

O alto de Pico de Meda  con 566m é un deses lugares míticos  onde a vista nos alcanza os horizontes máis lonxanos.  Lugar que abraza as comarcas de Xallas, Soneira e Bergantiños. Respiramos grandiosidade e encadeamos unións de cada unha das vilas dunha boa parte da provincia da Coruña.

 

Somos protagonistas do nascemento de numerosos regos, ou bueno, de varios ríos.

As gotas da fina choiva que caeron en días anteriores moi cerca de aquí serían levadas polo río de Bergantiños ( O Anllóns) para mover os muíños de Verdes e desaparecer no mar na Ïnsua.  As que tiveron a sorte de sumarse ás das brañas de Vilar Ramilo participarían no nascemento do río Grande que, despois de saltar a fermosa férveda do Rabiñoso, formará o val de Soneira e rematará na Ponte do Porto.  Polo sur, en cámbio, cada gotiña iría parar ó Xallas que dará có mar no salto mortal do Ézaro.

 

 

Dende os telescópios e prismáticos divisamos todo o que queremos conquistar algún día: A Sisarga Grande, Corme, Carballo, Baio, Agualada…e centos de muíños de vento que, como en Meda encárganse de facer unha mala fotografía dunha paisaxe auténtica.  Temos dende este “ case inicio” de ruta  en Meda a visión didáctica do que nos vai a dar de si esta loita a pé polas ALTAS TERRAS DE SONEIRA. Vemos en pranta os lugares que imos descifrar, interpretar, descubrir, vivir…

 

Os 93 camiñantes únense no roteiro de maior participación na entidade, baixo a bandeira do coñecemento, da valoración do entorno e  da loita polo patrimonio, e o mástil lévao, máis alto que nunca, o Coronel Evaristo.

 

Curtido en mil bataias a prol da terra, o oficial descendiente dos furiosos celtas do castro de Vilaestévez (Gandara) que loitaron contra as lexións romanas  da Agra da Cruz  (Gandara) baixa paseniño polas estribacións da cara norte de Meda. O séu exercito é completo en número, calidade e forza. Os guerreiros divídense en varios batallóns, sendo sempre o máis numeroso o do colexio de Bormoio-Agualada, auténticos rapaces e rapazass comprometidos có séu capitán e coa loita que lle encarga. O grupo do colexio de Zas, máis veteranos e coñecedores do terreo, son os anfitrións no campo e o bataión de Montedaestrela de Arteixo súmase ós bergantiñáns e o grupo de Protección Civil por mor da dificultade da bataia.

 

Os resultados comezan a chegar e conquistase o coñecemento por mor de cabalos devorados e deposicións  dun dos animáis máis espectaculares da nosa fauna: O Lobo; auténtico vértice da pirámide ecolóxica e parte do noso patrimonio.  Despois tomaríamos o enterramento neolítico con 6000 anos  da Mámoa da Mina e o Castro de Pico de Cruz,  onde ata fai poucos anos aínda existían restos de construccións castrexas.

 

Seguimos o descenso na conquista da parroquia do Coronel ( Gandara) e,  despois de pasar polos restos das antigamente tan importantes  Torres de Surribado, chegamos ó Xacemento Romano de Agra da Cruz onde nos foi imposible atopar tégulas romanas ou cerámica palestina como fai anos.

 

Os batallóns repuxeron forzas cerca da igrexia parroquial da Gándara, que foi tomada polos guerreiros cara ás 5 da tarde e despois de pasar o Castro de Vilastevez (que conserva completo o pechamento exterior) entramos na parroquia de Carreira para sumar forzas coa Asociación de Veciños O Santiaguiño de Carreira na potenciación do liño, da súa Rapa das Bestas anual e no mantemento dun excelente cuartel xeral que, ademáis de todo o relacionado cós teares antigos alberga restos megalíticos e suevos e é  utilizado como museo do liño.

 

A última conquista do día foi na parroquia de Mira. A antiga parroquia de San Pedro de Follente alberga unha capela que antigamente estaba dentro do pazo, sendo tamén igrexa parroquial. A familia Moreira, sumouse á nosa loita e ensinounos un dos poucos muíños en funcionamento e nunca mellor dito porque eles mesmos estaban a moer millo alí.

 

O Coronel  dixo de  romper filas xa cando caía o sol e ordeounos con decisión estar sempre coa lanza e os puños apretados para a próxima contienda.

 

Jose Manuel Menéndez







 

Presentación  A FORZA DO RÍO CHONIA  en Benza (Trazo)


 

O vindeiro martes día 8 de maio, ás 20:30 h. terá lugar en Benza ( TRAZO), na antiga escola unitaria da Brea unha presentación do roteiro  A FORZA DO RÍO CHONIA  encadrado nesta III PRIMAVERA EN RUTA. Explicaremos os obxectivos do roteiro, os lugares por onde pasa,os atractivos paisaxísticos, culturais e ambientais por onde pasa así como a  súa forma de dinamización. Dito roteiro percorrerase o vindeiro domingo 13 de maio.

Animamos a todos a asistencia e agradecemos a difución da nova



 


 




Posteado por: sendanova | 5 mayo, 2012  

Por unhas premisas


 

O paso do tempo fai ver que certas persoas que non se ven demasiado son auténticos baluartes dunha entidade. Cada roteiro que pasa, cada esforzo de traballo anterior a propia actividade… Algunhas veces, moitas, é nesesario facer un traballo que non sempre é valorado. Facer cumplir unas normas estrictas cuns obxectivos marcados é algo que fai grande  a unha entidade.

 

É ahí onde se ven as grades persoas comprometidas cunha causa, cunhas premisas, cuns obxectivos. É ahí, cando te volcas por completo e te levantas de madrugada para preparar unha actividade na que nin sequera vas participar. Cando pos moito do teu poco tempo libre para esto. Cando sacas horas a problemas persoais para unha premisa. Cando respondes en cada posto que che toque ocupar, cando non che importa quedar mal con ninguén con tal de cumplir cunhas premisas xerais. Por todo isto, temosche tanto e tanto que agradecer Esther.



 


 




Posteado por: sendanova | 5 mayo, 2012  

ESFORZO, GAÑAS, FORZA, ILUSIÓN Eu camiño eu escribo ( Por Eva Cameán Pensado)


 

Esforzo, gañas, forza, ILUSIÓN, eses son os principias ingredientes que se utilizan para levar a cabo os roteiros de Senda Nova.

Dende que teño a oportunidade de participar nas súas actividades o balance é de un  99,9% de vivencias positivas. Tiven e teño a oportunidade de participar en actividades que merecen moito a pena e sobre todo de coñecer e tratar con persoas que realmente son moi difíciles de atopar, e que merece a pena valorar e conservar preto.

Persoas que te valorar polo que es, que te enseñan e te fan sentir como se foras un máis, e nunca menos ca ninguén, dende o minuto cero.

Persoas coas que compartes, ris, “reñes” se é necesario, pero todo con un obxetivo, aprender. Aprender dos demáis e cos demáis, aprender non só “cantos anos tarda en medrar un Carballo” ou como se “diferencia como cagha dun lobo da dun raposo”. Non , aprender a compartir, a convivir, a relacionarte, a valorar o entorno, o patrimonio, a escoitar, a tratar á xente e coa xente, aprendes leccións que non veñen redactadas nos libros de texto.

Cada vez que alguén me pregunta sorprendido: – Como te podes levantar as 8 da mañá un domingo pa ir andar 20 km e espiñarte? HAI QUE TER GHANAS ¡!

E eu penso, si, exactamente, hai que ter ganas, pero como de eso non falta todo vai ben. Sorpréndeme que mo pregunten e as veces penso que o fan por que non coñecen a Senda Nova e sobre todo as PERSOAS que conforman a entidade: Socios, participantes, colaboradores… Para min esas xornadas de 10 horas polo monte coa xente coa que me sinto a gusto teñen moito máis sentido do que parece a simple vista, non é unha obriga, é un agasallo. Durante todo o día non pensas en nada máis que en aprender e como non, a disfrutar, a disfrutar coa xente e coa natureza.

Non estou a dicir nada novo, nin estou a falar dos roteiros concretamente, só estou a dicir o que penso e para min, que unha entidade sexa capaz de crear tantas sensacións, pensamentos e emocións nas persoas é un gran logro.

Só me queda felicitar a cada un dos integrantes de Senda Nova, porque sen eles está claro que nada sería o mesmo, xa que o fin e o cabo son como unha pequena familia.

Unha pequena familia que espero que siga medrando, mellorando, que todos os obxetivos se cumpran e sobre todo que todas as pedras que nos aparezan nas corredoiras da vida sexamos capaces de saltalas.

E para rematar, agradecerlle a ese presidente a sua labor, non só como presidente se non como persoa.

Unha persoa que o da todo e máis por que a entidade e os seus compoñentes vaian Adiante, un presidente que a pesar de coñecelo dende nena, en cousa de un ano converteuse para min, e para certas persoas máis, en algúen o que realmente admiro e aprecio, e que merece que o seu traballo sexa recoñecido.

Repito, GRAZAS compañeiros, por facer de cada actividade unha experiencia única.

 

Eva Cameán Pensado



 


 




Posteado por: sendanova | 27 abril, 2012  

ESCURSIONE NELLA TERRA DEL BERGANTINO Eu camiño, eu escribo (por Teresa Sanarica)


 

Domenica 24 Marzo ore 9,15

 

Nell’ambito del progetto organizzato dalla Banca del Tempo e dal comune di Carballo siamo stati invitati a partecipare ad un’escursione nelle campagna del comune di Carballo, escursioni organizzate da un’associazione che si occupa di escursionismo e di ambiente che si chiama “Senda Nova”

Appena ce lo hanno chiesto abbiamo aderito con entusiasmo, perché eravamo ansiosi

di conoscere luoghi nascosti e poco conosciuti di questa zona che è molto bella dal punto di vista naturalistico.

Ma la mattina appena svegliati la pigrizia aveva preso il sopravvento perché il giorno prima eravamo stati in visita a Santiago de Compostella e durante la notte subentrava l’ora legale, quindi eravamo molto stanchi e avevamo dormito un’ora in meno. Per fortuna la curiosità ha prevalso sulla pigrizia, ci siamo preparati e siamo usciti. Per strada non c’era nessuno, l’appuntamento era alle 9,15 al palazzo della cultura, ci siamo chiesti se avremmo trovato qualcuno visto l’ora oppure tutti sarebbero rimasti a dormire. Dopo poco i nostri dubbi hanno avuto una risposta perche al palazzo c’erano tutti, organizzatori, partecipanti e autobus. Il gruppo dei partecipanti era numeroso, il l’autobus era pieno e inoltre ci accompagnava come supporto un piccolo gruppo della protezione civile. Il gruppo dei volontari dell’associazione “Senda Nova” era numeroso e tutti avevano il compito di seguire vari gruppi di partecipanti. Si avvicina a noi una volontaria Isabel che in perfetto italiano ci dice che lei sarà vicino a noi per tutta l’escursione e che per qualsiasi nostro bisogno o spiegazione potevamo chiedere a lei.

Isabel ci è stata vicino per il tutto il percorso e con grande pazienza ci traduceva le parole del prof. Evaristo storico e profondo conoscitore della storia e della cultura della zona, e che ascoltava anche le nostre chiacchiere.

L’escursione consisteva nell’attraversamento di un bosco, Bosque Ribera de Pena, il passaggio nel piccolo paesino di Aldemunde, la visita al Castro di Aldemunde per poi finire al Dolmen di Pedra Moura.

Durante questo percorso abbiamo attraversato diverse volte il Rio Abelleiro, il rumore dell’acqua, l’odore del muschio, gli alberi, i sassi ricoperti da una spessa coltre di muschio come una coperta, davano l’impressione di essere in un posto magico. Tutti i suoni erano ovattati. Durante il percorso il prof. Evaristo dava una spiegazione  esauriente su tutto ciò che incontravamo nel nostro cammino, una costruzione abbandonata, una pianta, una pietra con grande competenza e conoscenza dei luoghi. Quando abbiamo visitato il castro di Aldemunde, le sue spiegazioni riuscivano a farci vedere con la fantasia, i muri, le case di quel luogo così antico e ancora poco conosciuto.

L’incontro che ci ha dato più emozione è stati quello con un anziano mugnaio, e la sua dolce moglie, custode ma anche prosecutore di un’antica attività artigianale molto importante in passato in tutta la Costa della Morte, quella dei mulini ad acqua.

Il vecchio mulino grazie a questa persona era perfettamente funzionante e ci ha mostrato come funzionava.

Questa escursione è stata per noi molto interessante perché è stata un’immersione nel cuore della natura e della storia della regione del Bergantino.

Abbiamo conosciuto un’associazione “Senda Nova” i cui componenti a partire dal suo presidente Josè Manuel ci hanno trasmesso la loro passione e il loro amore per questa terra e come è giusto che sia, il loro desidero di tutelare questo territorio molto ricco di storia e di una natura bellissima.

Ancora grazie a tutti.

Los italianos

Teresa Sanarica



 


 




Posteado por: sendanova | 27 abril, 2012  

Sempre vai ser inxusto.  Eu camiño, eu escribo ( Jose M. Menéndez)


 

 

A sua labor, enriba é, en demasiadas ocasións escura, invisible, sen o premio dunha recompensa directa. Agradecer o apoio en cada unha das nosas actividades sería deixar de facer balance dunha historia de 25 anos ó servicio da integridade física dunha cidadanía, de cada un de nos. Falar de Protección Civil de Carballo solo, é deixar de facelo doutras agrupacións cercanas con xente ó servicio dos demáis. Falar da agrupación de Carballo no séu conxunto é, quizais,  (un pouco), deixar de facelo de forma persoal de cada un dos voluntarios que conforman a entidade, de cada unha das vidas que durante 25 anos puxeron o séu tempo libre a cambio de sentimento. Sería xusto lembrar cada un deles, cada unha das actividades, cada un dos momentos no que tan necesarios son. Cada hora imprescindible que aparenta “nada” nun preventivo. Cada momento que salva unha vida nun accidente na estrada, nun incendio, nunha praia…

No último roteiro, oito dos participantes viñan cun uniforme e cun escudo que xa ten unha historia gañada e que por eso mesmo se mellora día a día. Oito vidas persoais que decidiron colaborar ese domingo poñendo todo para que todo saíra á perfección. Oito representantes de moitos compañeiros e dunha institución.

Case que 30 son as actividades nas que Protección Civil de Carballo leva colaborado con nos en roteiros por corredoiras, por lama e pedras, chovendo e quentando o sol. O balance non presenta nin sequera incidentes dignos de mención cós máis de 1000 persoas coma participantes en todo este tempo.  O traballo voluntario,  con ilusións, con sentimento, con fé e con iniciativa ten estes resultados.

De todos os que formamos a entidade, as máis sinceras grazas.



 


 




Posteado por: sendanova | 17 abril, 2012  

SEAVIA, FLOR DA TERRA BERGANTIÑÁ  Por Laura Mariño Taibo


 

Non podo negalo, síntome profundamente unida á terra na que nacín, ao meu lugar de Buxán (nome derivado dun antigo posesor medieval, Bussianus), para min a máis fermosa aldea de Seavia, a parroquia na que se documentan as noticias máis antigas de todo o concello de Coristanco. E aínda que o roteiro non pasou por Buxán (oxalá si pase en próximos ocasións), é todo un orgullo que xentes vidas de varios lugares da comarca, de varias provincias galegas e mesmo da lonxana Chequia poideran contemplar todos os tesouros que en Seavia temos, malia non telos coidados como se debería, as máis das veces por descoñecemento e outras moitas por desintere e falta de vontade.

Arredor das 10 da mañá, equipados con paraguas e chuvasqueiros, iniciamos o camiño a carón da igrexa parroquial de San Mamede de Seavia, unha das máis espectaculares construcións relixiosas do concello e da comarca, tanto polo edificio en si como pola historia que ten detrás: mosteiro de monxes bieitos na súa orixe, posible refuxio de mozárabes no século IX, priorado feminino de San Paio de Antealtares durante do século XVI… Pero o recordo que eu teño desta igrexa non é a imaxe que hogano ofrece. Para min a igrexa de Seavia é a anterior ao ano 2002, cando se realizou unha reforma (eu chamaríalle doutra maneira…) en que se eliminou o impresionante adro exterior que pechaba entre grosos muros de pedra a casa do cura, a igrexa e parte da chamada “horta do cura”, máis ou menos onde agora se sitúa o cruceiro que antes estaba na esquina da casa do cura. Ese adro que se enchía na saída da misa os días da festa, que servía de escenario fotográfica en vodas, bautizos e comuñóns. Eses muros tan concurridos nas verbenas nocturnas das festas de agosto, o lugar de “quedada” entre rapaces e rapazas… recordos que parecen tan do século pasado e que son as lembrazas dunha persoa nada hai 28 anos. O destino das pedras do muro é un misterio, ao igual que o camiño que levou a balaustrada de mármore branco que separaba o altar do resto da igrexa, o cáliz bañado en ouro do que tantas veces oín falar na casa, a alfombra que se sacaba para as vodas, o alumeado principal do altar, as vellas e impresionantes lámpadas que colgaban da alta bóveda… A cambio de arrebatarnos para sempre parte do noso patrimonio e dos nosos recordos, déronnos un gran campo da festa rodeado de farolas e cunha mole de cemento no seu centro coroado por outra farola. E non nego que os veciños e veciñas de Seavia precisemos iluminación de vez en cando, pero non precisamente iluminación eléctrica.

Despois de pasar o cruceiro do campo das procesións e a antiga escola adentrámonos en Segufe, aldea que Asunción Antelo puxo no mapa grazas á súa obra artística e literaria. Porque Asunción é moito máis que a “rexoubeira de Bergantiños”, alcume polo que é coñecida. Poeta autodidacta que apenas foi á escola pero que tantas leccións nos pode dar á “xente de carreira”, artesá cunhas mans privilexiadas para esculpir a pedra e a madeira, sacando as máis insólitas formas da simple raíz dunha árbore. Canto che debemos Asunción e que tan pouco cho pagamos!

Seguimos o noso camiño pola corredoira que unía Segufe coa Rabadeira, gran parte dela apenas perceptible pola maleza e o abandono e que poidemos percorrer grazas ao labor de limpeza feito por Isabel Rey, veciña que (re)coñecín grazas a Senda Nova, ao igual que a José Antonio Figueiras, gran amante da terra de Seavia e que tan a flor de pel puxo os sentimentos de tantos veciños e veciñas que tivemos o placer de ler a súa obra “Seavia é nome de parroquia”.

Atravesando as agras de Nogueira albiscamos xa a Torre de Nogueira, fundada a finais do século XV polos Bermúdez de Castro, mais non será ata chegar ao seu pé cando apreciemos toda a súa beleza e inmensidade e os escudos heráldicos das diferentes familias que nela habitaron. Alí agardábanos unha grata e única sorpresa: a contemplación de manuscritos da época de fundación da torre que Miguel, o actual propietario, tivo a xentileza de deixarnos ver e tocar.

Seguimos Nogueira abaixo e despois de atravesar unha corredoira recentemente recheada con entullo e restos de obra, baixamos á paraxe dos muíños de Nogueira con algunha que outra dificultade, que poderían ser moito maiores se Miguel non tivese o detalle de adecentar o camiño. Disfrutamos uns momentos da sonoridade da auga que baixa, da visión das vellas pedras cheas de lique, do olor do loureiro… Camiñamos a través da inmensa plantación de eucaliptos de Santa Ana, pertencente no seu día ao señorío das Torres, e chegamos axiña a un entorno único: a ponte Trilla, unión entre as parroquias de Seavia e Couso, mais continuamos a viaxe cara Ferreira, onde antes de xantar subimos ao cotón, dende o cal se pode gozar dunhas impresionantes vistas, e lugar onde se asentaba unha antiga ermida da que nada cada.

Unha vez xantados e coas forzas respostas, diríximonos a Couso, pasando pola igrexa de San Miguel, cunha intersante imaxe na súa fachada do patrón, san Miguel. Seguimos ascendendo ata o Vilar de Couso onte podemos ver unha imaxe preocupante: dúas máquinas tipo excavadora situadas enfrente do castro como querendo engulir séculos e séculos de historia. Bordeamos o perímetro do castro, contemplamos a vexetación que poboa a súa croa (incluso plantas de arándanos ou érbedos) e dirixímonos cara as minas de Barilongo, xa na parroquia de Cuns, onde aínda podemos observar os lugares de extracción dos filóns de wolframio, mineral que na época da segunda guerra mundial España vendía a Alemaña para a construción de armamento e que tanto carto deu aos que se dedicaban á “roubeta” (mira ti de onde viña a historia esa dos homes que fumaban en billetes de mil!!).

Despois de observar a maxestuosidade da mámoa Zapateira, cuxa silueta podemos observar perfectamente, baixamos cara a lagoa das minas de caolín (dos anos 60), unha impresionante paraxe que contrasta co abandono e destrución da antiga fábrica. Pero non era esta a última paraxe que nos esperaba. Despois de pasar a igrexa de Cuns, adentrámonos no concello de Zas e atravesamos o río fronteirizo entre este concello e Coristanco para contemplar a fervenza do Rabiñoso, un lugar realmente incrible que sen dúbida volverei a visitar. Porque esas pequenas fervenzas, o rumor desa auga caendo, o vello muíño funcionado, merecen unha visita con máis calma.

Pasaban das oito da tarde cando demos por finalizado un roteiro que para min foi único e emocionante, un roteiro que empezou días antes cando se fixo a presentación do mesmo na miña parroquia, ese día no que a máis de un/unha se nos encolleu o peito vendo que por primeira vez un acto deste tipo tiña lugar en Seavia. Igual este é un pequeno punto de partida para empezar a valorar o noso territorio, a nosa historia, as nosas corredoiras e todo iso que forma parte da máxica Suevia.

Grazas a todos os que facedes posible que as conciencias desperten antes e despois de cada roteiro.

Laura Mariño Taibo (Buxán-Seavia)




 


 




Posteado por: sendanova | 8 abril, 2012  

PRESENTACIÓN CORISTANCO HISTÓRICO EN SEAVIA


 

Ante o vindeiro roteiro da  III PRIMAVERA EN RUTA , CORISTANCO HISTÓRICO  que se vai percorrer o próximo 15 de abril, a nosa entidade e ante a petición da Asociación de Veciños de Seavia, vai facer unha presentación de dita ruta deseñada por membros da nosa entidade.  Ó acto estarán invitados representantes do concellos, persoeiros importantes das parroquias por onde pasa o roteiro e membros da entidade. Falarase do percorrido, dos obxectivos da ruta e das formas máis interesantes para a súa dinamización.

O acto terá lugar no local social da parroquia de Seavia ás o martes 10 de abril ás  20:30 e a entrada

será libre.

 

 

 

 



 


 




Posteado por: sendanova | 8 abril, 2012  

MARCHA MONTE PINDO


 

O vindeiro día 14 de abril terá lugar unha marcha festivo revindicativa dende o Ézaro ata O Pindo. A marcha está organizada pola plataforma  MONTE PINDO PARQUE NATURAL  e ten como obxectivo esixir á xunta que axilice a declaración do MONTE PINDO  como parque natural para unha mellor conservación e posta en valor deste Olimpo Celta.  Os valores paisaxísticos e culturais do monte Pindo son ben coñecidos pola poboación da Costa da Morte e é parte das nosas obrigas colaborar na protección dun dos máis fermosos balcóns de Galiza, cunha altura duns 600 metros sobre un mar que ten xustamente ó lado.  As lendas, os mitos e a arqueoloxía da zona son outros dos grandes patrimonios dun espazo único.

Desde Senda Nova apoiamos a MONTE PINDO PARQUE NATURAL nas revindicacións coa sua protección como parte das nosas obrigas co medio natural.

O sábado sairán varios vehiculos da entidade. Hai capacidade para 12 persoas que queiran asistir. A volta será despois da comida. Os interesados podedes poñervos en contacto con nos vía facebook, mail o tf.



 


 




Posteado por: sendanova | 2 abril, 2012  

UNHA MAZÁ É UNHA MAZÁ Eu Camiño eu escribo ( por José Rodríguez


 

de Jose Rodríguez, el Lunes, 2 de abril de 2012 a la(s) 16:59 ·

Canto tempo fai que non disfrutamos da froita que colga dos froitais a carón dos camiños ou corredoiras que percorremos?. Sempre corremos aos supermercados a buscar as que alí nos ofertan sin un defecto ou mancha, que nos fai pensar que esa froita máis ben saíu dun laboratorio

e non dunha árbore.

 

Pensar que unha familia pode chegar a gastar entre 150 e 200 € en auga ao ano, e a fonte que temos na mesmas corredoiras polas que pasamos, e que tan bonita nos parece, nola da gratis. Faime reflexionar que, ao mellor, non sería tan mala idea vivir o día a día cunha mochila ao lombo e uns zapatos de treking, recorrendo e aprendendo a ver o que hai ao carón dos camiños. Cousas que a maioría de nos, fai anos que non disfrutamos, como pode ser unha sabedora mazà, ou a auga cristalina dunha fonte. Estamos empeñados en buscar o envase perfecto, sin pensar se o contido e tan perfecto coma nos fan crer có marketing pertinente.

Ao mellor faremos máis polo noso entorno, e polo tan de moda, estrés que padecemos, si un día nos levantamos e decidimos comprarlle a froita ao paisano que vive a carón do camiño e carrexamos a auga da fonte, que tan sabedora nos pareceu a última vez que por alí pasamos.





 


 




Posteado por: sendanova | 29 marzo, 2012  

TODO COMO ESTABA?


de Jose M. Menéndez , el jueves, 29 de marzo de 2012 a la(s) 22:24 ·

 

Todo segue como estába,  e menos mal. E é que a  medida que nos achegábamos á Cadaveira fórame entrando a inciertidumbre: -¿Seguirá funcionando perfectamente o muíño de Xesús?.  – ¿Estarán el e maila muller  ben de saúde? – pensabao mentres subía as costas que nos sacan do expléndido bosque da Ribeira da Pena. O pesimismo non me viña por nada que tivera que ver con algo relativo ó ambiente organizativo deste primeiro roteiro da III PRIMAVERA EN RUTA, non, que va,  pois estes CAMIÑOS DE ALDEMUNDE que percorriamos 72 persoas,  estaban sendo todo un éxito climatolóxico, participativo e de comportamento do persoal.

Pero certamente observabamos unha vez máis que a regresión do bosque autóctono da ribeira non ven só polas especies de eucalipto ( que son varias e moi agresivas ). Aínda que xa era abondo  as talas de carballos e castiñeiros que comezaron anos atrás únense o  ensanchado de ” pistas a ningures “, símbolo dun progreso ghañán que cámbia muros de pedra e bonitas corredoiras por planicies anchas dunha  zahorra que rematará coas choivas,  no medio do bosque. Será a forma de voltar a arranxar unha pista ancha para camións, pola que non pasan nin 600.

De ahí viría un pesimismo que tentaba esquecerse grazas a fermosura do entorno e ó fresquiño agradecido na humidade do río abelleira. Tamén ás minucioas e sabias explicacións do que pon pasión, entusiasmo e metodoloxía enriba do coñecemento: Evaristo, por suposto .

Máis comprobei que tanto Xesús, a súa muller e o muíño funcionan grandes de peito, alegres e có mesmo ritmo constante e paseniño de cada primeiro domingo de primavera cando se ensina, puntualmente, a cada un dos integrantes de Senda Nova.

E foi a melodía de cada volta do muíño a máis pegadiza, a que máis aprenderon os camiñantes. Algúns deles vidos dende máis aló dos Alpes , algún outro dende máis aló dos montes do Caurel e un bó número deles desde máis aló do cotón de Ferreira. Son a xente nova que, da boa man de Evaristo, chega sempre en bó número e con forte enerxía cadete desde o colexio de Agualada.

Alguén do que non entende a súa própia vida sen estar ligada a unha terra, a un clima, a unhas leiras, a un monte e a unha casiña de pedra herdada de avós que segue moendo en agradecemento ós anos que quitou a fame. Segue a vivir alí. Creo que si, que eso fai persoa.

Nos comemos un pouco máis arriba. Onde o outeiro foi suficiente como para divisar case por completo o val de Sofán, Montemaior, Monteneme… O sitio onde se construíu a igrexa de Sta María Madalena, o cemiterio… O centro dunha parroquia que có noso roteiro case duplica  a población.  No campo da festa, á sombra dalgún antigo loueiro e dun palco da festa de formigón, apuramos o bocadillo do avituallamento, os chistes e algún comentario referente a camiñata. Foi antes de entrar en materia dos nosos antepasados.

 

Desta volta percorremos o castro de Aldemunde por completo, eu nunca tan ben o vira. E alí, e coas explicacións do noso gran profesor puidémonos imaginarnos a vida, as costumes, incluso algún resto castrexo. Xusto no medio do antigo poblado celta. As muraias defensivas, o foxo, a entrada, a posición estratéxica… todo, todo foi descifrado antes de chegar ó ultimo núcleo de población que iamos percorrer, que era Aldemunde de Arriba.

As últimas casas xa nos marcaban as brañas do Carrexal e o lugar onde se levanta o máis importrante vestixio megalítico: O Dolmen da Pedra Moura.

Díxonos Evaristo que case que coincidían en tempo coas pirámides de Exipto. A construcción funeraria impón cando nos falan da súa forma de construila, do corredor, orientado a un Leste exacto coma un reloxio suizo, de todo canto terán as pedras enterradas. Aínda que con máis de 5000 anos de historia, as súas agresións foron máis recentes, pois sábese que parte das pedras que faltan da construcción foron utilizadas non hai tanto para labores domésticas.

A foto có dolmen rematou o camiñar , ó mellor algo cedo para o tempo expléndido que facía. Sería para quedar con gañas para a seguinte.

 

Jose.





 

Díxitos, papeis e unha foto


 

de Jose M Menéndez, el miércoles, 28 de marzo de 2012 a la(s) 21:12

O blogue de notas, un apuntamento, unha carteira, varios recibos e fichas de inscripción sen cubrir acompañadas doutras cubertas para o próximo roteiro.  Unha carreira física que acompaña un estrés de última hora e que serve para arranxar un esquecemento, ( o que non ten cabeza ten que ter pes, din). Un esquecemento de última hora entre papeis escritos, facturas… e miles de contas, díxitos e números perfectamente ordeados na memoria e cargados e soportados no corazón. Pero todo en perfecta  orde.

.

A realidade doutro mundo fora da corredoira, o esforzo de cada minuto dun traballo  administrativo oculto en  filas de díxitos amoreados en papeis. O afán de superación, de aprender. A ilusión e educación de quen toma a cultura adoptada como propia, de quen emigra e aprende,  de quen sua cada sílaba da lingua de Curros  para mellorala e mimala cada día. Pero todo en perfecta orde.

.

É a recompensa para ela a corredoira, cada domingo. Cada persoa que sorri na actividade, cada neno que foza na lameira da ruta, cada carreira pola mellor foto, cada instantánea que marca a diferencia nos documentos gráficos. Cada álbum de fotos, auténticas radiografías expresivas das vivencias e patrimonio de cada actividade. Que boas imaxes… e cantas. Se cada unha son máis de 1000 palabras…

Grazas Chus.





 


 




Posteado por: sendanova | 28 marzo, 2012  

EU CAMIÑO, EU ESCRIBO   por Yéssica Nantón


 

Levantarse un domingo ás 8 da mañán para preparar todo o necesario para levar a unha ruta de sendeirismo soa un pouco a esforzo, a sacrificio. Todo o contrario. Énchome de ledicia de saber de que o pasado domingo as 8 tocou o espertador para votarme ao monte. Desta vez votámonos ao monte en Aldemunde, parroquia do Concello de Carballo, na cal setenta persoas tivemos o privilexio de adentrarnos na súa historia a través das súas máxicas corredoiras de grandes persoeiros, como o son Evaristo, que nos permite exprimirlle todo o xugo a historia de Aldemunde ou Xesús do Regueiro, un veciño de Aldemunde que de moi boa xera nos ensinou o muíño que, por vontade propia, se ocupou de restaurar e manter nun estado óptimo ata os nosos días. O roteiro fíxose algo curto, pero conseguiu que adentrara en min un vermiño que fai que non me dea chegado o próximo domingo. Quero recalcar unha vez máis que a sabedoría non reside só nos libros, e estes roteiros organizados pola Asociación Ambiental Senda Nova é un claro exemplo disto, xa que nos adentra na historia de cada lugar levándonos ao sitio e contándonos todo, a través das máxicas corredoiras polas cales chegamos a todos e cada un destes lugares. Non quero rematar isto sen darlle unhas grazas de todo corazón a Senda Nova, por facer que isto sexa posíbel e que cada vez sexan máis persoas as que se adentran en cada roteiro na historia de cada lugar. Recalcar que nos roteiros se aprende moito, pero o máis importante para min é que se aprende a ser persoa, as leccións da vida. Sempre, nos roteiros, todos aportamos todos, en definitiva, todos somos un. Hai uns días Eva daba un sincero agradecemento a persoa que máis fai por nós, eu, dun xeito especial, únome a ese agradecemento. Dar as grazas a un persoa moi especial, que fai que nos involucremos en Senda Nova, que nos transmite a súa ilusión e dun xeito especial fai que nos emocionemos en cada un dos roteiros. Grazas polo gran labor que fixeches, fas e facerás a prol da nosa cultura, do nos medioambiente, do noso monte. Simplemente grazas por ser ti. Todo o que fas por todos e cada un de nos. Es único, non cambies endexemais Jose. Tamén moitas grazas a todas as persoas do roteiro, porque sen vós esto non sería o mesmo. Amboade



 


 




Posteado por: sendanova | 26 marzo, 2012  

COMEZO DA PRIMAVERA EN ALDEMUNDE


 

26-3-2012

E, por fin, xa é primavera. E non porque así o anuncien os grandes almacéns de turno nin polas agradables temperaturas que temos, senón porque xa iniciamos a Primavera en Ruta de Senda Nova, auténtico comezo desta estación na nosa comarca para a xente que “tira ao monte”.

Despois de máis de catro meses do roteiro polo Caurel e da inolvidable experiencia da Berrea nos montes asturianos, o corpo quería e necesitaba monte. As ganas de volver sobraban, sobre todo despois da presentación pública en Carballo e Coristanco dos oito roteiros que compoñen a terceira edición da Primavera en Ruta.

A primeira parada da primavera, a parroquia máis pequena e máis descoñecida de Carballo: Aldemunde. Sobre ás dez e media da mañá xa estaba o grupo no Toural (A Silva, Cerceda) co seu bocadillo e a súa auga e cargados de enerxía para iniciar o percorrido. E despois das explicacións previas, aló nos adentramos setenta persoas polos camiños de Aldemunde. Ese domingo a parroquia dobrou a súa poboación coa nosa presenza.

A primeira sorpresa, nada máis empezar. O antigo camiño forestal que ía desde o monte de Toural ata a estrada xeral está agora semiasfaltado con area. Pero seica asfaltar pistas de monte -que, como moito, só usan os tractores- é un síntoma de progreso. Quen defendemos outro tipo de progreso seica somos do monte. Pois seremos, e menos mal!

Evaristo ilústranos coa súa sabedoría xa desde o comezo explicándonos os diferentes tipos de árbores que atopamos no monte, salientando a proliferación dun novo tipo de eucalipto máis resistente ás pragas (como se non nos chegaran os outros!). Descubrimos que non só se usaban as xestas como vasoiras (alguén recorda o nome desa planta?) mentres que camiñamos sobre unha esponxosa alfombra de folla seca. Cada pisada, un son, mil sensacións. E ao fondo o murmurio do río Abelleira que apenas se escoita, un río que atravesamos ata en tres ocasións axudados polos membros de Protección Civil que nos acompañaron durante todo o percorrido. Grazas á súa axuda e ao pouco caudal do río atravesámolo sen mollarnos, malia que todo o grupo esperaba ansioso algunha caída. Pero non houbo “sorte”.

O monte parecía recibirnos con agrado, aínda engalanado coa súa alfombra marrón do outono, os árbores ataviados cos seus vellos pero inigualables traxes verdes de carriza, produto de tantos e tantos anos á intemperie (canto tempo leva conseguir algunhas cousas e que pouco acabar con elas!) O río Abelleira, non querendo ser menos e axudado por este atípico inverno sen choivas, tiña as súas verdosas pedras ao descuberto e transcorría tranquilo e claro. E a recén iniciada primavera tamén se manifestaba timidamente con pequenas flores e algún toxo xa florido. E ao ver o primeiro toxo florido da estación acordeime dalgúns escritores galegos como Castelao que  reinvindicaban o toxo como a planta nacional galega. Manuel Rivas dixo unha vez que o toxo é o símbolo perfecto da vida humana, síntese de espiña e flor. E creo que estaba no certo.

Eu camiñaba polo monte, observaba os vellos muíños abandonados, os restos do que algún día deberon ser fortes valados de pedras e os milleiros de segredos que ese bosque debe conservar. Imaxinaba as xentes de Aldemunde cargadas cos sacos de cereal para moer nos muíños adentrándose no monte un día de brétema e choiva, acordábame da historia que miña avoa me ten contado (totalmente verídica, por suposto) de como o demo se lle apareceu no muíño a unha veciña súa, as noites de muiñada, a  tranquilidade daquel mundo cheo de traballo pero libre de estrés… ese mundo tan próximo no tempo pero tan afastado do interés da maioría da sociedade actual.

Ata parece que algún xabarín tamén quixo que souberamos da súa existencia! Así, poidemos ver as súas pegadas e o lugar onde semellaba que estivera poucos días antes. Quen sabe se non nos estaría axexando desde algún lugar!

Antes de xantar esperábanos unha interesante visita xa fóra do monte, un muíño en funcionamento despois dunha pequena restauración grazas ao seu dono, un señor que gustosamente nos enseñou este tesouro cuxo funcionamento nos explicou Evaristo. Canto teñen que aprender desta xente “de aldea” esas persoas de “alta alcurnia” (e non tan alta) donas de grandes pazos que sistematicamente pechan as súas portas privándonos do coñecemento de parte da nosa historia!

Unha vez que xantamos preto da igrexa parroquial subimos polo lugar da Cadaveira ata chegar ao para moitos descoñecido castro de Aldemunde. E a sorpresa foi bastante grande (polo menos para min) cando vimos que aínda que aparentemente non se conserva ningunha vivenda castrexa, si están perfectamente delimitados algúns muros e se conserva unha impoñente muralla así como un visible foxo nunha das partes. A min recordoume o castro de Viladonga (Castro de Rei, Lugo), de menor extensión pero cunha muralla defensiva de semellante tamaño. A diferenza fundamental entre ambos é que o de Aldemunde parece que xamais foi excavado. Quen sabe se non pasaría como no castro de Arixón (Seavia, Coristanco) cuxas pedras foron empregadas durante o século XX para a construción de vivendas. Mellor pensar que igual estivemos camiñando sobre un castro perfectamente conservado a varios metros baixo a terra, coas súas edificacións e as súas lendas enterradas.

Despois de pasar por Aldemunde de Arriba chegamos ao dólmen de Pedra Moura baixo un sol tipicamente de verán. Aínda que xa visitei varias veces este lugar, semella que de cada vez as lousas da anta ofrecen unha visión diferente aínda que cun denominador común: o abandono. Contemporáneos das pirámides de Exipto (4000-3000 a.n.e) a conservación da maioría dos preto de 7000 que se estima que hai na Galiza é lamentable e a falta de sensibilidade cara a súa conservación máis lamentable aínda. E penso nos millóns e millóns que se están gastando no dólmen de Dombate mentres a gran maioría dos dólmens son vítimas dun estado de total abandono. Coma sempre, todo para uns, nada para os demais.

E chegamos ao fin de sete intensos quilómetros que deron para moito. Volvemos a ver as caras dos incondicionais da Primavera en Ruta, outras caras novas que se estreaban, moitos nenos alentados por Evaristo (que gran papel o deste home!) e moitas outras persoas que botamos en falta e que de seguro veremos nalgún dos sete roteiros que quedan. Porque non vos enganedes, isto engancha!

Graciñas a todas e todos por facer que Senda Nova siga ofrecéndonos a posiblidade de coñecer os recunchos da nosa comarca, do noso monte, en definitiva, de coñecernos un pouco máis a nós mesmos. O “xefe” di que cada unha das persoas que participa é importante, e non lle saco razón. Pero nada sería posible se non existise un grupo de xente detrás que prepara as rutas, que organiza toda a intendencia, que prepara papeleos, que se preocupa ata o máis mínimo detalle (incluso de que teñamos o bocadillo ao noso gusto). E non vou personalizar porque seguro que alguén queda e non sería xusto. Simplemente, grazas Senda Nova!!!

Laura Mariño Taibo



 


 




Posteado por: sendanova | 26 marzo, 2012  

EU CAMIÑO, EU ESCRIBO


 

 


el Lunes, 26 de marzo de 2012 a la(s) 15:06 ·

 

Sería fermosísimo acompañar estas bonitas reportaxes fotográficas que estades a facer con artigos literarios que percorran con palabras as vivencias de cada un dos roteiros que camiñades. Para dinamizar esto e que todo o mundo que non vai, poida ter unha visión de cada roteiro, para que saibamos as diferentes formas de percepción que temos cada un de nos sobre a mesma marcha, para que quede constancia do que aprendemos e vivimos, para expresar sentimentos… Mandádenos ó noso mail artigos dunha media de 2 páxinas. A técnica libre e o idioma preferiblemente galego.

 

O tema é o vivido nas actividades, tanto se son das que xa pasaron como das que están por vir.  Os artigos serán publicados no nosa web e tamén no facebook. O mellor de todos votado na festa de fin de rutas terá un moi agradable premio sorpresa.

 

ANIMÁDEVOS





 


 




Posteado por: sendanova | 26 marzo, 2012  

Isabel


 

 


el Lunes, 19 de marzo de 2012 a la(s) 22:24 ·

 

Antes de publicar as conclusións do Día da Árbore de onte, 4 días despois de xuntar unha morea humana colaborando facendo os buratos para prantar, antes da convocatoria da presentación da III PRIMAVERA EN RUTA,fai nada das Xornadas de Interpretación do Esteiro do Anllóns, en plenos tempos de actividade da asociación…gustaríame lembrar que todo esto é grazas a un bó grupo de xente e que non sempre se ve a súa labor. Para explicala e para que todos o coñezades penso que é boa idea destacar unha persoa por actividade, cada unha de esas persoas que facedes posible o dificil, fácil o inalcanzable.

Vai hoxe os meus agradecementos a Isabel Rey. Unha auténtica explosión en combate, unha bala dunha capacidade de sacrificio inigualable, unha persoa dunha visión asociativa enorme. Unha capacidade de traballo e de ritmo que lle fai estar agora suando en Bértoa facendo buratos có sacho para o día da árbore, e en media hora puntual no séu posto de traballo na Coruña. Nunca pensei que un Opel Corsa podía correr tanto cargado de carballos, de folletos, de gabillos, de martelos, de puntas, de libros cos cursos do Celga 4, de terra e de ilusións… Nunca pensei que tiña tanta forza como para coller eses troncos para que a xente cruce o río, ou forza mental para enterrar aquel can que algún deixou morto naquel vertedoiro ilegal. Grazas a ti esto segue adelante Isabel. Parabéns

 

Jose Manuel Menéndez





 


 




Posteado por: sendanova | 26 marzo, 2012  

BALDAIO, A RESISTENCIA


 

 


 el Viernes, 15 de abril de 2011 a la(s) 14:33 ·

 

O comentario que esta semana colgou Xosé Manuel Menéndez na páxina web de Senda Nova contén unha perfecta síntese do roteiro que o domingo pasado fixemos por Razo-Baldaio, ese inmenso areal atlántico, ese perfil costeiro en pausado e constante cambio. Bastaría a postal que das marismas nos ofrece o alto de Lema para facer comparanza dun espazo felizmente conservado fronte a outras franxas costeiras do país, definitivamente perdidas para calquer ollada sensible.

 

Congratuleime da catalogación personal e acertada que fixo Evaristo Domínguez dalgunhas casas en ruína que se poden ver no vello núcleo de Lema. Cantas veces teño pasado por alí, que foron moitas, téñenme chamado a atención aquelas vivendas pola súa aparente antiguidade e, de modo singular, o dintel da porta principal. Pola súa forma e pola reiteración das mesmas formas en tres das edificacións localizadas, sempre pensei se non estaría vendo os restos dunha pequena colonia xudea, pois os rasgos arquitectónicos visibles son moi semellantes a outros que teño observado por terras extremeñas, nas que a presenza semita é indubitada.

 

Cantas cousas fermosas, canta historia temos a media hora de camiño da nosa casa, e velaí con que facilidade rexeitamos o que nos é propio, por herdanza universal e por mérito cultural de cantos nos precederon.

 

J. ANTONIO ANDRADE FIGUEIRAS.



 


 




Posteado por: sendanova | 24 marzo, 2012  

DÍA DA ÁRBORE 2012 18-03-12




O carballo do mañán

Nin as grandes ameazas climatolóxicas de días anteriores, nin as mesmas confirmacións en forma de frío e graízo na hora xusta de comezo do acto fixeron quedar á xente na casa. As espectativas de 100 ÁRBORES, 100 PERSOAS, 100.000 VIDAS superáronse con creces na plantación conxunta de carballos do polígono de Bértoa xuntanto unhas 200 persoas no DÍA DA ÁRBORE 2012 celebrado …pola Asociación Ambiental Senda Nova. Sobre todo os nenos, metidos no medio de gordos chaquetóns e amplas botas, disfrutaron dun día galego de vento e choiva que dou a tregua final que permitíu que a foto da árbore prantada fora con tímidos raiños de sol.Os máis de 120 árbores apadriñados recibirán agora un seguimento por parte de cada padriño ou madriña que, despois de bautizar o séu vexetal, serán o encargados de darlle os coidados necesarios para que creza con saúde e ilusións. As mesmas ilusións que cada un dos nenos que crecerán a cando eles e que viron no séu diploma de apadrinamento e na súa ficha colocada en cada árbore a certificación dun compromiso para sempre cunha árbore, cunha vida que será encargada de darnos oxíxeno a outras 100. 000.
 

Agradecer ó Concello de Carballo, a Protección Civil de Carballo a Cebeygar, a Riego Betanzos e a Protección Verde pola súa colaboración. Moi pronto haberá na nosa web un plano do lugar de prantación cós números e nome de cada árbore e de cada padriño e madriña.




 


 




Posteado por: sendanova | 6 febrero, 2012  

XORNADAS DE INTERPRETACION DO ESTEIRO DO ANLLÓNS


 

En físico, alma e corazón

A fin de semana veu cargada de información, de cultura, de ecoloxía e de sentimento.

Os aproveitamentos económicos ó longo da historia abríronnos as portas ó Esteiro do Anllóns dende tempos remotos. Ángel Eiroa  mostróunos como xa dende tempos moi antigos, os habitantes dos castros navegaban pola enseada nunhas embarcacións de coiro, orixe dos posteriores e importantes astaleiros do humedal. A madeira cercana de carballo e as tranquilas augas dun  Anllóns misturado xa de auga salgada deron sona a uns obradoiros da enseada recoñecidos polo volume e calidade na costa galega e cantábrica.

O fomento do deporte na enseada hoxe en día ben potenciado nunha boa parte polo clube náutico de Cabana de Bergantiños. Martín Martínez, o séu presidente,  falounos da líña ascendente da entidade dende ós séus comezos, das actividades que levan a cabo, sobre todo cuns participantes novos en exponencial aumento, que nos da a entender o ascenso da práctica dos deportes náuticos no Esteiro do Anllóns. Hoxe en día o clube ten que traballar arreo para poder canalizar a demanda de actividades deportivas neste espazo.

Os aproveitamentos económicos da desembocadura do Anllóns veñen representados  pola Asociación de Mariscadoras do Anllóns. A proxección que valoramos con Xulia Haz, a súa presidenta,  achegounos a unha entidade que nos mostra a máis de trinta profesionais que viven do berberecho do Anllóns, un dos máis prestixiosos e de maior calidade demostrada. Sería necesario ver esa calidade no mercado con etiquetacións identificativas máis acordes para mostar a súa procedencia exacta, un punto a favor para un sector que, aquí no Anllóns, non pasa pola mellor época a pesares dos premios recibidos pola asociación a nivel estatal.

Outro dos obstáculos a sortear para poder seguir aproveitando o berberecho é o da  acumulación de area en diferentes zonas do esteiro, que case que levaron a perder os antigos canais existentes e que enterran os bivalvos en cotas inservibles para a súa reprodución  e extracción. 

As solucións artificiais coinciden con causas tamén artificiais. A extracción de area rigurosa e estrictamente ben levada parece ser unha das solucións. As causas  probables desta situación levaríannos a Laxe. As hipótesis e as observacións durante anos das persoas ligadas ó esteiro coinciden en que o dique de abrigo do porto podería ser  tamén o encargado dun cambio de correntes responsables de dita acumulación de area e de que o mar rompa con máis forza na barra do esteiro.

Estas actuacións humanas nos humidais ó longo da historia foron recopiladas de forma xenial por Antón Vázquez, do Grupo naturalista Hábitat. Aprendemos como se chegou a celebrar por primeira vez, o 2 de febreiro de 1971 o Día Internacional dos Humidais e como, aínda có paso dos anos, estes espazos estremadamente sensibles e de gran biodiversidade están a sufrir ameazas de diferentes naturezas. Ameazas que temos a obriga de erradicar entre todos con critero e que no caso destes tipos e como vemos, poden chegar polo mar e polo río.

Da riqueza ornitolóxica falounos  alguén que leva máis de trinta anos e miles de visitas ó esteiro. Xosé Luis Rabuñal fai que cambie aínda máis a visión do Esteiro do Anllóns, que nos poñamos firmes diante dun espazo que ademáis da beleza comprobada encerra segredos impresionantes en canto a fauna. O 8 de Setembro de 1979 quedaría marcado na historia do humedal, de Xosé Luis e da península. Ese día confirmouse por primeira vez a presenza da migración de aves dende norteamérica. Dende entón, especialistas ornitólóxicos a nivel mundial teñen marcado no mapa ó Esteiro do Anllóns como un paraiso en canto ás rarezas en avifauna, os avistamentos máis prezados. Non rematando aquí a riqueza, e grazas a súa posición estratéxica,  esta desembocadura do río de Bergantiños posúe das máis altas densidades de aves migratorias de España.

En parte, todo esto puidémolo comprobar no roteiro de sendeirismo do domingo. Cambiamos de concello e xa na beira pontecesana e dende cerca da casa de Pondal comezamos un precioso roteiro de sendeirísmo. Javier Couto fíxonos de guía de luxo e levounos a través do malecón e da pista que chega ata o observatorio de aves pontecesán. Certamente, as pegadas dos vehículos na zona, os actos de vandalismo e as mostras de pasos de 4×4 baixados dende Monte Branco  teñen que servirnos para delimitar dunha vez por todas o paso de motores de todo tipo pola beira de Ponteceso, un espazo no que, coincidimos , non encaixan para nada.

O turno de Xosé Luis Rabuñal , en pleno espazo e coa ameaza do orballo foi do máis proveitoso da fin de semana. Acortamos  a preciosa ruta por mor da proveitosa parada para divisar o mundo.

 Vemos a Xosé Luis física e psicolóxicamente formando parte do hábitat desta maravilla, integrado de vestimenta e atrezzo en cada metro, con cada gota de auga salobre dun Anllóns que se perde para sempre. Os séus vetustos prismáticos dan sensación como recoller e gardar na intimidade cada segredo dun amigo inseparable durante anos. Detrás dun telescopio e de décadas de saborear o Anllóns, a sabiduría vai caendo paseniña, con contagotas e enchendo cada unha das memorias e das almas que, quetas coma cormoranes observan sen mover un ala as explicacións do maestro. Nomeando cada limícola que divisamos, enchendonos de contidos sobre a vida de cada paxariño, descifrando cada grao de limo que as alimenta, enchendonos de minuciosos contidos en canto a números exactos de exemplares, de datas certeiras de avistamentos.

Segue alí  Xosé Luis porque “non  coñezo suficiente”. Tres palabras que chegan para valorar unha auténtica humildade de persoa. Tres palabras que nos teñen que levar á reflexión sobre o coñecemento do noso entorno máis próximo, que nos din con forza que temos que seguir no noso camiño polo coñecemento dende a entidade. E moito, moitas frases de Xosé Luis, que nos fixeron entrar fisicamente, en alma e en corazón nunha grandísima emoción e nun espectáculo de territorio.

Jose M. Menéndez.



 


 




Posteado por: sendanova | 15 enero, 2012  

Roteiro senderismo por Malpica


 

A Asociación Ambiental Senda Nova colaborará no roteiro organizado polo Clube Náutico de Malpica que se celebrará o vindeiro 22 de xaneiro na parroquia malpicana de Cambre.

A histórica entidade malpicana ven de estrear nova xunta diretiva e ten como obxectivos dinamizar a sociedade do concello bergantiñán ademáis de dar a coñecer, dende o séu programa  A CARÓN DO MAR  esa costa que con tanto orgullo mostran.

Dende as premisas de Senda Nova tamén está colaborar con iniciativas doutras entidades, establecendo lazos comúns e traballando a prol de obxectivos similares.  No roteiro tamén colaboran outras entidades como o Instituto de Estudos Bergantiñáns ou o Concello de Malpica.

A marcha comezará na igrexa de Cambre ( Malpica) e terá como chegada o mesmo punto, transcurrindo soamente en xornada matinal. Para poder aistir non tes máis que presentarte ás 9:30 da mañán nese punto para, de forma gratuita, formalizar a túa inscripción. Levarase calzado axeitado, impermeable e auga, así como unha mochila.  Para máis información podedes ponervos en contacto có Clube Náutico de Malpica no tf. 629520730



 


 




Posteado por: sendanova | 2 enero, 2012  

Asamblea Xeral de Socios


 

A Asamblea Xeral de socios do 26-12-2011 dou para tratar diversos temas, sobre todo dun futuro esperanzador da entidade. Cristina Lado deixa a tesourería por motivos laborais e entra no séu lugar Maria Jesus Cruz Butron, que de xuro terá moitísima sorte. A Xunta Directiva complétana Jose Manuel Menéndez Varela como presidente e Isabel Rey Porteiro como secretaria da entidade. Os que non aboáchedes aínda a couta de socio correspondente podedes facelo antes do día 14 de xaneiro. Os que estades en dúbida se entrar no grupo … moito ánimo e moita forza.

POñédevos en contacto con nos para recoller o DVD da recopilacion de fotos do 2011 que relalamos ós socios.



 





 


 

Asamblea xeral de Socios e cea de nadal


 

O vindeiro venres día 16 ás 10 da noite terá lugar a cea de nadal de Senda Nova. Poderedes asistir todolos que queirades, sexan ou non socios. Para apuntarvos previamente será necesario que vos poñades en contacto con nos polos medios habituais. prezo de 23 € a pagar en destino.

POr outra banda, queda confirmada a data do 26 de decembro ás 17:30 en primeira convocatoria e o mesmo día ás 18h en segunda convocatoria, para a ASAMBLEA XERAL ANUAL DE SOCIOS. Celebrarase no pazo da Cultura de Carballo e tratará entre outros temas da admisión de novos socios. Teredes información na vosa casa. Agardamos que chegue a tempo ( xa está enviada), xa se sabe correos e as datas de nadal…

Unha aperta



 


 




Posteado por: sendanova | 28 noviembre, 2011  

Senda Nova na Feira de Asociacións


 

Senda Nova asistíu a Feira de Asociacións organizada polo Concello de Carballo. O evento celebrouse onte domingo 27, dentro da xornada de feira dominical da capital de Bergantiños e dentro tamén do recinto da recén reformada praza de abastos. Á feira asistiron un bó número de asociacións locais e de fóra do concello, na súa maioría, entidades que loitan dende o ámbito social. Celebrouse o día mundial da violencia de xénero e houbo especial lembranza para as mulleres asasinadas ó longo do ano en curso. Gran iniciativa da entidade Adiante, no reparto de lazos morados, a favor das víctimas deste tipo de violencia.  A asistencia de Senda Nova a esta feira inclúese no proxecto DAS CORREDOIRAS Á RUA  no que pretendemos transladar á poboación en xeral os obxectivos da asociación e os proxectos que levamos a cabo para tentar de conseguilos.

Enlace á prensa local

http://www.lavozdegalicia.es/carballo/2011/11/28/0003_201111C28C19913.htm

http://www.lavozdegalicia.es/carballo/2011/11/27/0003_201111C27C10993.htm



 


 




Posteado por: sendanova | 23 noviembre, 2011  

Senda Nova irá a Feira de Asociacións


Senda Nova estará presente na vindeira Feira de Asociacións organizada polo Concello de Carballo. A feira será o vindeiro domingo a partires das 11 da mañán no 2º andar da praza de abastos do concello. os socios interesados en asistir para informar ó público en xeral dos obxectivos e proxectos da entidade poden poñerse en contacto con nos polos medios habituais. Grazas.

 


 




Posteado por: sendanova | 22 noviembre, 2011  

Bosques 2011 12 e 13 Nov.


 

PARAÍSO ENTRE A DEVESA

A DEVESA DA ROGUEIRA


 

Descendemos dende o Cebreiro nos vehículos e adentrámonos no val do río Lor cada vez máis. Recén amencido e cun chan encharcado polas chuvieiras de xornadas anteriores comezamos o gran roteiro deste fin de semana adicado ós BOSQUES 2011.

O camiño de ascenso a pé agasallounos os sentidos coa Férveda do Fócaro. Entón xa deixaramos 500 metros atrás a aldea quiroguesa da Seara, situada a 1000 m de altitude, comunicada a través de 1000 curvas, cuna do cuartel xeral da nosa expedición e lugar de partida do roteiro.

A tortuosa senda sorteara xa 400 de altitude e varios fermosos cauces fluviais cando nos abríu paso a Lagoa da Lucenza. O que por algúns é resto glaciar, atópase hoxe completamente seco e agarda chorando que a auga lle volte a dar vida e nome de lagoa. O último esforzo ata a máxima altura do roteiro, a Campa da Lucenza, fíxose levadeiro. De xuro tivo moito que ver atoparnos nese treito con Loli e Xosé Ramón, que fixeron coas súas explicacións que lle sacaramos máis partido á impresionante xeografía que estabamos a percorrer: (Grazas). E  grazas tamén á súa unión ó grupo e ó expléndido coñecemento do terreo puidemos modificar o percorrido e chegar ó impresionante mirador. Sería o punto máis espectacular para divisar o , probablemente,o  bosque máis espectacular de Galiza. A Devesa da Rogueira.

Preparamos o físico coa mantenza ás portas da xoia botánica e comezamos ó descenso polo bosque de forma paseniña, descodificando o entorno, agasallando os sentidos, a cámara de fotos e aportando unhs e outros para que cada paso percorrido por este espectácular paraxe tiverá máis e máis sentido.

A variedade de flora deste anfiteatro natural que mira ó norte é espectacular. Teixos e bidueiros nas zonas máis altas, faias, acibros, abeleiras… e máis abaixo os explendidos soutos de castañeiros, motor económico da comarca en temmpos pasados foron percorridos por misteriosas sendas de folla seca mentres escoitábamos o son dos regatos procedentes da Fonte do Cervo e da Fame. As covas tamén chamaban a atención do camiñante e más abaixo as aciñeiras multiplicaban a espectacularidade da devesa e mostrábannos a situación límite da mesma, entre os climas atlántico de mediterráneo.

Á chegada a Seoane coincidiu coa festa da castaña e da presentación dun libro autóctono que servíu de contacto coas xentes do lugar. Tamén servíu do mesmo á retirada de novo, xa en coche, ó Refuxio da Seara, pois alí compartimos bos momentos e experiencias cos compañeiros do grupo de montaña O CUMIO de Lugo e os rapaces e rapazas da ASOCIACION CULTURAL MAZARICOS da capital olívica. Interesantes momentos onde aprendimos dos nosos veciños esta fin de semana.

Tamén ó día seguinte.  De volta ó concello de Folgoso do Courel, voltámonos ver coa xente de Mazaricos nun espectacular souto.

O Val das Mouras sería imposible de coñecer sen a axuda de Orlando. O excelente guía de SOS COUREL, curtido en mil loitas pola conservación do entorno, mostrounos un lugar espectacular para a vista. Os afundimentos do terreo fixeron deste souto un lugar paradisiaco merecedor sen dúbida de calquer visita e tamén de reportaxes profesionais de fotografía como os que alí estaban a fabricar.

A segunda parte levounos ó río principal do Courel: O Lor. Orlando fixonos camiñar có son do río saltarín e sorteamos sendeiros e trepadas ó borde dun auga cristalina onde abundan pozos como o das Mulas, excelente , aínda nestas datas, para un bó chapuzón.

Fomos descifrando o entorno grazas principalmente ó guía local e compartimos experiencias grazas a aportación da asociación viguesa e a Evaristo, que levou a riqueza megalítica da Costa da Morte a traveés de Senda Nova e para toda Galiza.

Rematou pronto o roteiro, despedímonos pronto de Orlando e dos compañeiros de Mazaricos, comemos cedo, paramos  antes de querer separarnos dos nosos compañeiros de andaina e chagamos a Carballo coa sensación do tanto  que nos quedara por ver no Courel.  Aínda así puidemos chegar a descifrar as zonas onde se inspiraba Uxío Novoneira para resolver as súas verbas, puidemos regalarlle ós sentidos, conseguimos coñecer e compartir momentos con xente excepcional e o máis importante: Logramos  moitas gañas de voltar.

Jose M. Menéndez



 


 




Posteado por: sendanova | 10 noviembre, 2011  

Roteiro nocturno    30, 31-08-11


 

¿O LOBO?… QUIZAIS.

Cumpriranse os tempos previstos na camiñata  cando a capela de S. Roque do Monte nos abriu as portas da fermosa carballeira para pernoctar a eso das duas da madrugada. Ainda asi, o cansanzo nocturno de algun, medido en metros, superaba os 11 qm que separaban Cuns de S Roque do Monte. Puido ser polas pedras das fermosisimas corredoiras percorridas, ou o saber dos lobos observandonos na maxia da noite, mesmo tamen a carga co equipo itinerante de senderista as costas… ou quen sabe,baixou a moral, quizais, o poder descifrar os artificiais muiños de vento entre a bretema dos casi 500 metros, entre o ruido cansino dos aeroxeneradores no mais fermoso do noso monte.

De calquera xeito, os camiñantes chegados das comarcas fisterran e santiaguesa, unidos os das parroquias de Bergantiños, Xallas e Soneira, percorridas na marcha, fixeron o gran espirito de convivenza de case 40 persoas, que, inxectando moral a cada paso, serviu para que todos remataran un traxecto que tubo como ecuador o nascemento do rio Grande.

E o espirito mantivose de madrugada no montaxe do campamento, na exposicion verbal de antigas e fermosas historias e nos cantares con pandeireta que amenizaron a velada ata as cinco e media da madrugada coa luz das antorchas.

Foi o merecidisimo descanso o que dou paso o almorzo, o explendido domingo de ceo azul e a fotografia de grupo, vendolle xa a cara, a luz do dia, os nosos compañeiros da inolvidable e festeira velada nocturna. “…Jose, ¿ e o lobo o que nos esta a mirar na escuridade?” “  O lobo… quizais”

 

 

Jose M. Menendez.

 





 


 




Posteado por: sendanova | 10 noviembre, 2011  

Homenaxe Asunción Antelo 12-08-11


 

12 de agosto 2011

Tiñades moitisimas cousas interesantes para facer pero achegachedevos hoxe ata Segufe: GRAZAS MOITAS. E a Rexubeira de Bergantiños millons delas cheas de afecto e cariño, pola colaboracion con nos e co mundo. Vai o noso bico de parte de todos e o mais sinxelo Feliz Cumple de parte de Senda Nova e de todolos que ali acudiron.UN APERTON.

Crónica de La Voz de Galicia:

Cuatro días después de celebrar su 92 cumpleaños con un grupo de amigos de toda la comarca que se acercaron hasta Segufe, Asunción Antelo, la Rexubeira de Bergantiños, recibió el viernes otra visita en su casa de la parroquia coristanquesa de Seavia. Una representación de la asociación ambiental Senda Nova se acercó hasta el lugar para hacerle entrega de una placa, un diploma y un ramo de flores como muestra de un homenaje que quería ofrecerle hace tiempo.



 


 




Posteado por: sendanova | 7 noviembre, 2011  

ANLLÓNS, RIO ABAIXO


 

 


de JOSE A ANDRADE FIGUEIRAS

 

La ermita para empezar

una mañana a vivir;

la fuente para llorar

y el río para sufrir.

Lembro un poema de Eduardo Marquina que empeza deste xeito. O roteiro de hoxe recordoumo de novo, por máis que a orde cronolóxica en que na miña cabeza foron aflorando tales sentimentos é a inversa, porque inverso foi desta vez o camiño feito á beira do Anllóns, despois de que o verán pasado chegara ata o refuxio de Verdes na compaña de amigos de Ponteceso e Cabana, saíndo naquela ocasión dende A Garga, en terras de Pondal. Nesta ocasión, o río, que nos acompañou toda a xornada, foi protagonista perseverante da nosa andaina dominical. A estas alturas do ano leva aínda o Anllóns augas xenerosas e lixeiras de vez, garantindo a cada paso ese remuiño de frescura que tanto se agradece por riba dos vinte graos de temperatura. Con todo, foi dura a senda compartida, na que se alternan algúns herbais extensos e chans coa verticalidade de rocheiros (as fallas tectónicas que tan ben coñece Evaristo) que en moitos tramos encaixan a corrente das augas. Mais, como no poema, o día tamén nos convidou co achádego, e mesmo coa conquista simbólica (por falta de auga no caño) da fonte e da ermida de Santa Mariña, ergueita no cume do monte, entre o río case dormente, sucado por ducias de patos, e unha carballeira na que agromaban miles de cruxas. Este vai ser un ano de “boghas” coma o debido.

Saúdos amigos.

J. ANTONIO ANDRADE FIGUEIRAS Leer Más…





 


 




Posteado por: sendanova | 6 noviembre, 2011  

Berrea 2011  31-09, 1 e 2-10-11


 

31 de setembro, 1 e 2 de Outubro

Non foi necesario montar as tendas vivac a madrugada do sábado á chegada a ” La Ortigosa”. Todas as estrelas, unha a unha, mostrábanse nunha noite espectacular dunha temperatura perfecta para a pernocta simple; só con saco. Entre soño e soño de cada unha das dúas noites misturouse o son das cencerras cós berros dos grandes machos cérvidos, tan cerca ( ás veces), como para poder oir o chasquido das cornas bater na pelexa pola disputa das femias.

Pero có amencer, e como atendendo a un bó criterio da fuxida dos humanos, os cérvidos agochábanse nas matas e velos constituía unha tarefa difícil. Sería pola intensa calor e pola ausencia de choivas. Pode que polas cacerías en lugares cercanos. O certo é que os resultados do primeiro amencer non foron bós en canto a avistamentos pero, pouco a pouco, e amedida que o fin de semana avanzaba, fomos contemplando máis e máis venados en celo ata poder observar coa total nitidez dos aumentos do telescopio e despois dun seguimento dos exemplares, o fermoso espectáculo da pelexa entre machos coa luz do amencer.

Xusto depois cargamos as mochilas, descendemos ó val, e fomos na busqueda da serra de Peñamayor e da Campa Gües para poder repoñer forzas coa comida casera quente.

Agora chegará o outono nas montañas da cuenca do Nalón. As temperaturas cambiarán por completo coas que disfrutamos este fin de semana de veraniño. Os venados soportarán nos bosques o duro inverno e tamén un periodo de xestación que terá como fin o mes de maio, cando naza o novo cervo. Mentres nos, miraremos fotos e recordaremos os bós momentos desta fin de semana  entre berros de venados,  cun grupo de xente extraordinaria ó que lle temos que agradecer a súa actitude.

Grazas a Marcelino del Conseyu la Xuventú de Llaviana e a todos os socios que colaborachedes na preparación da actividade. Máis aínda a aqueles que, colaborando ó máximo, non puidechedes estar esta fin de semana con este fermoso grupo de vinte persoas.

Ata outra.

Jose Manuel Menéndez



 


 




Posteado por: sendanova | 6 noviembre, 2011  

V Sendas do Apóstolo 1-09-11


 

1 de setembro

O Domingo pasado chegamos a Compostela despois de percorrer os 53 km poos que se desenrolan AS SENDAS DO APOSTOLO. Os 15 participantes desta edición foron os encargados de facer que o roteiro se celebrara por 5º vez consecutiva no ambiente cordial e de espírito de convivenza característico e necesario para pasar un fin de semana na compaña dos colegas camiñantes. O nexo de unión entre tanta fermosa corredoira foi en Benza- Trazo. Lugar de descanso, de mantenza e, desta vez, da fortísima choiva que dificultou a montaxe do campamento, a velada nocturna e a comodidade da carballeira mais non aminorou en nada o afán por chegar percorrendo os carreiros faltantes para chegar a Compostela.

Con todo , a marcha transcurríu sen máis incidentes que os das pequenas ampollas dalgún camiñante debaixo do expléndido sol domingueiro. Tentaremos visitar a Férvenza de Entrecruces, o Castro de Ouxas, a Igrexa de Rus, a Capela de Augas Santas, POnte Chaián….antes das VI SENDAS DO APOSTOLO pero, non puidendo ser así, o verán que ven pasaremos de novo.



 


 




Posteado por: sendanova | 6 noviembre, 2011  

Festa do Bosque 27-06-11


 

Grazas a todos pola vosa colaboración coa entidade, en toda a Primavera en Ruta e nesta FESTA DO BOSQUE. De maneira superespecial ó Grupo de Pandeiretas Xoldreira da Asociación Cultural Nemeth e os gaiteiros que nos fixeron pasar uns bós momentos. Grazas a Isa, que levou o peso organizativo e os demáis socios, traballadores dende xa días antes. E grazas tamén a Tendi e a Taibo por facernos a parrilla e por turrarse todo o día ó pé da mesma. Na próxima actividade nos veremos.